PL 142, col. 44
Prolegomena (Bruno Herbipolensis), J. P. Migne
adunata copulatio; diapsalma vero sermonum
rupta continuatio; docens ubicumque repertum
fuerit, aut personarum aut rerum fieri permutationem.
Merito ergo tale nomen illic interponitur,
ubi vel sensus, vel personae dividi comprobantur.
Unde et nos divisiones congrue faciemus, ubicunque
in psalmis diapsalma potuerit inveniri; reliquas
autem, prout datum fuerit, indagabimus, ubi tamen
auctoritas hujus nominis potuerit inveniri.
IV. Quid sit psalterium et psalmi quare dicantur Cassiodorus .
Psalterium est, ut Hieronymus ait, in modum
deltae litterae formati ligni sonora concavitas, obesum
ventrem in superioribus habens, ubi chordarum
fila religata, disciplinabiliter plectro percussa,
suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic
citharae positio videtur esse contraria, dum quod
ista in imo continet, illud conversa vice gestat in
capite. Hoc autem genus organi canorum atque
singulare aptatur corpori Domini Salvatoris: quoniam
sicut istud de altioribus sonat, sic et illud gloriosae
institutionis superna concelebrat; sicut
etiam ipse in Evangelio dicit: Qui est de terra, de terra
est, et de terra loquitur; qui autem de coelo venit, quae
vidit et audivit testatur. Unde quidam et hoc opus
Davidicum psalmos dictos esse praefiniunt, quia de
superno culmine retonare noscuntur. Cognosce vero
quod isti tantum pro excellentia sui dicantur psalmi,
qui hoc volumine continentur.
Psalterium quoque genus esse musicorum Daniel
propheta testatur, inquiens vocem tubae, fistulae,
sambucae, citharae, psalterii et symphoniae omnisque
generis musicorum. Nam et Paralipomenon exponit,
cum dicit de lignis thyinis gradus factos
in domo Domini et in domo regia citharas quoque
et psalteria cantoribus. Hoc instrumentum musicum,
psalterium scilicet, apud Hebraeos dicitur
nablum, quod tamen in suprascripto libro frequenti
repetitione vulgatum est. Ipsum vero psalmum
Graecum constat esse vocabulum quem dictum
quidam volunt ἀπὸ τοῦ ψαύειν, hoc est a tangendo.
Nam et psaltrias citharoedas vocamus docto pollice
modulationes musicas exprimentes.
Psalmus vero est cum ex ipso solo instrumento
musico, id est psalterio, modulatio quaedam dulcis et
canora profunditur.
Canticum quoque est, quod ad honorem Dei canitur,
quando quis libertate propriae vocis utitur, nec
loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione
sociatur, hoc est quod etiam nunc in Divinitatis
laudibus agitur.
Psalmo canticum erat, cum, instrumento musico
rupta continuatio; docens ubicumque repertum
fuerit, aut personarum aut rerum fieri permutationem.
Merito ergo tale nomen illic interponitur,
ubi vel sensus, vel personae dividi comprobantur.
Unde et nos divisiones congrue faciemus, ubicunque
in psalmis diapsalma potuerit inveniri; reliquas
autem, prout datum fuerit, indagabimus, ubi tamen
auctoritas hujus nominis potuerit inveniri.
IV. Quid sit psalterium et psalmi quare dicantur Cassiodorus .
Psalterium est, ut Hieronymus ait, in modum
deltae litterae formati ligni sonora concavitas, obesum
ventrem in superioribus habens, ubi chordarum
fila religata, disciplinabiliter plectro percussa,
suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic
citharae positio videtur esse contraria, dum quod
ista in imo continet, illud conversa vice gestat in
capite. Hoc autem genus organi canorum atque
singulare aptatur corpori Domini Salvatoris: quoniam
sicut istud de altioribus sonat, sic et illud gloriosae
institutionis superna concelebrat; sicut
etiam ipse in Evangelio dicit: Qui est de terra, de terra
est, et de terra loquitur; qui autem de coelo venit, quae
vidit et audivit testatur. Unde quidam et hoc opus
Davidicum psalmos dictos esse praefiniunt, quia de
superno culmine retonare noscuntur. Cognosce vero
quod isti tantum pro excellentia sui dicantur psalmi,
qui hoc volumine continentur.
Psalterium quoque genus esse musicorum Daniel
propheta testatur, inquiens vocem tubae, fistulae,
sambucae, citharae, psalterii et symphoniae omnisque
generis musicorum. Nam et Paralipomenon exponit,
cum dicit de lignis thyinis gradus factos
in domo Domini et in domo regia citharas quoque
et psalteria cantoribus. Hoc instrumentum musicum,
psalterium scilicet, apud Hebraeos dicitur
nablum, quod tamen in suprascripto libro frequenti
repetitione vulgatum est. Ipsum vero psalmum
Graecum constat esse vocabulum quem dictum
quidam volunt ἀπὸ τοῦ ψαύειν, hoc est a tangendo.
Nam et psaltrias citharoedas vocamus docto pollice
modulationes musicas exprimentes.
Psalmus vero est cum ex ipso solo instrumento
musico, id est psalterio, modulatio quaedam dulcis et
canora profunditur.
Canticum quoque est, quod ad honorem Dei canitur,
quando quis libertate propriae vocis utitur, nec
loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione
sociatur, hoc est quod etiam nunc in Divinitatis
laudibus agitur.
Psalmo canticum erat, cum, instrumento musico