PL 144, col. 219
Epistolae (Petrus Damianus), J. P. Migne
Hanc istorum non minus impiam, quam ineptam
et ridiculam opinionem postquam praeclare redarguit,
orat Alexandrum pontificem maximum ut
priusquam in hominum animis latius serpat, sacrosanctae
potestatis imperio opprimere et exterminare
contendat. Hoc etiam eidem vehementer
commendat, ne quem pecunia, aut aulici obsequii
ministerio ad episcopatum perduci, aut perductum
in eo permanere patiatur.
Domno ALEXANDRO summae sedis antistiti, PETRUS
peccator monachus servitutem.
Sicut ad patremfamilias quaelibet domesticae facultatis
jactura refertur, sic etiam dignum est, ut summo
pontifici patientis Ecclesiae laesio nuntietur. Ut
sicut ab illo, prout vires suppetunt, ingruentibus
domui suae malis occurritur; ita nihilominus et ab
isto nutantis fidei fundamentum, vel etiam ordo religionis,
qui confundi coeperat, instauretur. Nova,
proh dolor! nostro tempore haeresis orta est, cui nisi 17
quantocius auctoritatis vestrae se vigor objiciat,
timendum est ne ad religionis Christianae perniciem,
animarumque periculum, velut cancer feraliter serpat.
Nonnulli plane clericorum vitam per exterioris
habitus speciem mentientes, prorsus adeo [Deo] frigidi,
ambitionis ecclesiasticae facibus inflammati,
hoc pertinaciter dogmatizant: Non ad simoniacam
haeresim pertinere, si quis episcopatus a rege, vel
quolibet mundi principe, per interventum coemptionis
acquirat, si tantummodo consecrationem gratis
accipiat. Unde cum nuper in excellentissimi ducis
Gothfredi versaremur alloquio, duo quidam ex capellanis
ejus, unus ut erat barbarus, barbarico nomine
Tudetchinus; alter vero natione Venetus, Joannes
vocabatur: hi nimirum tanquam Hymenaeus et Philetus
in praedicatione Pauli [(II Tim. II)] ; vel certe
tanquam Jamnes et Mambres tempore Moysi [(Exod.
VII; II Tim. III)] , resistentes veritati, hanc non cessabant
disseminare doctrinam, hanc catholicam atque
canonicam fatebantur esse sententiam: videlicet
ut jure simoniacus non dicatur quisquis absque manus
impositione episcopatum comparasse convincitur.
Dicebant enim, quia cum hoc fit, non distrahitur
Ecclesia, sed facultas; nec emitur sacerdotium, sed
possessio praediorum. Sub hac enim praestatione
pecuniae, opes tantum, non honoris vel Ecclesiae
redimitur sacramentum. Venalia siquidem sunt, sicut
aiunt, unde sint divites: gratis accipiunt, unde fieri
debeant sacerdotes.
O novum schismaticorum genus, et os sacrilegum
aeterni silentii censura damnandum! In una siquidem
hominis persona duos esse constituunt: ut unus
sit sacerdos sub peccato venundatus, alter autem
dives sub taxatione pecuniae comparatus. Ipse velut
alter Sardanapalus inter delicias eructet convivantium;
ille tanquam apostolus in regimine praesideat
animarum. Hoc ergo modo qui comparat agrum,
pulverem, terrae tantum non segetum dicendus est
comparasse proventum. Plagiarius etiam qui distrahit
hominem, non animam judicandus est vendidisse,
sed carnem. Imo cum legamus, quia corpus
hominibus quadragesimo sexto die post maternae
et ridiculam opinionem postquam praeclare redarguit,
orat Alexandrum pontificem maximum ut
priusquam in hominum animis latius serpat, sacrosanctae
potestatis imperio opprimere et exterminare
contendat. Hoc etiam eidem vehementer
commendat, ne quem pecunia, aut aulici obsequii
ministerio ad episcopatum perduci, aut perductum
in eo permanere patiatur.
Domno ALEXANDRO summae sedis antistiti, PETRUS
peccator monachus servitutem.
Sicut ad patremfamilias quaelibet domesticae facultatis
jactura refertur, sic etiam dignum est, ut summo
pontifici patientis Ecclesiae laesio nuntietur. Ut
sicut ab illo, prout vires suppetunt, ingruentibus
domui suae malis occurritur; ita nihilominus et ab
isto nutantis fidei fundamentum, vel etiam ordo religionis,
qui confundi coeperat, instauretur. Nova,
proh dolor! nostro tempore haeresis orta est, cui nisi 17
quantocius auctoritatis vestrae se vigor objiciat,
timendum est ne ad religionis Christianae perniciem,
animarumque periculum, velut cancer feraliter serpat.
Nonnulli plane clericorum vitam per exterioris
habitus speciem mentientes, prorsus adeo [Deo] frigidi,
ambitionis ecclesiasticae facibus inflammati,
hoc pertinaciter dogmatizant: Non ad simoniacam
haeresim pertinere, si quis episcopatus a rege, vel
quolibet mundi principe, per interventum coemptionis
acquirat, si tantummodo consecrationem gratis
accipiat. Unde cum nuper in excellentissimi ducis
Gothfredi versaremur alloquio, duo quidam ex capellanis
ejus, unus ut erat barbarus, barbarico nomine
Tudetchinus; alter vero natione Venetus, Joannes
vocabatur: hi nimirum tanquam Hymenaeus et Philetus
in praedicatione Pauli [(II Tim. II)] ; vel certe
tanquam Jamnes et Mambres tempore Moysi [(Exod.
VII; II Tim. III)] , resistentes veritati, hanc non cessabant
disseminare doctrinam, hanc catholicam atque
canonicam fatebantur esse sententiam: videlicet
ut jure simoniacus non dicatur quisquis absque manus
impositione episcopatum comparasse convincitur.
Dicebant enim, quia cum hoc fit, non distrahitur
Ecclesia, sed facultas; nec emitur sacerdotium, sed
possessio praediorum. Sub hac enim praestatione
pecuniae, opes tantum, non honoris vel Ecclesiae
redimitur sacramentum. Venalia siquidem sunt, sicut
aiunt, unde sint divites: gratis accipiunt, unde fieri
debeant sacerdotes.
O novum schismaticorum genus, et os sacrilegum
aeterni silentii censura damnandum! In una siquidem
hominis persona duos esse constituunt: ut unus
sit sacerdos sub peccato venundatus, alter autem
dives sub taxatione pecuniae comparatus. Ipse velut
alter Sardanapalus inter delicias eructet convivantium;
ille tanquam apostolus in regimine praesideat
animarum. Hoc ergo modo qui comparat agrum,
pulverem, terrae tantum non segetum dicendus est
comparasse proventum. Plagiarius etiam qui distrahit
hominem, non animam judicandus est vendidisse,
sed carnem. Imo cum legamus, quia corpus
hominibus quadragesimo sexto die post maternae