PL 129, col. 846
Epistolae et privilegia (Formosus papa), J. P. Migne
quamlibet dignitatem fulcito licitum sit aut etiam
de ipsis donatoribus quamcunque vim aut aliquam
oppressionem ibidem inferre aut res donatas vel
amodo devote donandas quoquo modo auferre:
potius autem firmum et ab omnibus immutilatum
custodiatur ad jus et protectione beati Petri apostolorum
principis. Si autem, quod humanum est, abbas
praedicti coenobii obierit, congregatio ipsius monasterii
ex seipsis secundum Deum et regulam beati
Benedicti, quem idoneum praeviderint, concordi voto
habeat semper eligendi et secundum morem in abbatem
sibi praeficiendi. De decimis autem quaesti
estis, eo quod de propriis vestris a vobis persolvi
quaerantur. Quod si ita se res habet, hoc ne fiat
interdicimus, maxime cum scriptum sit ne sacerdotes
decimas dare cogantur. Quisquis autem, quod
non optamus, tam ex ipsis donatoribus quam ex aliis
temerario ausu de donatis rebus vel donandis aliquid
auferre praesumpserit, sive quamlibet (calumniam)
eidem monasterio ipsiusve monachis ingerere tentaverit,
et contra hoc nostrum apostolicum privilegium
agere non formidaverit, sciat se anathematis vinculis
innodandum, et nisi resipuerit a regno Dei alienandum.
Qui autem verus custos et observator hujus pii
nostri statuti exstiterit, benedictionem et gratiam a
Domino Deo nostro consequi mereatur. Scriptum
per manum Sergii scriniarii sanctae Romanae Ecclesiae
in mense Novembrio, indictione suprascripta,
per manum Stephani cancellarii sanctae sedis apostolicae,
imperante Domino piissimo Augusto Arnulfo
a Deo coronato. Bene valete.
IN SEQUENTEM EPISTOLAM ADMONITIO.
Sequens Formosi papae epistola argumentum praebuit
disceptationi inter eruditos, cujus definitio certa
nunc etiam exspectatur. Cum vero cl. Wilkins suam
ea de re exhibere conjecturam in novissima conciliorum
magna Britanniae et Scotiae collectione voluerit,
quam huc transferre, et res ipsa poscebat, et
lectoribus non ingratum fore putavi; ideo ut controversiae
argumentum melius teneatur veluti sub
aspectu, tum epistolam ipsam, cum et doctissimi
illius Angli dissertationem exhibendam duxi.
VIII. AD EPISCOPOS ANGLIAE.
Fratribus et filiis in Christo omnibus episcopis
Angliae, FORMOSUS.
de ipsis donatoribus quamcunque vim aut aliquam
oppressionem ibidem inferre aut res donatas vel
amodo devote donandas quoquo modo auferre:
potius autem firmum et ab omnibus immutilatum
custodiatur ad jus et protectione beati Petri apostolorum
principis. Si autem, quod humanum est, abbas
praedicti coenobii obierit, congregatio ipsius monasterii
ex seipsis secundum Deum et regulam beati
Benedicti, quem idoneum praeviderint, concordi voto
habeat semper eligendi et secundum morem in abbatem
sibi praeficiendi. De decimis autem quaesti
estis, eo quod de propriis vestris a vobis persolvi
quaerantur. Quod si ita se res habet, hoc ne fiat
interdicimus, maxime cum scriptum sit ne sacerdotes
decimas dare cogantur. Quisquis autem, quod
non optamus, tam ex ipsis donatoribus quam ex aliis
temerario ausu de donatis rebus vel donandis aliquid
auferre praesumpserit, sive quamlibet (calumniam)
eidem monasterio ipsiusve monachis ingerere tentaverit,
et contra hoc nostrum apostolicum privilegium
agere non formidaverit, sciat se anathematis vinculis
innodandum, et nisi resipuerit a regno Dei alienandum.
Qui autem verus custos et observator hujus pii
nostri statuti exstiterit, benedictionem et gratiam a
Domino Deo nostro consequi mereatur. Scriptum
per manum Sergii scriniarii sanctae Romanae Ecclesiae
in mense Novembrio, indictione suprascripta,
per manum Stephani cancellarii sanctae sedis apostolicae,
imperante Domino piissimo Augusto Arnulfo
a Deo coronato. Bene valete.
IN SEQUENTEM EPISTOLAM ADMONITIO.
Sequens Formosi papae epistola argumentum praebuit
disceptationi inter eruditos, cujus definitio certa
nunc etiam exspectatur. Cum vero cl. Wilkins suam
ea de re exhibere conjecturam in novissima conciliorum
magna Britanniae et Scotiae collectione voluerit,
quam huc transferre, et res ipsa poscebat, et
lectoribus non ingratum fore putavi; ideo ut controversiae
argumentum melius teneatur veluti sub
aspectu, tum epistolam ipsam, cum et doctissimi
illius Angli dissertationem exhibendam duxi.
VIII. AD EPISCOPOS ANGLIAE.
Fratribus et filiis in Christo omnibus episcopis
Angliae, FORMOSUS.