PL 142, col. 698
Historiae sui temporis (Rodulfus Glaber), J. P. Migne · Vita S. Guillelmi (Rodulfus Glaber), J. P. Migne
ad Ostiarium, opprimuntur per suae damnationis pretium,
ac, juxta vocem Dominicam, in cunctis grassatur
spiritale latrocinium. » His denique ab imperatore
acerrime prolatis, stupefacti pontifices, quid
illi responderent non habebant. Pertimescebant enim
carere ob hanc culpam propriis episcopatuum sedibus.
Et quoniam non solum in Gallicanis episcopiis haec
pessima pullulaverat nequitia, verum etiam multo
amplius totam occupaverat Italiam; omnia quippe
ministeria ecclesiastica ita eo tempore habebantur
venalia, quasi in foro saecularia mercimonia. Cernentes
quoque episcopi gravi sese invectione irretitos,
misericordiae operam implorabant. At ipse
princeps, misericordia motus, tale consolationis protulit
verbum: « Ite, inquiens, et quod illicite accepistis,
bene disponere satagite, ac pro anima patris
mei, qui hac noxa reus vobiscum tenetur, attentius
intercedere mementote, quatenus ei indulgentiam
hujus facinoris a Deo possitis acquirere. » Tum proposuit
edictum omni imperio suo: ut nullus gradus
clericorum vel ministerium ecclesiasticum pretio
aliquo acquireretur, ac si quis dare aut accipere
praesumeret, omni honore destitutus, anathemate
multaretur. Spopondit insuper promissum hujusmodi,
dicens: « Sicut enim mihi Dominus coronam
imperii sola miseratione sua gratis dedit, » ita et
ego quod ad religionem ipsius pertinet gratis impendam.
Volo, si placet, ut et vos similiter faciatis.
Ipso quoque in tempore Romana sedes, quae universalis
jure habetur in orbe terrarum, praefato
morbo pestifero per viginti quinque annorum spatia
miserrime laboraverat. Fuerat enim eidem sedi ordinatus
quidam puer circiter annorum 12, contra jus
fasque. Quem scilicet sola pecunia auri et argenti
plus commendavit quam aetas aut sanctitas. Et quoniam
infelicem habuit introitum, infeliciorem persensit
exitum. Horrendum quippe referri turpitudo
illius conversationis et vitae. Tunc vero cum consensu
totius Romani populi atque ex praecepto imperatoris
ejectus [ al. remotus] est a sede, et in loco
ejus subrogatus est vir religiosissimus ac sanctitate
perspicuus, Gregorius, natione Romanus. Cujus videlicet
bona fama quidquid prior foedaverat in melius
reformavit.
sunt qui id data opera praestiterunt, alter Glaber
Rodullus, monachus Cluniacensis, alter chronographus
ac, juxta vocem Dominicam, in cunctis grassatur
spiritale latrocinium. » His denique ab imperatore
acerrime prolatis, stupefacti pontifices, quid
illi responderent non habebant. Pertimescebant enim
carere ob hanc culpam propriis episcopatuum sedibus.
Et quoniam non solum in Gallicanis episcopiis haec
pessima pullulaverat nequitia, verum etiam multo
amplius totam occupaverat Italiam; omnia quippe
ministeria ecclesiastica ita eo tempore habebantur
venalia, quasi in foro saecularia mercimonia. Cernentes
quoque episcopi gravi sese invectione irretitos,
misericordiae operam implorabant. At ipse
princeps, misericordia motus, tale consolationis protulit
verbum: « Ite, inquiens, et quod illicite accepistis,
bene disponere satagite, ac pro anima patris
mei, qui hac noxa reus vobiscum tenetur, attentius
intercedere mementote, quatenus ei indulgentiam
hujus facinoris a Deo possitis acquirere. » Tum proposuit
edictum omni imperio suo: ut nullus gradus
clericorum vel ministerium ecclesiasticum pretio
aliquo acquireretur, ac si quis dare aut accipere
praesumeret, omni honore destitutus, anathemate
multaretur. Spopondit insuper promissum hujusmodi,
dicens: « Sicut enim mihi Dominus coronam
imperii sola miseratione sua gratis dedit, » ita et
ego quod ad religionem ipsius pertinet gratis impendam.
Volo, si placet, ut et vos similiter faciatis.
Ipso quoque in tempore Romana sedes, quae universalis
jure habetur in orbe terrarum, praefato
morbo pestifero per viginti quinque annorum spatia
miserrime laboraverat. Fuerat enim eidem sedi ordinatus
quidam puer circiter annorum 12, contra jus
fasque. Quem scilicet sola pecunia auri et argenti
plus commendavit quam aetas aut sanctitas. Et quoniam
infelicem habuit introitum, infeliciorem persensit
exitum. Horrendum quippe referri turpitudo
illius conversationis et vitae. Tunc vero cum consensu
totius Romani populi atque ex praecepto imperatoris
ejectus [ al. remotus] est a sede, et in loco
ejus subrogatus est vir religiosissimus ac sanctitate
perspicuus, Gregorius, natione Romanus. Cujus videlicet
bona fama quidquid prior foedaverat in melius
reformavit.
sunt qui id data opera praestiterunt, alter Glaber
Rodullus, monachus Cluniacensis, alter chronographus