PG 95, col. 153
«στι, τὸ κεχρῆσθαι τῇ ὀρατικῇ δυνάμει, καὶ ἐτεργεῖν,
καὶ βλέπειν· οὐδεὶς γὰρ ὀρᾷ, μὴ ἔχων ὅρασιν, τουτ-
έστι δύναμιν τοῦ ὀρᾷν. Τί δὲ ὁρᾷν ἐστιν; οὐρανὸν
ρᾷν, ἢγῆν, ἢ ἔτερόν τι. Τὸ πῶς ὁρᾷν, ἐστὶ καλῶς
ἢ κακῶς. Ὁρατὸν δέ ἐστι, τὸ ὑποκείμενον τῇ ὁρά-
σει· τουτέστι τὸ ὀρώμενον σῶμα, ἢ χρῶμα, ἢ σχῆ-
μα. Ὁρατικὸν δέ ἐστι, τὸ ἔχον ἐκ φύσεως τὴν
ὀρατικὴν δύναμιιν τοῦ ὀρᾷν, κἂν κοιμᾶται, κἂν ἐτο-
φλώθη. Ὁρατικὸν γὰρ ζῶον ὁ ἄνθρωπος. Ὁρῶν δέ
ἐστιν, κεχρημένος τῇ ὀράσει, τουτέστι τῇ ὁρατικῇ
δυνάμει, καὶ ἐνεργῶν, καὶ βλέπων. Οὕτω θέλησις
μέν ἐστιν αὕτη θελητικὴ δύναεις, ἡτῇ ψυχῇ δεδο-
μένη φυσικῶς παρὰ τοῦ ἀημιουργοῦ· τουτέστι, τὸ
δύνασθαι θέλειν θέλειν δέ ἐστι b τὸ κεχρῆσθαι
κατʼ ἐνέργειαν τῇ θελητικῇ δυνάμει, κκαὶ ὀρέγεσθαι·
οὐδεὶς δὲ θέλει, μῆ ἔχων θέλησιν τουτέστι δύναμινI
τοῦ θέλειν θελητὸν δέ ἐστι, τὸ ὑποκείμενον τῇ
θελήσει; [ἤγουν] αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅπερ θέλομεν
eἶον θέλω παλεῦσα» τὸ πλεῦσαι θελητόν ἐστι· θέλω
σωφρονξσαι· τὸ σωφρονῆσαιι θελητόν ἐστι ἀθάλ-
τον δέ ἐστιν, ὅπερ τις σὐ θέλει. Ὡσπερ τὸ ἀόρατον,
ὅπερ τιις οὐχ ὀρᾷ· τὶ δὲ θέλειν ἱ, ἐστὶ τὸ θέλειν
πεῖόν τι,οἶον τὸ θέλειν ἐνωθῆναι Θεῷ, θέλειν φα-
γεῖν· θειν πιιεῖν ὰ θέλειν πλεῦσαι· θέλεια συν-
αφθῆναιγυναεκέ· πῶς δὲ θέλειν, ἐστὶ καλῶς θελῆσαι·
ἤγουν θελῆσαι καλῶς, καὶ κατὰ νόμον Θεοῦ τῇ ἰδίᾳ
γυναικὶ μιγῆναι· ἢ κακῶς, καὶ παρὰ τὸν νόμον τοῦ
Θεοῦ, ἀλλπτρίᾳ. Θελητικὸν δέ ἐστι, τὸ ἔχονἐκ φύσεως
τὴν θελητικὴν δύναμιν· οἶον, ὁ ἄνθρωπος, ἄγγελος,
ἀ Θεός. Ἐκαστος γὰρ αὐτῶν ἐκκ φύσεως ἔχει τὴν
θελητικὴν δύναμιν. Καὶ γὰρ ἐκάστη τῶντῆς θεότητος
ὑποστάσεων θέλει ἱ καὶ ἐκκάστη ὑπόστασις ἀγγέλων
θέλει · καὶ ἐοεάστη ὑπόστασις Δνθρώπαιων θέλει.
Ὁππερ δὲ ἀκάτη ὑπόστασις ἔχει, φυσικόν ἐστι φυ-
σαιbν γάρ ἐστι τὸ ἐν πάεαις τος δμμοειδέσι καὶ ὁμσ-
οuσάοες ἐποστάσεσι θεωρούμενον. Θέλων δέ ἐστιν, ὁ
κεχρημένος τῇ θελήσει, ἤγευν τῇ θελητικῇ δυνάμει,
καὶ ὀρεγόμενος· τουτέστι ὑπόστασες,
nempe hypostasis.
κδ, Τὸ γοῦν θέλημα, ποτὲ μὲν σημαίνει τὴν θέλη-
σπιν, τευτέστι τὴν δελητικὴν δύναμιν· ποτὲ δὲ τὸ
θελητὸν, τουτέστιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅπερ θέλομεν·
ἡ μὲν eὗν θέλησις, φυσική · καὶ τὸ ἀπλῶς δέλειν
φυσικόν. Πᾶς γὰρ ἄνθρωπος ἔχει τὴν δύναμιν τοῦ
θέλειν· καὶ πᾶς ἄνθρωπος θέλει · τουτέστι κέχρηται
τῇ θελήσει· θελητικὸν γὰρ ζῶον ὁ ἄνθρωπος· τὸ δὲ
θὐητὸν, οὐ φυσικὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ γνωμικὸν, καὶ
ὑποστατικόν. Ἀλλʼ οὐ πᾶς ἄνθρωπος ὡσαύτως θέλει,
οὐδὲ τὸ αὐτό· στε τὸ πῶς θέλειν, καλῶς ἢ κακῶς
ἢ τὸ τt θέλειν, τόδε, ἢ ἐκεῖνο,οὐ φυσικὸν, ἀλλὰ γνω-
μικὸν καὶ ὑποστατικὸν, ἐπί τε ἀγγέλων καὶ ἀνθρώ-
καὶ βλέπειν· οὐδεὶς γὰρ ὀρᾷ, μὴ ἔχων ὅρασιν, τουτ-
έστι δύναμιν τοῦ ὀρᾷν. Τί δὲ ὁρᾷν ἐστιν; οὐρανὸν
ρᾷν, ἢγῆν, ἢ ἔτερόν τι. Τὸ πῶς ὁρᾷν, ἐστὶ καλῶς
ἢ κακῶς. Ὁρατὸν δέ ἐστι, τὸ ὑποκείμενον τῇ ὁρά-
σει· τουτέστι τὸ ὀρώμενον σῶμα, ἢ χρῶμα, ἢ σχῆ-
μα. Ὁρατικὸν δέ ἐστι, τὸ ἔχον ἐκ φύσεως τὴν
ὀρατικὴν δύναμιιν τοῦ ὀρᾷν, κἂν κοιμᾶται, κἂν ἐτο-
φλώθη. Ὁρατικὸν γὰρ ζῶον ὁ ἄνθρωπος. Ὁρῶν δέ
ἐστιν, κεχρημένος τῇ ὀράσει, τουτέστι τῇ ὁρατικῇ
δυνάμει, καὶ ἐνεργῶν, καὶ βλέπων. Οὕτω θέλησις
μέν ἐστιν αὕτη θελητικὴ δύναεις, ἡτῇ ψυχῇ δεδο-
μένη φυσικῶς παρὰ τοῦ ἀημιουργοῦ· τουτέστι, τὸ
δύνασθαι θέλειν θέλειν δέ ἐστι b τὸ κεχρῆσθαι
κατʼ ἐνέργειαν τῇ θελητικῇ δυνάμει, κκαὶ ὀρέγεσθαι·
οὐδεὶς δὲ θέλει, μῆ ἔχων θέλησιν τουτέστι δύναμινI
τοῦ θέλειν θελητὸν δέ ἐστι, τὸ ὑποκείμενον τῇ
θελήσει; [ἤγουν] αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅπερ θέλομεν
eἶον θέλω παλεῦσα» τὸ πλεῦσαι θελητόν ἐστι· θέλω
σωφρονξσαι· τὸ σωφρονῆσαιι θελητόν ἐστι ἀθάλ-
τον δέ ἐστιν, ὅπερ τις σὐ θέλει. Ὡσπερ τὸ ἀόρατον,
ὅπερ τιις οὐχ ὀρᾷ· τὶ δὲ θέλειν ἱ, ἐστὶ τὸ θέλειν
πεῖόν τι,οἶον τὸ θέλειν ἐνωθῆναι Θεῷ, θέλειν φα-
γεῖν· θειν πιιεῖν ὰ θέλειν πλεῦσαι· θέλεια συν-
αφθῆναιγυναεκέ· πῶς δὲ θέλειν, ἐστὶ καλῶς θελῆσαι·
ἤγουν θελῆσαι καλῶς, καὶ κατὰ νόμον Θεοῦ τῇ ἰδίᾳ
γυναικὶ μιγῆναι· ἢ κακῶς, καὶ παρὰ τὸν νόμον τοῦ
Θεοῦ, ἀλλπτρίᾳ. Θελητικὸν δέ ἐστι, τὸ ἔχονἐκ φύσεως
τὴν θελητικὴν δύναμιν· οἶον, ὁ ἄνθρωπος, ἄγγελος,
ἀ Θεός. Ἐκαστος γὰρ αὐτῶν ἐκκ φύσεως ἔχει τὴν
θελητικὴν δύναμιν. Καὶ γὰρ ἐκάστη τῶντῆς θεότητος
ὑποστάσεων θέλει ἱ καὶ ἐκκάστη ὑπόστασις ἀγγέλων
θέλει · καὶ ἐοεάστη ὑπόστασις Δνθρώπαιων θέλει.
Ὁππερ δὲ ἀκάτη ὑπόστασις ἔχει, φυσικόν ἐστι φυ-
σαιbν γάρ ἐστι τὸ ἐν πάεαις τος δμμοειδέσι καὶ ὁμσ-
οuσάοες ἐποστάσεσι θεωρούμενον. Θέλων δέ ἐστιν, ὁ
κεχρημένος τῇ θελήσει, ἤγευν τῇ θελητικῇ δυνάμει,
καὶ ὀρεγόμενος· τουτέστι ὑπόστασες,
nempe hypostasis.
κδ, Τὸ γοῦν θέλημα, ποτὲ μὲν σημαίνει τὴν θέλη-
σπιν, τευτέστι τὴν δελητικὴν δύναμιν· ποτὲ δὲ τὸ
θελητὸν, τουτέστιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅπερ θέλομεν·
ἡ μὲν eὗν θέλησις, φυσική · καὶ τὸ ἀπλῶς δέλειν
φυσικόν. Πᾶς γὰρ ἄνθρωπος ἔχει τὴν δύναμιν τοῦ
θέλειν· καὶ πᾶς ἄνθρωπος θέλει · τουτέστι κέχρηται
τῇ θελήσει· θελητικὸν γὰρ ζῶον ὁ ἄνθρωπος· τὸ δὲ
θὐητὸν, οὐ φυσικὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ γνωμικὸν, καὶ
ὑποστατικόν. Ἀλλʼ οὐ πᾶς ἄνθρωπος ὡσαύτως θέλει,
οὐδὲ τὸ αὐτό· στε τὸ πῶς θέλειν, καλῶς ἢ κακῶς
ἢ τὸ τt θέλειν, τόδε, ἢ ἐκεῖνο,οὐ φυσικὸν, ἀλλὰ γνω-
μικὸν καὶ ὑποστατικὸν, ἐπί τε ἀγγέλων καὶ ἀνθρώ-