PG 95, col. 461
αὕτη· Εἰ τοῦτό φατε, ὡς συνήργησεν τὸ ψεῦδος ὑμῶν A sensu. Quod si dicatis, mendacium vestrum ad et
εἰς τὴν δόξαν τοῦΘεοῦ, ὅμοιιον ποιεῖτε τιῖς διιαβάλ- gloriam contulisse, simle quidpiam facitis atque
λουσιν ἐμὲ, ὡς εἰρηκότα, ἐκ τῶν κακῶν εἶναι τὸ
ifi, qui me calumniantur ac sd autierim, ex malis
bona provenire. Sin vero nihil tsle protull, atquae
καλά· εἱ δὲ οὕτε τοιοῦτόν τι ἐγὼ ἀπεφηνάμην,
eorum qui mihi hac in parte detrshant, justææ est
ἐκείνων τε τῶν ἐπὶ τούτων διαβαλλάτων ἐμὲ, τὸ
dsmnalo, consequens esξ vos quoque ebnoxios
κρρῖμα ἔνδικόν ἐστιν· λείπεται καὶ ὑμᾶς τῇ αὐτῇ ἐν-
juustitiæ et ultibnl viderd. Quld vero illud erat cujus
ὀχους φαίνεσθαι δίκῃ. ί ὲ ἦν ὅ διέσυρον τὸν Ἀπό-
gratia Apostolum lacersbantIstud planequodaibi
στολον; Εἰρηκότος αὐτοῦ · του ἀπλεόνασεν ὁ
dixerat : ffhl abundasit peccatum, superabuhdavit
ὡμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις. Οἱ παρʼ Ἐλ-
et gratia. Illi qui apud Græcos sibi videbantur esse
λησιν δοκοῦντες σοφοὶ, κωμῳδοῦντεέ αὐτὸν ἔφασκον·
sspientes, irridendo slebant: lgitur ex mslls bona
Οὐκοῦν ἐκ τῶν κακῶν ἐστι τὰ καλὰ, καὶ δεῖ τὴν κα-
ortum habent, ebemusque maitiæ navare ope-
κίαν ἐπιιτηδεύειν, ὅπως τῶν καλῶν ἐπιτύχωμεν.Ὁ
ram,. ut bonorum compotes simos. Apostolus vero
δὲ Ἀπόστολος οὐ τοῦτο ἔλεγεν, ὅτι ἡ προσοχὴ τῶν
hoc don ixerat, ex malorum consectatione bona
κακκῶν ἄγει τὰ ἀγαθὰ · ἀλλʼ ἐπὶ τοῦ παρεληλυθότος
χρόνου ἐξέλαβεν αὐτό· ὅτι καίτοι καὶ τῆς ἀμαρτίας præstari. Sed id intulit ex præterito tempore, ni-
κρατησάσης, ἡ Χριστοῦ χάρις ὑπερπερισσεύσασα cc.ὶ gyirum cum invsluisset iniqultas, Christi subinde
superabnndasse gratiam, ac morte ab eo destructa,
κατήργησεν θάνατον, καὶ ἀνάστασιν δέδωκεν, καὶ
concessaque nobis resurrectione, supernis ncs
τῶνάνω ἠξίωσεν μόνονʼ· καὶ ὅτι οὗτος αὐτῷὁ σκο-
dignstos esse mansionibus. Quodque hoc ejus esset
πὸς, καὶ οὐκ ἐκεῖνος δν κωμῳδοῦντες ἐκεῖνοι ἔλε-
propositum, non autem illud quod illi illudendo
γον, δῆλον ἐκ τοῦ ἐπενεγκεῖν αὐτόν· Τί οὗν; ἀμαρ-
garriebant, maanifestum fit ex hac ejus illatione τ
τήσωμεν, ὅτι οὐκ ἐσμὲν ὑπὸ νόμον, ἀλλʼ ὑπὸ χάριν;
Quld ergo? peccemus, quia non sumus sub lege,
Μὴ γένοιτο. Cἴτινες γὰρ, φησὶν, ἀπεθάνομεν τῇ
sed sub grstia? Absit. Qui enim, inquit, mortui
ἀμαρτίᾳ, πῶς ἔτι ζήσωμεν ἐν αὐτῇ; Ἀλλὰ ταύτας
sumus peccato, quomodo adhuc vivemus in illo?
τὰς λύσεις ἐνταῦθα οὐ προσφέρει. Οὐ γὰρ εἰς τοῦτο
Hic vero solutiones istas non adhibet. Nam eo
αὐτὸ συνέτεινεν ἡ ἀντίθεσις, ἀλλὰ τοῦτο μόνον βού-
usque non pertinebat objectio : sed hoc solum vult
λεται δεῖξαι, δτι Ὁμοιον ἐκείνοις φατὲ, ὦν ὀλόγος M-
probare, consimllia iMos loqui; ejusmodi vero
κην ἕξει τὴν ἐσχάτην· ῶσπερ γὰρ ἐκεῖνοι ἐκ τῶν
sermonem extrema pœna punlendum. Nam quem-
κακῶν τὰ καλά φασιν, οὕτως καὶ ὑμεῖς ἐκ τῆς ἑαυ-
τῶν ἀδικίας τὴν νίκην τοῦ Θεοῦ λέγετε.
adusodum li ex malis bona subsequi dixere, sic et
,, vos ex vestraipsorum injustitia victorem fore Deum
ʼalfirmatis.
« Τίοῦν;προεχόμεθα; Οὐ πάντως. Προαιτιασάμεθα
Veua. 9-8. « Quld ergo? præcellimus? nequa-
γὰρ Ἰουδαίους τε καὶ βλληνας πάντας ὑφʼ ἀμαρτίαν
quam. Causati enim sumus, Judæos et Græcos
εἶναι· καθὼς γέγραπται, Ὁτι οὐκ ἔστι δίκαιος οὐ-
omnes sub peccato esse, sicut scriptum est : Quia
δεές. Οὐκ ἄστιν ὁ συνιὼν, οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν τὸν
non est justus quisquam, non est intelligens, non
Θεόν· πάντες ἐξέκλιναν, ἅμα ἐχρειώθησαν· οὐκ ἔστι
est requirens Deum. Omnes declinaverunt, simut
ποῶν χρηστότητα· οὐκ ἔστιν ἕως ἐνός. Τάφος ἀν-
inutiles facti sunt : non est qui faciat bonum; non
σφγμένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν,ταῖς γλώσσαις αὐτῶν ἐδο-
est usque ad unum. Sepulcrum patens guttur
λιοῦσαν, ἰὸς ἀσπίδων ὑπὸ τὰ χείλη αὐτῶν. Ὁν τὸ
eorum, lingnis suis dolose agebant: venenum aspi-
στόμα ἀρᾶς καὶ πικρίας γέμει. Ὁξεῖς οἱ πόδες αὐτῶν
dum sub labiis eorum. Quorum os maledictione et
ἐαχέααι αἶμα· σύντριεμα καὶ ταλαιπωρία ἐν ταῖς
aharitudine plenum est; veloces pedes eorum ad
δδοῖς αὐτῶν, καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσαν· οὐκ ἔστι
emmndendum sanguinem : contritio et infelicitas in
φόβος Θεοῦ ἀππέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν. »
viis eorum, et viam pacis non cognoverunt: no
est timor Dei ante oculos eorum. »
Ἀνθυποφορά. Τί οὐν λέγεις, ὦ Παῦλε, πρότερον D 11 Adversarii exceptio. Quid ergo ais, Paule,
μὲν τῇ τιμωρίᾳ; Οὐδὲ μέσως, φησίν· πάντως· οὐ Judæum prius ultioni obnoxium esse? Nullum
παθόλου ἀναιρῶν τὸ πρῶτον εἶναι ἐν τῇ τιμωρίᾳ τὸν iscrimen, inquit. Nullum omnino. Non ut neget
Ἰουδααᾶον, καίτοι γε ἀνωτέρω τοῦτο ποιήσας· ἀλλὰ prorsus Judæum in primis daturum pœnas; cum id
φείδεται, μὴ δόξῃ ὡς ἐχθρὸς κατατρέχειν τῶν Ἰου- ante statucrit. Sed llis parcit et indulget, ne tan-
δδαέων, καὶ κατήγορον αὐτῶν παρίστησι τὸν ἐαβὶδ, quam inimicus eos insectari vidcatur. Cæteruns
τὰ ἀμμαρτήματα αὐτῶν ἐκεῖνον ἐκκαλύπτειν ἐῶν.
Davidem profert qui eos accuset, permittitque ut is
peccata ipsorum retegat.
« Οδαμεν δὲ, ὅτι ὅσα ὁ νόμος λέγει, τοῖς ἐν τῷ Vus. 19. « Scimus autem quia quæcunque lex
νέρμῳ λαλεῖ. s
loquitur,iis qui in lege sunt loquitur.
Ἐππαιδὴ πολλὴν αὐτῶν κατάῤῥησιν εἰσήγαγεν τὸν Postquam Prophetam in medium protulit, qui
έροφήτην λέγοντα, ἵνα μὴ ἀντιλέγῃ ὁ Ἰουδαῖος, ὅτι multis eos accusaret, ne Judæus ex adverso conten-
VAæ LECONES..
Addo ex Chrys. εἶναι.. ʼ Interpres legit μονῶν. Enr. Pεταot.
εἰς τὴν δόξαν τοῦΘεοῦ, ὅμοιιον ποιεῖτε τιῖς διιαβάλ- gloriam contulisse, simle quidpiam facitis atque
λουσιν ἐμὲ, ὡς εἰρηκότα, ἐκ τῶν κακῶν εἶναι τὸ
ifi, qui me calumniantur ac sd autierim, ex malis
bona provenire. Sin vero nihil tsle protull, atquae
καλά· εἱ δὲ οὕτε τοιοῦτόν τι ἐγὼ ἀπεφηνάμην,
eorum qui mihi hac in parte detrshant, justææ est
ἐκείνων τε τῶν ἐπὶ τούτων διαβαλλάτων ἐμὲ, τὸ
dsmnalo, consequens esξ vos quoque ebnoxios
κρρῖμα ἔνδικόν ἐστιν· λείπεται καὶ ὑμᾶς τῇ αὐτῇ ἐν-
juustitiæ et ultibnl viderd. Quld vero illud erat cujus
ὀχους φαίνεσθαι δίκῃ. ί ὲ ἦν ὅ διέσυρον τὸν Ἀπό-
gratia Apostolum lacersbantIstud planequodaibi
στολον; Εἰρηκότος αὐτοῦ · του ἀπλεόνασεν ὁ
dixerat : ffhl abundasit peccatum, superabuhdavit
ὡμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις. Οἱ παρʼ Ἐλ-
et gratia. Illi qui apud Græcos sibi videbantur esse
λησιν δοκοῦντες σοφοὶ, κωμῳδοῦντεέ αὐτὸν ἔφασκον·
sspientes, irridendo slebant: lgitur ex mslls bona
Οὐκοῦν ἐκ τῶν κακῶν ἐστι τὰ καλὰ, καὶ δεῖ τὴν κα-
ortum habent, ebemusque maitiæ navare ope-
κίαν ἐπιιτηδεύειν, ὅπως τῶν καλῶν ἐπιτύχωμεν.Ὁ
ram,. ut bonorum compotes simos. Apostolus vero
δὲ Ἀπόστολος οὐ τοῦτο ἔλεγεν, ὅτι ἡ προσοχὴ τῶν
hoc don ixerat, ex malorum consectatione bona
κακκῶν ἄγει τὰ ἀγαθὰ · ἀλλʼ ἐπὶ τοῦ παρεληλυθότος
χρόνου ἐξέλαβεν αὐτό· ὅτι καίτοι καὶ τῆς ἀμαρτίας præstari. Sed id intulit ex præterito tempore, ni-
κρατησάσης, ἡ Χριστοῦ χάρις ὑπερπερισσεύσασα cc.ὶ gyirum cum invsluisset iniqultas, Christi subinde
superabnndasse gratiam, ac morte ab eo destructa,
κατήργησεν θάνατον, καὶ ἀνάστασιν δέδωκεν, καὶ
concessaque nobis resurrectione, supernis ncs
τῶνάνω ἠξίωσεν μόνονʼ· καὶ ὅτι οὗτος αὐτῷὁ σκο-
dignstos esse mansionibus. Quodque hoc ejus esset
πὸς, καὶ οὐκ ἐκεῖνος δν κωμῳδοῦντες ἐκεῖνοι ἔλε-
propositum, non autem illud quod illi illudendo
γον, δῆλον ἐκ τοῦ ἐπενεγκεῖν αὐτόν· Τί οὗν; ἀμαρ-
garriebant, maanifestum fit ex hac ejus illatione τ
τήσωμεν, ὅτι οὐκ ἐσμὲν ὑπὸ νόμον, ἀλλʼ ὑπὸ χάριν;
Quld ergo? peccemus, quia non sumus sub lege,
Μὴ γένοιτο. Cἴτινες γὰρ, φησὶν, ἀπεθάνομεν τῇ
sed sub grstia? Absit. Qui enim, inquit, mortui
ἀμαρτίᾳ, πῶς ἔτι ζήσωμεν ἐν αὐτῇ; Ἀλλὰ ταύτας
sumus peccato, quomodo adhuc vivemus in illo?
τὰς λύσεις ἐνταῦθα οὐ προσφέρει. Οὐ γὰρ εἰς τοῦτο
Hic vero solutiones istas non adhibet. Nam eo
αὐτὸ συνέτεινεν ἡ ἀντίθεσις, ἀλλὰ τοῦτο μόνον βού-
usque non pertinebat objectio : sed hoc solum vult
λεται δεῖξαι, δτι Ὁμοιον ἐκείνοις φατὲ, ὦν ὀλόγος M-
probare, consimllia iMos loqui; ejusmodi vero
κην ἕξει τὴν ἐσχάτην· ῶσπερ γὰρ ἐκεῖνοι ἐκ τῶν
sermonem extrema pœna punlendum. Nam quem-
κακῶν τὰ καλά φασιν, οὕτως καὶ ὑμεῖς ἐκ τῆς ἑαυ-
τῶν ἀδικίας τὴν νίκην τοῦ Θεοῦ λέγετε.
adusodum li ex malis bona subsequi dixere, sic et
,, vos ex vestraipsorum injustitia victorem fore Deum
ʼalfirmatis.
« Τίοῦν;προεχόμεθα; Οὐ πάντως. Προαιτιασάμεθα
Veua. 9-8. « Quld ergo? præcellimus? nequa-
γὰρ Ἰουδαίους τε καὶ βλληνας πάντας ὑφʼ ἀμαρτίαν
quam. Causati enim sumus, Judæos et Græcos
εἶναι· καθὼς γέγραπται, Ὁτι οὐκ ἔστι δίκαιος οὐ-
omnes sub peccato esse, sicut scriptum est : Quia
δεές. Οὐκ ἄστιν ὁ συνιὼν, οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν τὸν
non est justus quisquam, non est intelligens, non
Θεόν· πάντες ἐξέκλιναν, ἅμα ἐχρειώθησαν· οὐκ ἔστι
est requirens Deum. Omnes declinaverunt, simut
ποῶν χρηστότητα· οὐκ ἔστιν ἕως ἐνός. Τάφος ἀν-
inutiles facti sunt : non est qui faciat bonum; non
σφγμένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν,ταῖς γλώσσαις αὐτῶν ἐδο-
est usque ad unum. Sepulcrum patens guttur
λιοῦσαν, ἰὸς ἀσπίδων ὑπὸ τὰ χείλη αὐτῶν. Ὁν τὸ
eorum, lingnis suis dolose agebant: venenum aspi-
στόμα ἀρᾶς καὶ πικρίας γέμει. Ὁξεῖς οἱ πόδες αὐτῶν
dum sub labiis eorum. Quorum os maledictione et
ἐαχέααι αἶμα· σύντριεμα καὶ ταλαιπωρία ἐν ταῖς
aharitudine plenum est; veloces pedes eorum ad
δδοῖς αὐτῶν, καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσαν· οὐκ ἔστι
emmndendum sanguinem : contritio et infelicitas in
φόβος Θεοῦ ἀππέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν. »
viis eorum, et viam pacis non cognoverunt: no
est timor Dei ante oculos eorum. »
Ἀνθυποφορά. Τί οὐν λέγεις, ὦ Παῦλε, πρότερον D 11 Adversarii exceptio. Quid ergo ais, Paule,
μὲν τῇ τιμωρίᾳ; Οὐδὲ μέσως, φησίν· πάντως· οὐ Judæum prius ultioni obnoxium esse? Nullum
παθόλου ἀναιρῶν τὸ πρῶτον εἶναι ἐν τῇ τιμωρίᾳ τὸν iscrimen, inquit. Nullum omnino. Non ut neget
Ἰουδααᾶον, καίτοι γε ἀνωτέρω τοῦτο ποιήσας· ἀλλὰ prorsus Judæum in primis daturum pœnas; cum id
φείδεται, μὴ δόξῃ ὡς ἐχθρὸς κατατρέχειν τῶν Ἰου- ante statucrit. Sed llis parcit et indulget, ne tan-
δδαέων, καὶ κατήγορον αὐτῶν παρίστησι τὸν ἐαβὶδ, quam inimicus eos insectari vidcatur. Cæteruns
τὰ ἀμμαρτήματα αὐτῶν ἐκεῖνον ἐκκαλύπτειν ἐῶν.
Davidem profert qui eos accuset, permittitque ut is
peccata ipsorum retegat.
« Οδαμεν δὲ, ὅτι ὅσα ὁ νόμος λέγει, τοῖς ἐν τῷ Vus. 19. « Scimus autem quia quæcunque lex
νέρμῳ λαλεῖ. s
loquitur,iis qui in lege sunt loquitur.
Ἐππαιδὴ πολλὴν αὐτῶν κατάῤῥησιν εἰσήγαγεν τὸν Postquam Prophetam in medium protulit, qui
έροφήτην λέγοντα, ἵνα μὴ ἀντιλέγῃ ὁ Ἰουδαῖος, ὅτι multis eos accusaret, ne Judæus ex adverso conten-
VAæ LECONES..
Addo ex Chrys. εἶναι.. ʼ Interpres legit μονῶν. Enr. Pεταot.