PG 94, col. 550
Scire autem opera: pretium εει, nullo omnino
divisionis modo considerari in segmentis id, quod
natura prius ac posterius est; nec item quod
magis et minus : in illis tamen quae ah uno, vel
propter ordinem ad unum dividuntur, tum id
quod natura prius ac posterius est considerari,
tum quod magis ct minus ; unde etiam denomina-
tio oritur.
De divisione.
Divisio est prior rei sectio: exempli gratia,‘
animal dividitur in rationale et irrationale. Sub-
divisio autem est unius partis in duas alias par-
tes sectio, uti diviso animali in rationale et irra-
tionale, partem unam, rationale nimirum, dividi-
mus in mortale, et immortale. Superdivisio au.
tem est, quando, facta rei sectione, eamdem rem
iterum dividimus. Sic homo dividitur in marem
et feminam. En divisionem. Rursum quoque divi-
ditur homo in animam et corpus. En superdivi-
sionem. At vero non in omnibus locum habent
divisio et superdivisio, sed quando omnia sub
prima divisione non continentur. Ecce enim in
masculo et in femina considerantur anima et
corpus.
17 Qum sint contradividentia. — Sciendum est
autem contradividentia dici duas species ex uno
eodemque genere sectas, v. gr. Animal in ratio-
nale et irrationale dividitur. Rationale et irratio-
nale contradividentia appellantur.
Sunt autem octo divisionis modi. Dividitur enim
aliquid, vel ut genus in suas species; sic animal
dividitur in rationale et irrationale : vel ut species
in individua, ut homo in Pe‘trum, et Paulum, et
reliquos singulos homines : vel ut tctum in par-
tes; et hoc dupliciter: vel similes sunt, vel dissi-
miles. Partes similes ea: sunt qua: nomen et defini-
tionem totius et sui invicem suscipiunt, ut cum
carnem in plures carnes secamus, quaelibet pars
carnis caro dicitur, nomenque ac definitionem car-
nis suscipit. Dissimiles vero partes sunt, qua ne-
que nomen, neque definitionem totius, nec com-
partium admittunt; ut dum Socratem dividimus in
caput, manus, et pedes. Neque enim caput, neque
manus, neque pedes, Socratis, ac sui invicem no-
men et definitionem recipiunt. Vel ut vox aequivoca
in diversa significata, hocQue dupliciter; nimirum
vel ut totum, vel ut pars. Ut totum quidem, ut
hzec vox canis. Dicitur enim de cane terrestri. cash
lesti, et marino. qua: totum quiddam sunt. non
pars animalis. Ut pars vero, dum lingua: non'en
dicitur de extremitate calceamenti, de extremitate
fistulae, ac de membro quo animalia gustandi fa-
cultatem habent; quae quidem partes sunt et non
divisionis modo considerari in segmentis id, quod
natura prius ac posterius est; nec item quod
magis et minus : in illis tamen quae ah uno, vel
propter ordinem ad unum dividuntur, tum id
quod natura prius ac posterius est considerari,
tum quod magis ct minus ; unde etiam denomina-
tio oritur.
De divisione.
Divisio est prior rei sectio: exempli gratia,‘
animal dividitur in rationale et irrationale. Sub-
divisio autem est unius partis in duas alias par-
tes sectio, uti diviso animali in rationale et irra-
tionale, partem unam, rationale nimirum, dividi-
mus in mortale, et immortale. Superdivisio au.
tem est, quando, facta rei sectione, eamdem rem
iterum dividimus. Sic homo dividitur in marem
et feminam. En divisionem. Rursum quoque divi-
ditur homo in animam et corpus. En superdivi-
sionem. At vero non in omnibus locum habent
divisio et superdivisio, sed quando omnia sub
prima divisione non continentur. Ecce enim in
masculo et in femina considerantur anima et
corpus.
17 Qum sint contradividentia. — Sciendum est
autem contradividentia dici duas species ex uno
eodemque genere sectas, v. gr. Animal in ratio-
nale et irrationale dividitur. Rationale et irratio-
nale contradividentia appellantur.
Sunt autem octo divisionis modi. Dividitur enim
aliquid, vel ut genus in suas species; sic animal
dividitur in rationale et irrationale : vel ut species
in individua, ut homo in Pe‘trum, et Paulum, et
reliquos singulos homines : vel ut tctum in par-
tes; et hoc dupliciter: vel similes sunt, vel dissi-
miles. Partes similes ea: sunt qua: nomen et defini-
tionem totius et sui invicem suscipiunt, ut cum
carnem in plures carnes secamus, quaelibet pars
carnis caro dicitur, nomenque ac definitionem car-
nis suscipit. Dissimiles vero partes sunt, qua ne-
que nomen, neque definitionem totius, nec com-
partium admittunt; ut dum Socratem dividimus in
caput, manus, et pedes. Neque enim caput, neque
manus, neque pedes, Socratis, ac sui invicem no-
men et definitionem recipiunt. Vel ut vox aequivoca
in diversa significata, hocQue dupliciter; nimirum
vel ut totum, vel ut pars. Ut totum quidem, ut
hzec vox canis. Dicitur enim de cane terrestri. cash
lesti, et marino. qua: totum quiddam sunt. non
pars animalis. Ut pars vero, dum lingua: non'en
dicitur de extremitate calceamenti, de extremitate
fistulae, ac de membro quo animalia gustandi fa-
cultatem habent; quae quidem partes sunt et non