PL 145, col. 61
Dialogus inter Judaeum et Christianum ad Honestum (Petrus Damianus), J. P. Migne
coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis
super lapidem. Erat prius pontifex sanguine
taurorum, et hircorum, purificans populum: sed ex
quo venit verus pontifex, qui sanguine suo purificaret
credentes, nusquam est ille pontifex prior, nec
ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, sacrificia
celebrabantur, sed ut venit verus Agnus, qui se
ipsum obtulit hostiam Deo, cuncta illa velut pro
tempore posita cessavere: propterea sane hoc divina
dispensatio procuravit, ut et civitas ipsa et
templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne
quis forte adhuc parvulus, et lactans in fide, si videret
illa constare dum sacrificiorum ritum, dum
ministrorum ordinem attonitus stuperet, ipso diversarum
formarum raperetur intuitu. Sed providens
infirmitati nostrae, et videns multiplicari Ecclesiam
suam, omnia illa subverti fecit, et penitus auferri,
ut sine ulla cunctatione cessantibus umbris, et typicis 45
imaginibus, vetus superesset: et everso materiali
templo, Ecclesia per orbem sola regnaret.
Epilogus. Sed jam post tantam testium nubem,
Judaee, tibi epilogum faciam, et incipiens ab exordio
humanitatis Christi per incrementa temporum usque
ad consummationem, prophetica testimonia tibi, si
habes, ante oculos ponam, ut quasi sub uno aspectu
collecta breviter videas, quae me diffuse, et sparsim
ponere superius attendebas. Nam quod Dei Filius
humanitatem nostram suscepturus esset, testatur
Jeremias, dicens: « Faciet, inquit, Dominus novum
super terram, et mulier circumdabit virum (Jer.
XXXI). » Si enim de simplici homine diceret, superfluo
poneretur novum, quod ubique in humano genere
cernitur usitatum. Quod autem mulier illa Virgo
foret, per quam Dei Filius velut per coelestem portam
de sinu Patris ad publicum nostrum exiret,
ostendit Ezechiel, qui ait: « Convertit me, inquit,
ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respiciebat
ad orientem, et haec erat clausa; et dixit Dominus
ad me: Porta haec, quam vides, clausa erit,
et non aperietur, et vir non transiet per eam, sed
semper erit clausa [(Ezech. XLIV)] . » Beata enim virgo
Maria semper est clausa, quia et ante partum, et
post partum semper incorrupta. De qua etiam David
canit, dicens: « In sole posuit tabernaculum suum,
et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo
[(Psal. XVIII)] .
»
Quod autem parvulus futurus esset in substantia
humanitatis, ut nos magnos efficeret ex virtute divinitatis,
Isaias perhibet, qui ait: « Parvulus enim
natus est nobis, et filius datus est nobis; et factus
est principatus super humerum ejus, et vocabitur
nomen ejus admirabilis, consiliarius, Deus, fortis,
pater futuri saeculi, princeps pacis: multiplicabitur
ejus imperium, et pacis non erit finis: super solium
David, et super regnum ejus sedebit, ut confirmet
illud, et corroboret in judicio, et justitia amodo et
usque in sempiternum [(Isa. IX)] . » Nam cum eum,
quem parvulum ante descripserat, postmodum Deum
fortem, et patrem futuri saeculi vocandum esse perhibeat,
super lapidem. Erat prius pontifex sanguine
taurorum, et hircorum, purificans populum: sed ex
quo venit verus pontifex, qui sanguine suo purificaret
credentes, nusquam est ille pontifex prior, nec
ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, sacrificia
celebrabantur, sed ut venit verus Agnus, qui se
ipsum obtulit hostiam Deo, cuncta illa velut pro
tempore posita cessavere: propterea sane hoc divina
dispensatio procuravit, ut et civitas ipsa et
templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne
quis forte adhuc parvulus, et lactans in fide, si videret
illa constare dum sacrificiorum ritum, dum
ministrorum ordinem attonitus stuperet, ipso diversarum
formarum raperetur intuitu. Sed providens
infirmitati nostrae, et videns multiplicari Ecclesiam
suam, omnia illa subverti fecit, et penitus auferri,
ut sine ulla cunctatione cessantibus umbris, et typicis 45
imaginibus, vetus superesset: et everso materiali
templo, Ecclesia per orbem sola regnaret.
Epilogus. Sed jam post tantam testium nubem,
Judaee, tibi epilogum faciam, et incipiens ab exordio
humanitatis Christi per incrementa temporum usque
ad consummationem, prophetica testimonia tibi, si
habes, ante oculos ponam, ut quasi sub uno aspectu
collecta breviter videas, quae me diffuse, et sparsim
ponere superius attendebas. Nam quod Dei Filius
humanitatem nostram suscepturus esset, testatur
Jeremias, dicens: « Faciet, inquit, Dominus novum
super terram, et mulier circumdabit virum (Jer.
XXXI). » Si enim de simplici homine diceret, superfluo
poneretur novum, quod ubique in humano genere
cernitur usitatum. Quod autem mulier illa Virgo
foret, per quam Dei Filius velut per coelestem portam
de sinu Patris ad publicum nostrum exiret,
ostendit Ezechiel, qui ait: « Convertit me, inquit,
ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respiciebat
ad orientem, et haec erat clausa; et dixit Dominus
ad me: Porta haec, quam vides, clausa erit,
et non aperietur, et vir non transiet per eam, sed
semper erit clausa [(Ezech. XLIV)] . » Beata enim virgo
Maria semper est clausa, quia et ante partum, et
post partum semper incorrupta. De qua etiam David
canit, dicens: « In sole posuit tabernaculum suum,
et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo
[(Psal. XVIII)] .
»
Quod autem parvulus futurus esset in substantia
humanitatis, ut nos magnos efficeret ex virtute divinitatis,
Isaias perhibet, qui ait: « Parvulus enim
natus est nobis, et filius datus est nobis; et factus
est principatus super humerum ejus, et vocabitur
nomen ejus admirabilis, consiliarius, Deus, fortis,
pater futuri saeculi, princeps pacis: multiplicabitur
ejus imperium, et pacis non erit finis: super solium
David, et super regnum ejus sedebit, ut confirmet
illud, et corroboret in judicio, et justitia amodo et
usque in sempiternum [(Isa. IX)] . » Nam cum eum,
quem parvulum ante descripserat, postmodum Deum
fortem, et patrem futuri saeculi vocandum esse perhibeat,