PG 89, col. 292
ροντες, οὐκ ὀλίγας χρήσεις, ὡς τοῦ θεόφρονος ρη-
γορίου τοῦ Nύσσης, καὶ τοῦ Θεολόγου ὑπαρχούσας,
καὶ ταύτσς πρὸς τὸ αὐτοῖς δοκοῦν ἐρμηνεύοντες.
Ταῦτα δέ μοι οὐκ εἰκῆ οὐδὲ μάτην εἴρηται, ἀλλʼ
ἐκείνους αἰνίττομαι, τοῖς λεξειδίοις καὶ χρησειδίοις
τῶν Πατέρων προσκόπτοντας, καὶ φῶς γνώσεως μὴ
ἔχοντας, καὶ σκοτουμένους, καὶ πίπτοντας, καὶ
συντάγματα φλυαριῶν συντάττοντας κατὰ τῆς καθ-
ολικῆς Ἐκκλησίας. τὴν ἐνανθρώπησιν τὴν ἐκ Παρ-
θένου τοῦ Θεοῦ Λόγου ἀρνούμενα καὶ ἀνατρέποντα.
Προφέρουσιν οἱ Ὡριγενιασταὶ χρήσεις ἐκ τοῦ λό-
γου τοῦ εἰς τὰ Θεοφάνια τοῦ Θεολόγου· καὶ πάλιν,
τοῦ Nύσης [Nύσσης], ἐκ τοῦ περὶ ἀρετῆς, καὶ τοῦ
εἰς τὴν Γένναν, καὶ εἰς τοὺς Μακαρισμοὺς, καὶ εἰς
τὰ Ἀσματα, καὶ εἰς ἐτέρους λόγοις. Προσθήσω δὲ
τοῖς εἰρημένοις πρὸς ἐντελεστέραν ἀπόδειξιν, ὅτι
χρὴ μετὰ φόβου τεοῦ καὶ ἀπλότητος ψυχῆς τοὺς λό-
γους τῶν ἀγίων Πατέρων ἀκούειν καὶ ἐρευνᾷν.
Προβαλλομένων ἄνω καὶ κάτω τὸν ἅγιον Κύριλλον
αῖανιτῶν τε καὶ Θεοδοσιανῶν, καὶ Εὐτυχιανιστῶν,
ὡς μίαν φύσιν λέγοντα ἐπὶ Χριστοῦ, διισχυριζόμε-
νος ἐν τῇ ἐαυτοῦ συγγραφῇ, ὅτι μᾶλλον τῷ Nεστορίῳ
συνηγορεῖ Κύριλλος, εἰ καὶ τὰ μάλιστα, φησὶ, λέ-
ληθεν ἐαυτὸν, εἰς ὅν φεύγει βρόχον, εἰς αὐτὸν
ἀγρευθείς· ἐν οἶς προσήγαγεν εὐθὺς ἐκ προοιμίων
τὸ τέταρτον κεφάλαιον τοῦ αὐτοῦ μακαρίου Κυρίλ-
λου, τὸ λέγον· « Εἴ τις προσώποις δυσὶν ἤγουν
ὑποστάσεσι διαιρεῖ τὸν Χριστὸν, ἀνάθεμα ἔστω. »
Καὶ πρὸς ταῦτά φησιν ὁ Ἀνδρέας· « Εὕγε ὄντως
τῆς ὀρθῆς κρίσεως· καὶ ὑπερεῦγε τῆς εὐσεβοῦς τῶν
δογμάτων Κυρίλλου ἐκθέσεως. Ἰδοὺ γὰρ πατρικῶς,
καὶ μάλα συνοδικῶς, πρόσωπα εἶναι τὰς ὑποστάσεις
ὀρίζεται, τοῖς ἐν Nικαίᾳ ἀγίοις Πατράσιν ἐπόμενος
τοῖς λέγουσιν τρεῖς ὑποστάσεις, ἤτοι πρόσωπα ἐπὶ
τῆς ἀγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος. Εἰ οὖν πρόσωπα
εἶναι τὰς ὑποστάσεις καλῶς διισχυρίζεται, πῶς ἐν
πᾶσιν αὐτοῦ σχεδὸν τοῖς διδάγμασι τὰς φύσεις ὑπο-
στάσεις εἶναι ἐκήρυξε; Λέγων γὰρ τὰς φύσεις
ὐποστάσεις, τὰς δὲ ὑποστάσεις πρόσωπα, τί ἄλλρ
ὁμολογῶν εὐρεθήσεται, ἀλλʼ ἢ διάφορα ἐν Χριστῷ
πρόσωπα, ὡς ὅτʼ ἂν λέγῃ, Ἀσύγχυτοι μεμενήκασιν
αἱ φύσεις, ἤγουν αἱ ὑποστάσεις. Δἱ ὑποστάσεις τί-
νος, ὦ γεννάδα Κύριλλε; Πρόδηλον αἱ τοῦ Χριστοῦ.
Εἰ καὶ δλως ὑποστάσεις ὀρίζη. Εἰ γὰρ μὴ σὺ τὸν
τοιοῦτον ὅρον δέδωκας, τοῦτʼ ἔστι, πρόσωπα τὰς
ὑποστάσεις εἶναι, τάχα ἂν ἠδύνατό τις ὑπὲρ σοῦ
ἀπολογούμενος λέγειν, ὅτι οὐ πρόσωπα Κύριλλος
νοεῖ τὰς ὑποστάσεις, ἀλλʼ ὑπάρξεις τινὰς πραγμὰ-
των ἐνουσίων. Σοῦ δὲ καθʼ ἐαυτοῦ τὸν τοιοῦτον ἐξ-
ενεγκόντος ὅρον, ἀποκέκλεισταί σοι λοιπὸν πᾶσα περὶ
τούτου ἀπολογία. Οὐκοῦν ὅτε λέγεις, ἀσύγχυτοι με-
μενήκασιν αἱ Χριστοῦ φύσεις, ἤγουν αἱ ὑποστάσεις,
οὐδὲν ἕτερον λέγεις, ἀλλʼ ἢ, ὅτι Ἀσύγχυτοι μεμενή-
κασιν αἱ Χριστοῦ ὑποστάσεις, ἤτοι τὰ πρόσωπα.
Ὁθεν κατὰ τοῦτόν σου τὸν ὅρον καὶ νόμον, τὸν φά.
σκοντα, τὴν φύσιν ὑπόστασιν ἤτοι πρόσωπον εἶναι,
εὐρεθήσῃ τρεῖς μὲν φύσεις λέγων Ἀρειανικῶς ἐν
τοῖς τρισὶ προσώποις τῆς ἀγίας Τριαδος, δύο δὲ
πρόσωπα ἐπὶ τῶν δύο, ὡν ὀμολογεῖς φύσεων Χρι-
γορίου τοῦ Nύσσης, καὶ τοῦ Θεολόγου ὑπαρχούσας,
καὶ ταύτσς πρὸς τὸ αὐτοῖς δοκοῦν ἐρμηνεύοντες.
Ταῦτα δέ μοι οὐκ εἰκῆ οὐδὲ μάτην εἴρηται, ἀλλʼ
ἐκείνους αἰνίττομαι, τοῖς λεξειδίοις καὶ χρησειδίοις
τῶν Πατέρων προσκόπτοντας, καὶ φῶς γνώσεως μὴ
ἔχοντας, καὶ σκοτουμένους, καὶ πίπτοντας, καὶ
συντάγματα φλυαριῶν συντάττοντας κατὰ τῆς καθ-
ολικῆς Ἐκκλησίας. τὴν ἐνανθρώπησιν τὴν ἐκ Παρ-
θένου τοῦ Θεοῦ Λόγου ἀρνούμενα καὶ ἀνατρέποντα.
Προφέρουσιν οἱ Ὡριγενιασταὶ χρήσεις ἐκ τοῦ λό-
γου τοῦ εἰς τὰ Θεοφάνια τοῦ Θεολόγου· καὶ πάλιν,
τοῦ Nύσης [Nύσσης], ἐκ τοῦ περὶ ἀρετῆς, καὶ τοῦ
εἰς τὴν Γένναν, καὶ εἰς τοὺς Μακαρισμοὺς, καὶ εἰς
τὰ Ἀσματα, καὶ εἰς ἐτέρους λόγοις. Προσθήσω δὲ
τοῖς εἰρημένοις πρὸς ἐντελεστέραν ἀπόδειξιν, ὅτι
χρὴ μετὰ φόβου τεοῦ καὶ ἀπλότητος ψυχῆς τοὺς λό-
γους τῶν ἀγίων Πατέρων ἀκούειν καὶ ἐρευνᾷν.
Προβαλλομένων ἄνω καὶ κάτω τὸν ἅγιον Κύριλλον
αῖανιτῶν τε καὶ Θεοδοσιανῶν, καὶ Εὐτυχιανιστῶν,
ὡς μίαν φύσιν λέγοντα ἐπὶ Χριστοῦ, διισχυριζόμε-
νος ἐν τῇ ἐαυτοῦ συγγραφῇ, ὅτι μᾶλλον τῷ Nεστορίῳ
συνηγορεῖ Κύριλλος, εἰ καὶ τὰ μάλιστα, φησὶ, λέ-
ληθεν ἐαυτὸν, εἰς ὅν φεύγει βρόχον, εἰς αὐτὸν
ἀγρευθείς· ἐν οἶς προσήγαγεν εὐθὺς ἐκ προοιμίων
τὸ τέταρτον κεφάλαιον τοῦ αὐτοῦ μακαρίου Κυρίλ-
λου, τὸ λέγον· « Εἴ τις προσώποις δυσὶν ἤγουν
ὑποστάσεσι διαιρεῖ τὸν Χριστὸν, ἀνάθεμα ἔστω. »
Καὶ πρὸς ταῦτά φησιν ὁ Ἀνδρέας· « Εὕγε ὄντως
τῆς ὀρθῆς κρίσεως· καὶ ὑπερεῦγε τῆς εὐσεβοῦς τῶν
δογμάτων Κυρίλλου ἐκθέσεως. Ἰδοὺ γὰρ πατρικῶς,
καὶ μάλα συνοδικῶς, πρόσωπα εἶναι τὰς ὑποστάσεις
ὀρίζεται, τοῖς ἐν Nικαίᾳ ἀγίοις Πατράσιν ἐπόμενος
τοῖς λέγουσιν τρεῖς ὑποστάσεις, ἤτοι πρόσωπα ἐπὶ
τῆς ἀγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος. Εἰ οὖν πρόσωπα
εἶναι τὰς ὑποστάσεις καλῶς διισχυρίζεται, πῶς ἐν
πᾶσιν αὐτοῦ σχεδὸν τοῖς διδάγμασι τὰς φύσεις ὑπο-
στάσεις εἶναι ἐκήρυξε; Λέγων γὰρ τὰς φύσεις
ὐποστάσεις, τὰς δὲ ὑποστάσεις πρόσωπα, τί ἄλλρ
ὁμολογῶν εὐρεθήσεται, ἀλλʼ ἢ διάφορα ἐν Χριστῷ
πρόσωπα, ὡς ὅτʼ ἂν λέγῃ, Ἀσύγχυτοι μεμενήκασιν
αἱ φύσεις, ἤγουν αἱ ὑποστάσεις. Δἱ ὑποστάσεις τί-
νος, ὦ γεννάδα Κύριλλε; Πρόδηλον αἱ τοῦ Χριστοῦ.
Εἰ καὶ δλως ὑποστάσεις ὀρίζη. Εἰ γὰρ μὴ σὺ τὸν
τοιοῦτον ὅρον δέδωκας, τοῦτʼ ἔστι, πρόσωπα τὰς
ὑποστάσεις εἶναι, τάχα ἂν ἠδύνατό τις ὑπὲρ σοῦ
ἀπολογούμενος λέγειν, ὅτι οὐ πρόσωπα Κύριλλος
νοεῖ τὰς ὑποστάσεις, ἀλλʼ ὑπάρξεις τινὰς πραγμὰ-
των ἐνουσίων. Σοῦ δὲ καθʼ ἐαυτοῦ τὸν τοιοῦτον ἐξ-
ενεγκόντος ὅρον, ἀποκέκλεισταί σοι λοιπὸν πᾶσα περὶ
τούτου ἀπολογία. Οὐκοῦν ὅτε λέγεις, ἀσύγχυτοι με-
μενήκασιν αἱ Χριστοῦ φύσεις, ἤγουν αἱ ὑποστάσεις,
οὐδὲν ἕτερον λέγεις, ἀλλʼ ἢ, ὅτι Ἀσύγχυτοι μεμενή-
κασιν αἱ Χριστοῦ ὑποστάσεις, ἤτοι τὰ πρόσωπα.
Ὁθεν κατὰ τοῦτόν σου τὸν ὅρον καὶ νόμον, τὸν φά.
σκοντα, τὴν φύσιν ὑπόστασιν ἤτοι πρόσωπον εἶναι,
εὐρεθήσῃ τρεῖς μὲν φύσεις λέγων Ἀρειανικῶς ἐν
τοῖς τρισὶ προσώποις τῆς ἀγίας Τριαδος, δύο δὲ
πρόσωπα ἐπὶ τῶν δύο, ὡν ὀμολογεῖς φύσεων Χρι-