PL 134, col. 38
Capitulare (Atto Vercellensis), J. P. Migne
magos aut aruspices, aut ariolos, aut certe
augures vel sortilegos, vel eos qui profitentur artem
magicam, aut aliquos eorum similia exercentes, consuluisse
fuerit deprehensus, ab honore dignitatis suae
depositus, monasterium ingressus poenam excipiat,
ibique perpetuae poenitentiae deditus, scelus admissum
sacrilegii solvat. Item: Si quis post hanc
cognitionem, ecclesiasticam contemnens doctrinam,
ad eos quos prophetas, aut angelos, vel aliquos sanctorum
defunctorum, quos aequivocos falso vocant, abierit,
eorumque pravis doctrinis inhaeserit, anathema
sit; nullisque mysteriis ecclesiasticis communicet,
donec ad pontificis venerit satisfactionem. Nam
ipse Dominus in Evangelio docet: Surgent enim
pseudochristi et pseudoprophetae, et seducent multos
[(Matth. XXIV, 24)] .
Et Paulus apostolus: Doctrinis
variis et peregrinis nolite abduci [(Hebr. XIII, 9)]
. Similiter
etiam de illis qui arbores colunt, aut ad fontes
hujuscemodi religiose accedunt, deliberare curavimus.
Insuper nullus talibus communicare praesumat.
CAP. XLIX.-- Ut clerici usuras non accipiant, nec laici quoque.
[(Concil. Carthag. III, c. 16.)] Item placuit, ut clericus
si commodaverit pecuniam, pecuniam accipiat;
si speciem, eamdem speciem quantum dederit accipiat.
Similiter quoque laici ab usuris se abstineant;
quod si non fecerint, excommunicentur.
CAP. L.-- Ut clerici vilius emendi et carius vendendi usum non habeant.
[(Concil. Tarracon. c. 2.)] Sicut per canonum
statuta firmatum est, quicunque in clero esse voluerit,
emendi vilius, vel vendendi charius studio
non utatur. Certe si voluerit exercere, cohibeatur a
clero.
CAP. LI.-- Ut clerici saecularem defensionem adversus ecclesiastiam disciplinam non requirant.
[(Agath. Concil. c. 8.)] Id etiam placuit, ut clericus
si relicto officio suo propter districtionem ad saecularem
fortasse defensionem transierit, et ei ad quem
recurrerit solatium defensionis impenderit, cum eodem
de Ecclesiae communione pellatur.
CAP. LII.-- Ut clerici ecclesiastico judicio contenti sint.
[(Pseudo-Clemens epist. 1 ad Jacob.)] Si qui ex fratribus
negotia habent inter se, apud cognitores saeculi
non judicentur, sed apud presbyteros Ecclesiae
quidquid illud est, dirimatur.
CAP. LIII.-- Ut clerici vigiliis non desint.
[(Concil. Carthag. IV, c. 49.)] Clericus qui absque
corpusculi sui inaequalitate vigiliis deest, stipendio
privetur.
CAP. LIV.-- Ut presbyter in nuptiis bigami non prandeat.
[(Concil. Neocaes., c. 7.)] Presbyterum in nuptiis
augures vel sortilegos, vel eos qui profitentur artem
magicam, aut aliquos eorum similia exercentes, consuluisse
fuerit deprehensus, ab honore dignitatis suae
depositus, monasterium ingressus poenam excipiat,
ibique perpetuae poenitentiae deditus, scelus admissum
sacrilegii solvat. Item: Si quis post hanc
cognitionem, ecclesiasticam contemnens doctrinam,
ad eos quos prophetas, aut angelos, vel aliquos sanctorum
defunctorum, quos aequivocos falso vocant, abierit,
eorumque pravis doctrinis inhaeserit, anathema
sit; nullisque mysteriis ecclesiasticis communicet,
donec ad pontificis venerit satisfactionem. Nam
ipse Dominus in Evangelio docet: Surgent enim
pseudochristi et pseudoprophetae, et seducent multos
[(Matth. XXIV, 24)] .
Et Paulus apostolus: Doctrinis
variis et peregrinis nolite abduci [(Hebr. XIII, 9)]
. Similiter
etiam de illis qui arbores colunt, aut ad fontes
hujuscemodi religiose accedunt, deliberare curavimus.
Insuper nullus talibus communicare praesumat.
CAP. XLIX.-- Ut clerici usuras non accipiant, nec laici quoque.
[(Concil. Carthag. III, c. 16.)] Item placuit, ut clericus
si commodaverit pecuniam, pecuniam accipiat;
si speciem, eamdem speciem quantum dederit accipiat.
Similiter quoque laici ab usuris se abstineant;
quod si non fecerint, excommunicentur.
CAP. L.-- Ut clerici vilius emendi et carius vendendi usum non habeant.
[(Concil. Tarracon. c. 2.)] Sicut per canonum
statuta firmatum est, quicunque in clero esse voluerit,
emendi vilius, vel vendendi charius studio
non utatur. Certe si voluerit exercere, cohibeatur a
clero.
CAP. LI.-- Ut clerici saecularem defensionem adversus ecclesiastiam disciplinam non requirant.
[(Agath. Concil. c. 8.)] Id etiam placuit, ut clericus
si relicto officio suo propter districtionem ad saecularem
fortasse defensionem transierit, et ei ad quem
recurrerit solatium defensionis impenderit, cum eodem
de Ecclesiae communione pellatur.
CAP. LII.-- Ut clerici ecclesiastico judicio contenti sint.
[(Pseudo-Clemens epist. 1 ad Jacob.)] Si qui ex fratribus
negotia habent inter se, apud cognitores saeculi
non judicentur, sed apud presbyteros Ecclesiae
quidquid illud est, dirimatur.
CAP. LIII.-- Ut clerici vigiliis non desint.
[(Concil. Carthag. IV, c. 49.)] Clericus qui absque
corpusculi sui inaequalitate vigiliis deest, stipendio
privetur.
CAP. LIV.-- Ut presbyter in nuptiis bigami non prandeat.
[(Concil. Neocaes., c. 7.)] Presbyterum in nuptiis