PL 142, col. 1069
De rebus pertinentibus ad missae officium (Berno Augiae Divitis), J. P. Migne
peccatis populi sui,
ut sicut in Evangelio corpore
infirmum, ita hic sanet Dominus populum in
anima languidum. Unde scriptum est: Et placatus
factus est Dominus de malignitate, quam dixit facere
populo suo [(Exod. XXXII)]
. Et in versu: Dixit Dominus
ad Moysen: Invenisti gratiam in conspectu meo,
et scio te prae omnibus [(Exod. XXXIII)]
. Sic uterque
populus Novi ac Veteris Testamenti curatus divina
commemorat beneficia, ita canens cum Propheta: De fructu operum tuorum, Domine, satiabitur terra,
ut educas panem de terra, et vinum laetificet cor hominis [(Psal. CIII)]
.
Terra, quae in primo homine maledicta
spinas et tribulos germinavit, nunc coelesti
imbre perfusa ac bonorum operum fructu satiata,
illum panem producit qui de coelo descendit, cujus
gustu reficimur et vini poculo in mysterio sanguinis
Christi potamur, ut oleum divinae misericordiae faciem
interioris hominis exhilaret et panis ejusdem
cor hominis confirmet. Illi Evangelio ubi Dominum
legisperitus de mandato interrogat, et ille respondens
dixit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto
corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus
tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut
te ipsum [(Matth. XXII)]
; et Samaritanus curat illum
vulneratum, et stabulario dat et promittit praemium [(Luc. X)] ,
congruit haec oratio ad Dominum: Omnipotens
sempiterne Deus, da nobis fidei, spei et charitatis
augmentum, et ut mereamur assequi quod promittis,
fac nos amare quod praecipis. Haec et alia quae vel
praetermissa, vel dicta sunt, vel quae adhuc restant,
si diligenti cura observentur, concordi fine concluduntur,
si tamen illud officium, Exsultate Deo, nullo
canitur die Dominico. Nam cum caeterae Dominicae
quae post jejunia vacant, lectiones et Evangelia habeant
constituta, et haec Dominica, quae hic vacat,
ita non habeat, jure illud officium praetermittitur,
ut in caeteris concordia reservetur. Si quis vero
objicit cur officium quartae feriae non hic similiter
cantetur, sicut in Adventu Domini et in Quadragesima,
respondemus quia cum quatuor hebdomadae in
Dominico Adventu ante Natale Domini sint praenotatae,
et in Quadragesima per singulos dies singula
sint officia constituta, ut in Adventu Domini quarta,
et in Quadragesima secunda Dominica vacent, merito
ab ecclesiasticis viris est constitutum qualiter
illi duo dies supplerentur per officia quartarum feriarum.
At vero finita Pentecostes hebdomada, et
sequenti Dominica quae vacat, non jam officium
quartae feriae repetitur, sed Spiritus Domini canitur;
ita et finito septimi mensis jejunio non repetendum
puto quartae feriae officium, sed magis, si necesse
fuerit aliquod officium observandum et non occurrit
aliqua festivitas sanctorum, rectius prioris hebdomadae
officium, sicut solet fieri in Galliarum ecclesiis,
repetitur, quam concordia Evangeliorum et
officiorum dissipetur. Nec satis mirari queo quid
causae obsistat cur non liceat unum officium, si ita
evenerit, cantari per duas, sicut et unam historiam
cum suis responsoriis, vel per duas, vel per tres,
ut sicut in Evangelio corpore
infirmum, ita hic sanet Dominus populum in
anima languidum. Unde scriptum est: Et placatus
factus est Dominus de malignitate, quam dixit facere
populo suo [(Exod. XXXII)]
. Et in versu: Dixit Dominus
ad Moysen: Invenisti gratiam in conspectu meo,
et scio te prae omnibus [(Exod. XXXIII)]
. Sic uterque
populus Novi ac Veteris Testamenti curatus divina
commemorat beneficia, ita canens cum Propheta: De fructu operum tuorum, Domine, satiabitur terra,
ut educas panem de terra, et vinum laetificet cor hominis [(Psal. CIII)]
.
Terra, quae in primo homine maledicta
spinas et tribulos germinavit, nunc coelesti
imbre perfusa ac bonorum operum fructu satiata,
illum panem producit qui de coelo descendit, cujus
gustu reficimur et vini poculo in mysterio sanguinis
Christi potamur, ut oleum divinae misericordiae faciem
interioris hominis exhilaret et panis ejusdem
cor hominis confirmet. Illi Evangelio ubi Dominum
legisperitus de mandato interrogat, et ille respondens
dixit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto
corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus
tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut
te ipsum [(Matth. XXII)]
; et Samaritanus curat illum
vulneratum, et stabulario dat et promittit praemium [(Luc. X)] ,
congruit haec oratio ad Dominum: Omnipotens
sempiterne Deus, da nobis fidei, spei et charitatis
augmentum, et ut mereamur assequi quod promittis,
fac nos amare quod praecipis. Haec et alia quae vel
praetermissa, vel dicta sunt, vel quae adhuc restant,
si diligenti cura observentur, concordi fine concluduntur,
si tamen illud officium, Exsultate Deo, nullo
canitur die Dominico. Nam cum caeterae Dominicae
quae post jejunia vacant, lectiones et Evangelia habeant
constituta, et haec Dominica, quae hic vacat,
ita non habeat, jure illud officium praetermittitur,
ut in caeteris concordia reservetur. Si quis vero
objicit cur officium quartae feriae non hic similiter
cantetur, sicut in Adventu Domini et in Quadragesima,
respondemus quia cum quatuor hebdomadae in
Dominico Adventu ante Natale Domini sint praenotatae,
et in Quadragesima per singulos dies singula
sint officia constituta, ut in Adventu Domini quarta,
et in Quadragesima secunda Dominica vacent, merito
ab ecclesiasticis viris est constitutum qualiter
illi duo dies supplerentur per officia quartarum feriarum.
At vero finita Pentecostes hebdomada, et
sequenti Dominica quae vacat, non jam officium
quartae feriae repetitur, sed Spiritus Domini canitur;
ita et finito septimi mensis jejunio non repetendum
puto quartae feriae officium, sed magis, si necesse
fuerit aliquod officium observandum et non occurrit
aliqua festivitas sanctorum, rectius prioris hebdomadae
officium, sicut solet fieri in Galliarum ecclesiis,
repetitur, quam concordia Evangeliorum et
officiorum dissipetur. Nec satis mirari queo quid
causae obsistat cur non liceat unum officium, si ita
evenerit, cantari per duas, sicut et unam historiam
cum suis responsoriis, vel per duas, vel per tres,