PG 95, col. 144
Nam si quid eorum quæ ad naturam spectant, ἀνέλαβεν, οὐ τέλειος, ἀλλʼ ἐλλιπής ἐστιν ἄνθρω-
πος.
ιδ. Ἐστω δὲ προδιωρισμένον, ὄτι πάσης ἐνερ-
γείας καὶ χρήσεως, καὶ πράξεως, καὶ πάθους τὴν
βύναμιν φυσικῶς παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ εἰλήφαμεν,
καὶ ταῦτα φυσικά ἐστιν · ἀδύνατον γὰρ οἱανοῦν φὐ
σιν χρήσασθαι πράξει, ἢ ἐνεργῆσαιι ἐνέργειαν, ἢ
παθεῖν πάθος, ὧν τὴν δύναμιν οὐ κατὰ φύσιν ἔλαβεν.
(ἶον, οὐ δύναται ἡ γῆ βλαστῆσαι, μὴ κατὰ φύσιν
λαβοῦσα παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ τὴν βλαστικὴν δύ-
ναμιν· οὐδὲ τὲ ὕδωρ ζωοβλαστεῖν, ἔνʼ οὕτως εἴπω,·
τὴν τῶν ἰχθύων γέννησιν, καὶ πρὸς βλάστησιν τῶν
τῆς γῆς συντελεῖν ἐκφορειῶν , εἱ μὴ παρὰ τοῦ ἀη-
μιουργοῦ τὴν τοιαὐτην εἴληφε δύναμιν· οὐδὲ φυτὸν
αὐξῆσαι δύναται, εἰ μὴ τὴν αὐξητικὴν ἔλαβε δύνα-
μιν· οὐδὲ τὲ πτηνὸν πέτασθαι, τὴν τοῦ λπτασθαι μὴ
λαβὸν δύναμιν· οὐ χερσαῖον βαδίζειν· οὐχ ἐρπετὸν
ἔρπειν, εἰ μὴ ἕκαστον τὴν τοιαύτην ἔλαβε δύναμιν.
Οὕτω δὴ καὶ ὁ ἄνθρωπος οὐ δύναται ὀρᾶν, ἢ νοεῖν,
ἢ αὐτεξουσίως θέλειν, ἢ ἐνεργεῖν, εἱ μὴ ἐκάστου τὴν
δύναμιν ἔλαβε φυσικῶς παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ.
ια, Ὁ ἄνθρωπος τοίνυν μικρβκοσμός ἐστιν· ἔχεε
γὰρ καὶ ψυχὴν, καὶ σῶμα, καὶ μέσος ἔστηκε νοῦ καὶ
ὕλης· σύνδεσμος γάρ ἐστιν ἐρατῆς καὶ ἀοράτου,
ἤτοι αἰσθητῆς τε καὶ νοητῆς κτίσεως. Ὁφθαλμὸς
γὰρ καὶ τὸ καθαρώτατον τῆς ψυχῆς ὁ νοῦς. Κοινωνεῖ
οὖν τοῖς μὲν ἀψύχοις σώμασι κατὰ τὴν ἐκ τεσσάρων
στοιχείων κρᾶσιν καὶ σύνθεσιν · τοῖς δὲ φντοῖς κατά
ττε τταῦτα, καὶ κατὰ τὴν θρεπττικὴν καὶ αὐξητικὴv
δύναμιν, ἔτι δὲ καὶ τὴν σπερματικήν· τοῖς δὲ ἀλό-
γοις ζώοις, καὶ ἐν τούτοις μὲν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ
ζωτιὸν, καὶ κατὰ τὴν ἄλογον δρεξιν, ἤγουν θυμὸν
καὶ ἐπιθυμίαν κατά τε τὸ φανταστικὲν καὶ μνημο-
νευτικὲν, καὶ κατὰ τὴν αἴεθησιν, καὶ τὴν καθʼ ὁρ-
μὴν κίνησιν. Καθʼ ὀρμὴν δὲ κίνησίς ἐστιν, ἡ κίνησις
δλου τοῦ σώματος, καὶ τὸ φωνητικὸν V, καὶ ἀναπνευ-
στικόν· συνάπτεται δὲ ταῖς ἀσωμάτοις καὶ νοεραῖς
δυνάμεσι διὰ τοῦ λογικοῦ, καὶ τῆς λογικῆς τοῦ νοῦ
ὀρέξεως, ἤτις ἐστὶ θέλησις, ἡ πρώτη τοῦ νοῦ κίνη-
σις. Ὁρεγόμενος γὰρ λογίζεται· καὶ λογιζέμενος
κρίνει. Αὕτη δὲ ἡ ὄρεξις, αὐτεξούσιός ἐστιν· αὐτ-
εξουσίως γὰρ ὀρεγόμενος, νοεῖ καὶ λογίζεται καὶ
κρίνει.
«ς. Τδια μὲν τοῦ σώματος, τομὴ, καὶ ῥεῦσις, καὶ
μεταβολὰ ἡ κατὰ ππποιότητα· ἤτοι ψύξιν, θέρμανσιν,
ὑγρότητα, καὶ ξηρότηττα ⁴ καὶ ἡ τῶν μελῶν διοργά-
νωσις. Ἰδια δὲ ψυχῆς λογικῆς, μόνης αὐτῆς καθʼ
ἐαυτὴν, ζωὴ, νόησις, καὶ λογικὴ δρεξις, ἤτις κυ-
ρίως s ἐστὶ θέλησις. Καὶ πρὸ τούτων ἱδικώτατον
ψυνῆς, χωρίζον αὐτὴν ἐκ τῆς τῶν ἀγγέλων οὐσίας,
vs Homo mundus minor, μικρόκοσμος. Non bene apud Greg. orat. 38 et ἐ3, μέγας ἐν μιικρῷ.
VAnLE LECTONES.
Nostri συντελεῖν εὐφορίαν. s Nostri τὸ φανταστικόν. Combefisius posmt τῆς νοερᾶς, quo
auctose naseio. Hæc Combefisius omisit, quæ Basil. et mss. habent. Reg. Colh. 1, N. 1 πρὸς
πος.
ιδ. Ἐστω δὲ προδιωρισμένον, ὄτι πάσης ἐνερ-
γείας καὶ χρήσεως, καὶ πράξεως, καὶ πάθους τὴν
βύναμιν φυσικῶς παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ εἰλήφαμεν,
καὶ ταῦτα φυσικά ἐστιν · ἀδύνατον γὰρ οἱανοῦν φὐ
σιν χρήσασθαι πράξει, ἢ ἐνεργῆσαιι ἐνέργειαν, ἢ
παθεῖν πάθος, ὧν τὴν δύναμιν οὐ κατὰ φύσιν ἔλαβεν.
(ἶον, οὐ δύναται ἡ γῆ βλαστῆσαι, μὴ κατὰ φύσιν
λαβοῦσα παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ τὴν βλαστικὴν δύ-
ναμιν· οὐδὲ τὲ ὕδωρ ζωοβλαστεῖν, ἔνʼ οὕτως εἴπω,·
τὴν τῶν ἰχθύων γέννησιν, καὶ πρὸς βλάστησιν τῶν
τῆς γῆς συντελεῖν ἐκφορειῶν , εἱ μὴ παρὰ τοῦ ἀη-
μιουργοῦ τὴν τοιαὐτην εἴληφε δύναμιν· οὐδὲ φυτὸν
αὐξῆσαι δύναται, εἰ μὴ τὴν αὐξητικὴν ἔλαβε δύνα-
μιν· οὐδὲ τὲ πτηνὸν πέτασθαι, τὴν τοῦ λπτασθαι μὴ
λαβὸν δύναμιν· οὐ χερσαῖον βαδίζειν· οὐχ ἐρπετὸν
ἔρπειν, εἰ μὴ ἕκαστον τὴν τοιαύτην ἔλαβε δύναμιν.
Οὕτω δὴ καὶ ὁ ἄνθρωπος οὐ δύναται ὀρᾶν, ἢ νοεῖν,
ἢ αὐτεξουσίως θέλειν, ἢ ἐνεργεῖν, εἱ μὴ ἐκάστου τὴν
δύναμιν ἔλαβε φυσικῶς παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ.
ια, Ὁ ἄνθρωπος τοίνυν μικρβκοσμός ἐστιν· ἔχεε
γὰρ καὶ ψυχὴν, καὶ σῶμα, καὶ μέσος ἔστηκε νοῦ καὶ
ὕλης· σύνδεσμος γάρ ἐστιν ἐρατῆς καὶ ἀοράτου,
ἤτοι αἰσθητῆς τε καὶ νοητῆς κτίσεως. Ὁφθαλμὸς
γὰρ καὶ τὸ καθαρώτατον τῆς ψυχῆς ὁ νοῦς. Κοινωνεῖ
οὖν τοῖς μὲν ἀψύχοις σώμασι κατὰ τὴν ἐκ τεσσάρων
στοιχείων κρᾶσιν καὶ σύνθεσιν · τοῖς δὲ φντοῖς κατά
ττε τταῦτα, καὶ κατὰ τὴν θρεπττικὴν καὶ αὐξητικὴv
δύναμιν, ἔτι δὲ καὶ τὴν σπερματικήν· τοῖς δὲ ἀλό-
γοις ζώοις, καὶ ἐν τούτοις μὲν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ
ζωτιὸν, καὶ κατὰ τὴν ἄλογον δρεξιν, ἤγουν θυμὸν
καὶ ἐπιθυμίαν κατά τε τὸ φανταστικὲν καὶ μνημο-
νευτικὲν, καὶ κατὰ τὴν αἴεθησιν, καὶ τὴν καθʼ ὁρ-
μὴν κίνησιν. Καθʼ ὀρμὴν δὲ κίνησίς ἐστιν, ἡ κίνησις
δλου τοῦ σώματος, καὶ τὸ φωνητικὸν V, καὶ ἀναπνευ-
στικόν· συνάπτεται δὲ ταῖς ἀσωμάτοις καὶ νοεραῖς
δυνάμεσι διὰ τοῦ λογικοῦ, καὶ τῆς λογικῆς τοῦ νοῦ
ὀρέξεως, ἤτις ἐστὶ θέλησις, ἡ πρώτη τοῦ νοῦ κίνη-
σις. Ὁρεγόμενος γὰρ λογίζεται· καὶ λογιζέμενος
κρίνει. Αὕτη δὲ ἡ ὄρεξις, αὐτεξούσιός ἐστιν· αὐτ-
εξουσίως γὰρ ὀρεγόμενος, νοεῖ καὶ λογίζεται καὶ
κρίνει.
«ς. Τδια μὲν τοῦ σώματος, τομὴ, καὶ ῥεῦσις, καὶ
μεταβολὰ ἡ κατὰ ππποιότητα· ἤτοι ψύξιν, θέρμανσιν,
ὑγρότητα, καὶ ξηρότηττα ⁴ καὶ ἡ τῶν μελῶν διοργά-
νωσις. Ἰδια δὲ ψυχῆς λογικῆς, μόνης αὐτῆς καθʼ
ἐαυτὴν, ζωὴ, νόησις, καὶ λογικὴ δρεξις, ἤτις κυ-
ρίως s ἐστὶ θέλησις. Καὶ πρὸ τούτων ἱδικώτατον
ψυνῆς, χωρίζον αὐτὴν ἐκ τῆς τῶν ἀγγέλων οὐσίας,
vs Homo mundus minor, μικρόκοσμος. Non bene apud Greg. orat. 38 et ἐ3, μέγας ἐν μιικρῷ.
VAnLE LECTONES.
Nostri συντελεῖν εὐφορίαν. s Nostri τὸ φανταστικόν. Combefisius posmt τῆς νοερᾶς, quo
auctose naseio. Hæc Combefisius omisit, quæ Basil. et mss. habent. Reg. Colh. 1, N. 1 πρὸς