PG 88, col. 60
ριζόμενοι. Καὶ περὶ μὲν τῶν τοιούτων οὐδεὶς ἡμῖν
λόγος νῦν, άρκετῶς ἀλλήλους ἀνατρεπόντων. Ui δὲ
Χριστιανίζειν μὲν ἐθέλοντες, τοῖς λόγοις δὲ καὶ τῇ
σοφία, καὶ τῇ ποικιλία τῆς πλάνης τοῦ κόσμου τούο
του πάλιν θέλοντες κοσμεῖσθαι, καὶ ταῦτα κάκεῖνα
δέχεσθαι φιλονεικοῦντες, ἐοίκασι σκιᾶς μηδὲν nam: -
τειν, τῆς μεσιτεύοντος μὲν σώματος ἐν φωτὶ γενέ-
σθαι πεφυκυίας, μὴ μεσιτεύοντος δὲ σώματος ὲν φωτὶ
μὴ πεφυκυῖαν γενέσθαι, ἀλλά καὶ περιλαμπομένου
τοῦ σώματος πάντοθεν ὲκ τοῦ φωτὸς ἑξαφανιξομένης.
Πρὸς τοὺς τοιούτους γάρ μοι ὁ λόγος, περὶ ὧν
ὁμοίως ποτὲ παροίκων γενομένων ἐν τῇ Σαμαρείᾳ.
καταϐοᾷ ἡ θεία Γραφὴ, ὃτι Τὸν Θεὸν ἐφοϐοῦντο,
καὶ τοῖς ὑψηλοῖς ἐθυμίων καὶ ἐλάτρευον. Οὖστι-
νας διμόρφους τις καλέσας, οὐκ ἂν ἁμάρτοι. Καὶ
μεθ’ ἡμῶν γὰρ θέλουσιν εἶναι καὶ μετ’ ἐκείνων, τὴν
ἀποταγὴν τοῦ Σατανᾶ ἢν ἀπετάξαντο ὲν τῷ βαπτίο
σματι νῦν ἀθετοῦντες, καὶ ἐπ’ αὑτὸν παλινδρομοῦνι
τες. Οὐ δύνανται γὰρ καθόλου μεθ’ ἡμῶν εἶναι οἱ
τοιοῦτοι, ἀλλά μέσοι τινὲς ὑπάρχουσιν ⁸ οἶκοι κενοὶ
μεταρσίως πως ἱστάμενοι, θεμέλια κατά γῆν μὴ
ἔχοντες, μήτε μὴν ἐξ ὕψους τὸ κατέχον. Σχεδδν γὰρ
μήπω ἀρξάμενοι, τὰς ἑαυτῶν ἀρχὰς καταλύουσι ⁸
καὶ μήπω καταλύοντες, τά ἑαυτῶν τέλη ἀτελῆ δει-
κνύουσι, μήτε ὲν τούτῳ βεϐαίως ἔχοντες, μήτε ὲν
ἐκείνῳ, ἀλλά μᾶλλον τοὺς πάντας διαπαίζουσι , καὶ
ὑπὸ πάντων διαπαίζονται. Πρῶτον μὲν οὖν βασανίσ
σαντες μετ’ αὐτῶν περὶ τοῦ σφαιρικοῦ σχήματος, ὡς
οὐ δυνατὸν τοῦτο εἶναι, οὔτε μὴν τῇ φύσει τῶν πραγ-
μάτων συμϐαἴνον. Τινὲς μὲν οὖν ἐξ αὐτῶν λέγουσι
τὸν οὐρανὸν σῶμα ὲκ τεσσάρων στοιχείων ὄντα · ἔνιοι
δὲ τὰς ὀφρῦς ἀνατείναντες, ἐξ ἑτέρου πέμπτου νέου
στοιχείου τὸν οὐρανὸν ὕστερον ἀνέκτισαν, τὸ πρὶν -
ὲκ τῶν τεσσάρων ἔχοντα τὴν οὖσιώδη σύστασιν ⁸ συν-
εῖδον γάρ ὡς οὐ δυνατὸν εἷναι κύκλῳ φέρεσθαι αὐ-
τὸν, ἐκ τούτων ἔχοντα τὴν οὐσίαν. Ἀλλά πάλιν ὲν
αὐτῷ τυφλώττοντες ἁλίσκονται, καὶτοὺς ὀξὺ βλέπον-
τας οὐχ ὁρᾷν οἰόμενοι. Διαφόρων γάρ καὶ ποικίλων
ὲν αὐτῷ χρωμάτων ὁρωμένων ⁸ ἐξ ὧν ἡ τοῦ θερμαί-
νειν τε καὶ ψύχειν ἐνυπάρχουσα δύναμις αὐτοῖς ἀνα-
φαίνεται, τὴν ὄψιν ἁπάντων ἠπατῆσθαί φασι διὰ τὴν
ἄγαν ἀποστασίαν. Εἰπάτω τοίνυν παρελθων εἰς μέ-
σον ὁ βουλόμενος ο ot τῇ ἀπλανεῖ καθ’ ὑμᾶς ἐγκεί-
μενοι σφαίρᾳ ἀστέρες δηλονότι, πῶς οὐκ ἀνίσῳ δια-
στήματι τῆς ὅψεως ἡμῶν ἀπέχοντες ⁸ ὡς ἀπὺ κέντρου
τῆς γῆς ἀφιεμένης τῆς ὀπτικῆς ἐνεργείας, ἀλλοῖοι
ταῖς χροιατς καὶ τοῖς μεγέθεσι φαίνωνταις Πῶς δὲ
τῷ καλουμένῳ πρὸς ὑμῶν Ἀρεῖ, κατωτέρω τὴν τάξιν ~
ἔχοντι, πολλοὶ τῶν ἀπλανῶν ὑπάρχουσιν [σοι τε καὶ
ὅμοιοι, καὶ τῷ τοῦ Διὸς ὡσαύτως παραπλησίως ὁρῶ-
μεν οὐκ ὀλίγους Ἀλλ’ οὐδὲ τὶν οὐρανὸν αὐτὸν ὀμό-
λόγος νῦν, άρκετῶς ἀλλήλους ἀνατρεπόντων. Ui δὲ
Χριστιανίζειν μὲν ἐθέλοντες, τοῖς λόγοις δὲ καὶ τῇ
σοφία, καὶ τῇ ποικιλία τῆς πλάνης τοῦ κόσμου τούο
του πάλιν θέλοντες κοσμεῖσθαι, καὶ ταῦτα κάκεῖνα
δέχεσθαι φιλονεικοῦντες, ἐοίκασι σκιᾶς μηδὲν nam: -
τειν, τῆς μεσιτεύοντος μὲν σώματος ἐν φωτὶ γενέ-
σθαι πεφυκυίας, μὴ μεσιτεύοντος δὲ σώματος ὲν φωτὶ
μὴ πεφυκυῖαν γενέσθαι, ἀλλά καὶ περιλαμπομένου
τοῦ σώματος πάντοθεν ὲκ τοῦ φωτὸς ἑξαφανιξομένης.
Πρὸς τοὺς τοιούτους γάρ μοι ὁ λόγος, περὶ ὧν
ὁμοίως ποτὲ παροίκων γενομένων ἐν τῇ Σαμαρείᾳ.
καταϐοᾷ ἡ θεία Γραφὴ, ὃτι Τὸν Θεὸν ἐφοϐοῦντο,
καὶ τοῖς ὑψηλοῖς ἐθυμίων καὶ ἐλάτρευον. Οὖστι-
νας διμόρφους τις καλέσας, οὐκ ἂν ἁμάρτοι. Καὶ
μεθ’ ἡμῶν γὰρ θέλουσιν εἶναι καὶ μετ’ ἐκείνων, τὴν
ἀποταγὴν τοῦ Σατανᾶ ἢν ἀπετάξαντο ὲν τῷ βαπτίο
σματι νῦν ἀθετοῦντες, καὶ ἐπ’ αὑτὸν παλινδρομοῦνι
τες. Οὐ δύνανται γὰρ καθόλου μεθ’ ἡμῶν εἶναι οἱ
τοιοῦτοι, ἀλλά μέσοι τινὲς ὑπάρχουσιν ⁸ οἶκοι κενοὶ
μεταρσίως πως ἱστάμενοι, θεμέλια κατά γῆν μὴ
ἔχοντες, μήτε μὴν ἐξ ὕψους τὸ κατέχον. Σχεδδν γὰρ
μήπω ἀρξάμενοι, τὰς ἑαυτῶν ἀρχὰς καταλύουσι ⁸
καὶ μήπω καταλύοντες, τά ἑαυτῶν τέλη ἀτελῆ δει-
κνύουσι, μήτε ὲν τούτῳ βεϐαίως ἔχοντες, μήτε ὲν
ἐκείνῳ, ἀλλά μᾶλλον τοὺς πάντας διαπαίζουσι , καὶ
ὑπὸ πάντων διαπαίζονται. Πρῶτον μὲν οὖν βασανίσ
σαντες μετ’ αὐτῶν περὶ τοῦ σφαιρικοῦ σχήματος, ὡς
οὐ δυνατὸν τοῦτο εἶναι, οὔτε μὴν τῇ φύσει τῶν πραγ-
μάτων συμϐαἴνον. Τινὲς μὲν οὖν ἐξ αὐτῶν λέγουσι
τὸν οὐρανὸν σῶμα ὲκ τεσσάρων στοιχείων ὄντα · ἔνιοι
δὲ τὰς ὀφρῦς ἀνατείναντες, ἐξ ἑτέρου πέμπτου νέου
στοιχείου τὸν οὐρανὸν ὕστερον ἀνέκτισαν, τὸ πρὶν -
ὲκ τῶν τεσσάρων ἔχοντα τὴν οὖσιώδη σύστασιν ⁸ συν-
εῖδον γάρ ὡς οὐ δυνατὸν εἷναι κύκλῳ φέρεσθαι αὐ-
τὸν, ἐκ τούτων ἔχοντα τὴν οὐσίαν. Ἀλλά πάλιν ὲν
αὐτῷ τυφλώττοντες ἁλίσκονται, καὶτοὺς ὀξὺ βλέπον-
τας οὐχ ὁρᾷν οἰόμενοι. Διαφόρων γάρ καὶ ποικίλων
ὲν αὐτῷ χρωμάτων ὁρωμένων ⁸ ἐξ ὧν ἡ τοῦ θερμαί-
νειν τε καὶ ψύχειν ἐνυπάρχουσα δύναμις αὐτοῖς ἀνα-
φαίνεται, τὴν ὄψιν ἁπάντων ἠπατῆσθαί φασι διὰ τὴν
ἄγαν ἀποστασίαν. Εἰπάτω τοίνυν παρελθων εἰς μέ-
σον ὁ βουλόμενος ο ot τῇ ἀπλανεῖ καθ’ ὑμᾶς ἐγκεί-
μενοι σφαίρᾳ ἀστέρες δηλονότι, πῶς οὐκ ἀνίσῳ δια-
στήματι τῆς ὅψεως ἡμῶν ἀπέχοντες ⁸ ὡς ἀπὺ κέντρου
τῆς γῆς ἀφιεμένης τῆς ὀπτικῆς ἐνεργείας, ἀλλοῖοι
ταῖς χροιατς καὶ τοῖς μεγέθεσι φαίνωνταις Πῶς δὲ
τῷ καλουμένῳ πρὸς ὑμῶν Ἀρεῖ, κατωτέρω τὴν τάξιν ~
ἔχοντι, πολλοὶ τῶν ἀπλανῶν ὑπάρχουσιν [σοι τε καὶ
ὅμοιοι, καὶ τῷ τοῦ Διὸς ὡσαύτως παραπλησίως ὁρῶ-
μεν οὐκ ὀλίγους Ἀλλ’ οὐδὲ τὶν οὐρανὸν αὐτὸν ὀμό-