PG 98, col. 760
λειαν· ἐπ’ ἂν σήμερον ἐστι, καὶ αὔριον οὐκ
ἔστι ο καὶ νῦν μὲν έν δόξῃ καὶ μεγαλωσύνη καὶ
πλούτῳ καλ⁵ καταδυναστεία τὴν ἰδίαν γνώμην est»...
δαίνουσαν -καὶ φλεγμαίνουσαν ἔχει, καὶ καταφρυαττο-
μένην πάντων τῶν ἄλλωνο μετὰ βραχὺ δὲ πρὸς ἀδοξίαν
καὶ ταπεινότητα καὶ τὴν ἐσχάτην ἀπορίαν μετῆλθε.
Τάχα δέ τις οὐκ ἀπεικότως τὸ, ι ὑπὸ τὸν ἥλιον, ι
οἰησοιτο κατὰ ἀντιδιαστολὴν εἰρῆσθαι τῶν τεθνηκό-
των, καὶ μηδαμῶς ὄντων ὑπὸ τοῦτον τὸν ἥλιον, ἀλλ’
ὑπὸ γῆν γεγονότων ο ἵνα ἐστὶ τοιοῦτον τδ εἰρημένον·
ὡς τὰ ῥήματα τοῦ Ἐκκλησιαστοῦ προϐέϐληνται
Β πρὸς τοὺς ἤδη παρόντας ὲν τῷδε τῷ βίω καὶ ξῶν-
τας τὴν παροῦσαν ζωήν · ἁτε δὴ καὶ πρὸς ἐπιστροο
φὴν καὶ μετάθεσιν τὴν ἀπὺ τῆς χειρίστης πολιτείας
καὶ βελτίωσιν μεταθεῖναι ῥᾳδίως δυναμένους ο ὼς
ἐντεῦθεν διενθυμουμένους, ώς καὶ αὐτοὶ τελευτήσουσι
πάντως, καί¹ θνήξουσι παραπλησίως ἐκείνοις ο καὶ
κατὰ τὸ ἀκόλουθον λαμϐάνοντας ἔννοιαν τῆς θνητῆς
αὐτῶν φύσεως, καὶ διορθουμένους τὴν μοχθηρὰν
αὐτῶν καὶ φαύλην ζωήν.
Ἀλλὰ γὰρ ἐξ ἀκολουθίας τῶν εἰρημένων ἀναφυή-
σεταί τις ἀπορῶν λόγος, καὶ φήσειε · Καὶ τί δήποτε
τὰς πονηρολογίας καὶ κακοπραγίας τῶν μοχθηρῶς
καὶ φαύλως ὲν τῷδε τῷ βίῳ πολιτευομένων ἀνθρώ-
πων ό Ἐκκλησιαστὴς δηλιῖισαι βουλόμενος, ι Μα-.
ταιότης , εἷπε, ματαιοτήτων, τὰ πάντα ματαιό-
της; ι Εἰ γὰρ ματαιότης ἐστὶν, ὡς ἑφθημεν εἰπόν-
τες, ἡ μηδεμίαν ὠφέλειαν ἔχουσα πρᾶξις καὶ λαλιὰ
καλ¹ ὲνθύμησις, τὰ δὲ τῆς φαυλότητος καὶ μοχθη-
ρίας εἴδη καὶ τῆς κακίας πρὸς τῷ μηδεμίαν ὄνησιν
προξενεῖν τοῖς σφῶν ἐρασταῖς, ἔτι καὶ πρὸς τὰς αἰω-
νιζούσας παραπέμπουσιν αὐτοὺς τιμωρίας⁶ πῶς
ὠνομάσθησαν τῷ Ἐκκλησιαπῇ ματαιότης ; ἀγαπη-
τὸν γὰρ ἦν τοῖς ἐσπουδακόσι περὶ τὴν ἁρπαγὴν καὶ¹
τὴν πλεονεξίαν καὶ τὴν συκοφαντίαν καὶ τὴν ἀδδη-
φαγίαν καὶ μέθην καὶ κραιπάλην καλ⁵ τὴν ἄλλην πᾶσαν
κακοπραγίαν περιορισθαι καὶ περιγεγράφθαι τῶν
ἰδίων ἐνεργειῶν μόνοις τοῖς πέρασιν ° ἀλλὰ μὴ συν-
απῴχοντο τούτοις καὶ πρὸς τὴν ἐκεῖθεν ζωὴν, έν
ᾗ τὴν τῶν βεδιωμένων ὥρισεν ό δίκαιος κριτὴς ἀντ-
;n6606tv. Πῶς οὖν τὰ προξενοῦντα τιμωρίας ἀνι
υποίστους καὶ κολάσεις ἁτελευτήτους ώνομαοθήσον-
ται ματαιότης ματαιοτήτων ; ὅπου γε καὶ ὑπὲρ ἀργοῦ
λόγου τοῖς ἀνθρώποις εἰσπραχθήσεεθαι δίκας, καὶ
λόγον ἀποδώσειν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως ἐν
τοῖς Εγύαγγελίοις φησὶν ὁ Χριστὸς καὶ Θεὸς ἡμῶν.
Ἔστι δὲ καταφανὴς αὐτόθεν τῆς ἀπορίας η λύσις.
Ὀ γὰρ σοφὸς Ἐκκλησιαστὴς ὡς πρὸς εἰσαγομένους
τὸν λόγον ποιούμενος, καὶ καταγινώσκων καί κατα-
μεμφόμενος τῶν παραχαραττόντων τοὺς ὅρους καὶ
λόγους τῆς φύσεως, καὶ τοὺς νόμους τοῦ κτίσαντος
ἡμᾶς παραλογιζομένους, καὶ ταῖς προαιρετικαῖς τοῦ
αὑτεξουσίου ῥοπαῖς καὶ κινήσεσι κεχρημένους ἐπὶ
τοῖς ἀσυμφόροις καί φαύλοις, ἀποχρῆναι ἡγήσατο
ἔστι ο καὶ νῦν μὲν έν δόξῃ καὶ μεγαλωσύνη καὶ
πλούτῳ καλ⁵ καταδυναστεία τὴν ἰδίαν γνώμην est»...
δαίνουσαν -καὶ φλεγμαίνουσαν ἔχει, καὶ καταφρυαττο-
μένην πάντων τῶν ἄλλωνο μετὰ βραχὺ δὲ πρὸς ἀδοξίαν
καὶ ταπεινότητα καὶ τὴν ἐσχάτην ἀπορίαν μετῆλθε.
Τάχα δέ τις οὐκ ἀπεικότως τὸ, ι ὑπὸ τὸν ἥλιον, ι
οἰησοιτο κατὰ ἀντιδιαστολὴν εἰρῆσθαι τῶν τεθνηκό-
των, καὶ μηδαμῶς ὄντων ὑπὸ τοῦτον τὸν ἥλιον, ἀλλ’
ὑπὸ γῆν γεγονότων ο ἵνα ἐστὶ τοιοῦτον τδ εἰρημένον·
ὡς τὰ ῥήματα τοῦ Ἐκκλησιαστοῦ προϐέϐληνται
Β πρὸς τοὺς ἤδη παρόντας ὲν τῷδε τῷ βίω καὶ ξῶν-
τας τὴν παροῦσαν ζωήν · ἁτε δὴ καὶ πρὸς ἐπιστροο
φὴν καὶ μετάθεσιν τὴν ἀπὺ τῆς χειρίστης πολιτείας
καὶ βελτίωσιν μεταθεῖναι ῥᾳδίως δυναμένους ο ὼς
ἐντεῦθεν διενθυμουμένους, ώς καὶ αὐτοὶ τελευτήσουσι
πάντως, καί¹ θνήξουσι παραπλησίως ἐκείνοις ο καὶ
κατὰ τὸ ἀκόλουθον λαμϐάνοντας ἔννοιαν τῆς θνητῆς
αὐτῶν φύσεως, καὶ διορθουμένους τὴν μοχθηρὰν
αὐτῶν καὶ φαύλην ζωήν.
Ἀλλὰ γὰρ ἐξ ἀκολουθίας τῶν εἰρημένων ἀναφυή-
σεταί τις ἀπορῶν λόγος, καὶ φήσειε · Καὶ τί δήποτε
τὰς πονηρολογίας καὶ κακοπραγίας τῶν μοχθηρῶς
καὶ φαύλως ὲν τῷδε τῷ βίῳ πολιτευομένων ἀνθρώ-
πων ό Ἐκκλησιαστὴς δηλιῖισαι βουλόμενος, ι Μα-.
ταιότης , εἷπε, ματαιοτήτων, τὰ πάντα ματαιό-
της; ι Εἰ γὰρ ματαιότης ἐστὶν, ὡς ἑφθημεν εἰπόν-
τες, ἡ μηδεμίαν ὠφέλειαν ἔχουσα πρᾶξις καὶ λαλιὰ
καλ¹ ὲνθύμησις, τὰ δὲ τῆς φαυλότητος καὶ μοχθη-
ρίας εἴδη καὶ τῆς κακίας πρὸς τῷ μηδεμίαν ὄνησιν
προξενεῖν τοῖς σφῶν ἐρασταῖς, ἔτι καὶ πρὸς τὰς αἰω-
νιζούσας παραπέμπουσιν αὐτοὺς τιμωρίας⁶ πῶς
ὠνομάσθησαν τῷ Ἐκκλησιαπῇ ματαιότης ; ἀγαπη-
τὸν γὰρ ἦν τοῖς ἐσπουδακόσι περὶ τὴν ἁρπαγὴν καὶ¹
τὴν πλεονεξίαν καὶ τὴν συκοφαντίαν καὶ τὴν ἀδδη-
φαγίαν καὶ μέθην καὶ κραιπάλην καλ⁵ τὴν ἄλλην πᾶσαν
κακοπραγίαν περιορισθαι καὶ περιγεγράφθαι τῶν
ἰδίων ἐνεργειῶν μόνοις τοῖς πέρασιν ° ἀλλὰ μὴ συν-
απῴχοντο τούτοις καὶ πρὸς τὴν ἐκεῖθεν ζωὴν, έν
ᾗ τὴν τῶν βεδιωμένων ὥρισεν ό δίκαιος κριτὴς ἀντ-
;n6606tv. Πῶς οὖν τὰ προξενοῦντα τιμωρίας ἀνι
υποίστους καὶ κολάσεις ἁτελευτήτους ώνομαοθήσον-
ται ματαιότης ματαιοτήτων ; ὅπου γε καὶ ὑπὲρ ἀργοῦ
λόγου τοῖς ἀνθρώποις εἰσπραχθήσεεθαι δίκας, καὶ
λόγον ἀποδώσειν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως ἐν
τοῖς Εγύαγγελίοις φησὶν ὁ Χριστὸς καὶ Θεὸς ἡμῶν.
Ἔστι δὲ καταφανὴς αὐτόθεν τῆς ἀπορίας η λύσις.
Ὀ γὰρ σοφὸς Ἐκκλησιαστὴς ὡς πρὸς εἰσαγομένους
τὸν λόγον ποιούμενος, καὶ καταγινώσκων καί κατα-
μεμφόμενος τῶν παραχαραττόντων τοὺς ὅρους καὶ
λόγους τῆς φύσεως, καὶ τοὺς νόμους τοῦ κτίσαντος
ἡμᾶς παραλογιζομένους, καὶ ταῖς προαιρετικαῖς τοῦ
αὑτεξουσίου ῥοπαῖς καὶ κινήσεσι κεχρημένους ἐπὶ
τοῖς ἀσυμφόροις καί φαύλοις, ἀποχρῆναι ἡγήσατο