PG 95, col. 249
9
τριον, καὶ τῶν ἱερῶν θεσμῶν εἰς ἅπαν ἀντίθετον·
ὡς ὅτι τὰ μετὰ θάνατον πάντα τὰ θεοφιλῇ ἔργα
οὐδὲ τοὺς προλαβόντας ὀνίνησιν. « Ἀπέκλεισε γὰρ,
φησὶν, ὁ Θεὸς κατʼ αὐτῶν· » καὶ, « Κομιεῖται ἕκα-
στος τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγα-
θὸν, εἶτε φαῦλον· » καὶ, ὅτι « Ἐν τῷ ἀδη τίς ὀμολο-
γήσεταί σοι; » καὶ πάλιν, « Οτι σὺ ἀποδώσεις ἐκάστῳ
κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· » καὶ, « Ὅτι ὅ ἔσπειρεν ἕκα-
στος, τοῦτο καὶ θερίσει. Ἀλλʼ, ὦ σοφοὶ, εἴπωμεν
πρὸς αὐτοὺς, ἐρευνήσατε καὶ διδάχθητε, ὅτι πολὺς
μὲν ὁ φόβος τοῦ τῶν πάντων Δεσπότου Θεοῦ, πολλῷ
πλέον ἡ ἀγαθότης· καὶ φοβεραὶ μὲν αἱ ἀπειλαὶ,
ἀνείκαστος δὲ ἡ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία· καὶ φρικταὶ
πάλιν αἱ καταδίκαι, ἄφατον δὲ τῶν οἰκτιρμῶν αὐτοῦ
τὸ πέλαγος.
tum terroris inest, ipsius tamen miserationum pelagus orationis vim omnem superare.
γ. Τδετε γὰρ τί φησιν ἡ θεία Τραφή· ὡς Ἰούδας
ὁ Μακκαβαῖος ἐν τῇ Σιὼν τῇ πόλει τοῦ Πασιλέως τοῦ
μεγάλου, ὁπηνίκα τεθανατωμένον εἶδε τὸν ὑπʼ αὐτὸν
λαὸν ὑπὸ τῶν ἀλλοφύλων ἐχθρῶν, ἐρευνήσας αὐτῶν
τοὺς κόλπους καὶ τούτων ἔνδοθεν εὐρὼν εἰδωλεῖα,
ἐξιλασμὸν αὐτίκα ὑπὲὸ ἐκάστου τούτων πρὸς τὸν εἰς
οἶκτον ἔτοιμον Κύριον προσενήνοχε, πανευσεβῶς
ποιήσας καὶ φιλαδέλφως λίαν, δθεν καὶ παρὰ τῇ θείᾳ
ραφῇ, ὡς ἐν πᾶσι, καὶ ἐν τούτῳ τεθαυμάστωται .
Οἱ δέ γε μύσται καὶ αὐτόπται τοῦ λόγου, οἱ τὸν τοῦ
κόσμου γύρον ζωγρήσαντες μαθηταὶ τοῦ Σωτῆρος
καὶ θεῖοι ἀπόστολοι, ἐπὶ τῶν φρικτῶν καὶ ἀχράντων
καὶ ζωοποιῶν μυστηρίων μνήμην ποιεῖσθαι τῶν πι-
στῶν κοιμηθέντων ἐθέσπισαν· ὁ καὶ κατέχει βεβαίως
καὶ λίαν ἀναντιῤῥήτως ἡ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἀπὸ
περάτων μέχρι περάτων ἀποστολικὴ καὶ καθολικὴ
Ἐκκλησία, ἐκ τότε μέχρι τοῦ νῦν, καὶ τῆς τοῦ κό-
σμου λήξεως ἄχρι· οὐκ ἀλογίστως πάντως, οὐδὲ μα-
ταίως, οὐδὲ εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε τοῦτο θεσπίσαντες.
Οὐδὲν γὰρ ἀνόνητον ἡ τῶν Χριστιανῶν ἀπλανὴς θρη-
σκεία παρείληφεν, καὶ εἰς αἰῶνα κατέσχεν ἀπαρα-
σάλευτον, ἀλλὰ πάντα ἐπωφελῆ καὶ θεάρεστα καὶ
λίαν ὀνησιφόρα, καὶ σωτηρίας μεγίστης πρόξενα.
et stabile retinuit : scd utilia omnia Deoque accepta, et quæ magno emolumento sint, ac
lutaria.
ἐ. Ἐφη τοιγαροῦν ὁ πολὺς τὰ θεῖα καὶ βαθὺς
Διονύσιος ἐν τῇ περὶ τῶν κεκοιμημένων μυστικῇ
θεωρίᾳ οὐτωσὶ λέξας· ἵνʼ ἐκ τῶν αὐτοῦ θείων τε καὶ
εεβαστῶν λόγων πρὸς ἐναργῆ ἀπόδειξιν ἐφαψώμεθα·
ὡς « ἐἱ τῶν ἀγίων προσευχαὶ, καὶ κατὰ τὸν τῇδε
βίον, μήτιγε μετὰ θάνατον, εἰς τοὺς ἀξίους ἱερῶν
εὐχῶν, ἤγουν εἰς τοὺς πιστοὺς ἐνεργοῦσι. » Τὸ δὲ,
μήτιγε. πάντως ἐνταῦθα μηδὲν ἔτερον ἢ τὸ, πόσῳ
γε μᾶλλον, ὑποληπτέον. Καὶ μετʼ ὀλίγον· « Οὐ γὰρ
ὁ θεῖος ἱεράρχης, ὁ τῆς θεαρχικῆς δικαιώσεως ὑπο-
Job m, 23. ⁴I Cor. ν, t0. ⁵PsaI. v, 6.
caρ. 7.
s Edit. Reg. 1 ct Colb. 1 ἐκεῖνο. « Edit. τεθαύμασται.
τριον, καὶ τῶν ἱερῶν θεσμῶν εἰς ἅπαν ἀντίθετον·
ὡς ὅτι τὰ μετὰ θάνατον πάντα τὰ θεοφιλῇ ἔργα
οὐδὲ τοὺς προλαβόντας ὀνίνησιν. « Ἀπέκλεισε γὰρ,
φησὶν, ὁ Θεὸς κατʼ αὐτῶν· » καὶ, « Κομιεῖται ἕκα-
στος τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγα-
θὸν, εἶτε φαῦλον· » καὶ, ὅτι « Ἐν τῷ ἀδη τίς ὀμολο-
γήσεταί σοι; » καὶ πάλιν, « Οτι σὺ ἀποδώσεις ἐκάστῳ
κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· » καὶ, « Ὅτι ὅ ἔσπειρεν ἕκα-
στος, τοῦτο καὶ θερίσει. Ἀλλʼ, ὦ σοφοὶ, εἴπωμεν
πρὸς αὐτοὺς, ἐρευνήσατε καὶ διδάχθητε, ὅτι πολὺς
μὲν ὁ φόβος τοῦ τῶν πάντων Δεσπότου Θεοῦ, πολλῷ
πλέον ἡ ἀγαθότης· καὶ φοβεραὶ μὲν αἱ ἀπειλαὶ,
ἀνείκαστος δὲ ἡ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία· καὶ φρικταὶ
πάλιν αἱ καταδίκαι, ἄφατον δὲ τῶν οἰκτιρμῶν αὐτοῦ
τὸ πέλαγος.
tum terroris inest, ipsius tamen miserationum pelagus orationis vim omnem superare.
γ. Τδετε γὰρ τί φησιν ἡ θεία Τραφή· ὡς Ἰούδας
ὁ Μακκαβαῖος ἐν τῇ Σιὼν τῇ πόλει τοῦ Πασιλέως τοῦ
μεγάλου, ὁπηνίκα τεθανατωμένον εἶδε τὸν ὑπʼ αὐτὸν
λαὸν ὑπὸ τῶν ἀλλοφύλων ἐχθρῶν, ἐρευνήσας αὐτῶν
τοὺς κόλπους καὶ τούτων ἔνδοθεν εὐρὼν εἰδωλεῖα,
ἐξιλασμὸν αὐτίκα ὑπὲὸ ἐκάστου τούτων πρὸς τὸν εἰς
οἶκτον ἔτοιμον Κύριον προσενήνοχε, πανευσεβῶς
ποιήσας καὶ φιλαδέλφως λίαν, δθεν καὶ παρὰ τῇ θείᾳ
ραφῇ, ὡς ἐν πᾶσι, καὶ ἐν τούτῳ τεθαυμάστωται .
Οἱ δέ γε μύσται καὶ αὐτόπται τοῦ λόγου, οἱ τὸν τοῦ
κόσμου γύρον ζωγρήσαντες μαθηταὶ τοῦ Σωτῆρος
καὶ θεῖοι ἀπόστολοι, ἐπὶ τῶν φρικτῶν καὶ ἀχράντων
καὶ ζωοποιῶν μυστηρίων μνήμην ποιεῖσθαι τῶν πι-
στῶν κοιμηθέντων ἐθέσπισαν· ὁ καὶ κατέχει βεβαίως
καὶ λίαν ἀναντιῤῥήτως ἡ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἀπὸ
περάτων μέχρι περάτων ἀποστολικὴ καὶ καθολικὴ
Ἐκκλησία, ἐκ τότε μέχρι τοῦ νῦν, καὶ τῆς τοῦ κό-
σμου λήξεως ἄχρι· οὐκ ἀλογίστως πάντως, οὐδὲ μα-
ταίως, οὐδὲ εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε τοῦτο θεσπίσαντες.
Οὐδὲν γὰρ ἀνόνητον ἡ τῶν Χριστιανῶν ἀπλανὴς θρη-
σκεία παρείληφεν, καὶ εἰς αἰῶνα κατέσχεν ἀπαρα-
σάλευτον, ἀλλὰ πάντα ἐπωφελῆ καὶ θεάρεστα καὶ
λίαν ὀνησιφόρα, καὶ σωτηρίας μεγίστης πρόξενα.
et stabile retinuit : scd utilia omnia Deoque accepta, et quæ magno emolumento sint, ac
lutaria.
ἐ. Ἐφη τοιγαροῦν ὁ πολὺς τὰ θεῖα καὶ βαθὺς
Διονύσιος ἐν τῇ περὶ τῶν κεκοιμημένων μυστικῇ
θεωρίᾳ οὐτωσὶ λέξας· ἵνʼ ἐκ τῶν αὐτοῦ θείων τε καὶ
εεβαστῶν λόγων πρὸς ἐναργῆ ἀπόδειξιν ἐφαψώμεθα·
ὡς « ἐἱ τῶν ἀγίων προσευχαὶ, καὶ κατὰ τὸν τῇδε
βίον, μήτιγε μετὰ θάνατον, εἰς τοὺς ἀξίους ἱερῶν
εὐχῶν, ἤγουν εἰς τοὺς πιστοὺς ἐνεργοῦσι. » Τὸ δὲ,
μήτιγε. πάντως ἐνταῦθα μηδὲν ἔτερον ἢ τὸ, πόσῳ
γε μᾶλλον, ὑποληπτέον. Καὶ μετʼ ὀλίγον· « Οὐ γὰρ
ὁ θεῖος ἱεράρχης, ὁ τῆς θεαρχικῆς δικαιώσεως ὑπο-
Job m, 23. ⁴I Cor. ν, t0. ⁵PsaI. v, 6.
caρ. 7.
s Edit. Reg. 1 ct Colb. 1 ἐκεῖνο. « Edit. τεθαύμασται.