PL 149, col. 1452
De corporis et sanguinis Christi veritate in Eucharistia (Guitmundus Aversanus),
corporis, si placet ita Deo, propter aliquam quam
ipse noverit causam non dico ex multitudine panum,
sed vel ex modica portiuncula potest quis longo
tempore melius quam ex omnibus hujus mundi epulis
sustentari. Nam si Elias, ex virtute refectionis
illius quam ex duobus subcinericiis panibus et modico
aquae, angelo ministrante, perceperat, quadraginta
diebus totidemque noctibus vixit [(III Reg.
XIX)] , quanto magis ex virtute hujus coelestis divinique
convivii, in quo non jam subcinericios panes et
aquam de manu angeli, sed ipsius Verbi Dei propriam
carnem et sanguinem de manu ejusdem sumimus
Christi, potest quispiam nullo alio cibo utens,
si quando ita voluntas Dei est, optime sustentari!
Denique et hoc de quibusdam sanctis Patribus legimus,
qui, nullum aliud sumentes prorsus edulium,
sola communione Dominica diebus tantum Dominicis
saginati, multis annis vixerunt.
Hoc igitur concedere possumus, posse videlicet
aliquem ex virtute Dominici corporis per divinum
miraculum longo tempore vivere; secessum autem
ei posse fieri exinde omnino denegamus. Si quid sane
interim habet secessus, aut ex reliquiis praeteritorum
ciborum, aut ex defectu sui corporis id esse
necesse est. Sed hoc, inquit Berengarius, jam manifeste
probatum est (ita enim nonnulli pro eo nobis
responderunt) neque ex reliquiis praeteritorum ciborum,
quippe propter diuturnitatem longi temporis
jam consumptis, neque ex defectu propriae carnis,
quippe consueta corporis pinguedine permanente,
Eucharistia pastos habuisse secessum. O haeretica
malitia, hoccine experimento ausa es probare? hoc
te probasse ausa es dicere? hoc manifeste ausa es
propalare? Quam immanissima audacia, nec praesentis
Dei tremendam majestatem in experiendo
pertimuisti, nec Christiani populi pro tanto scelere
digne saevituram indignationem in referendo formidasti?
Hic ego tamen quaero quando vel a quo istud
probatum est. Si enim antiquis temporibus id probatum
esse dicat, cum nullus hoc auctorum probabilium
referat, nullo modo credendum est. At si
propinquis temporibus probatum est, quis probavit?
catholicae partis equidem nullus. Quis enim hunc
sacratum panem Christi corpus vere esse credens,
de experiendo tam nefandissimo scelere cogitaret?
Quod si ipse vel suae partis quispiam panes multos,
aut pergrandem unum, tale quid probaturus sacravit,
nos de missa infidelium et maxime tantum nefas
probare volentium, quidquid eis contigerit non magnopere
jam curamus. Non enim nisi apud eos qui verba
Christi per virtutem divinam tantae rei operatoria
esse credunt, panem et vinum in carnem et sanguinem
Domini transire necessario credimus. Apud
eos autem qui fidem hujus rei tenent, hanc mutationem
per verba Christi necessario fieri et credimus
et confirmamus. At si forte aliquando quemlibet
simplicem catholicum presbyterum ignorantem ad
quid hoc fieret, ut plures sibi panes, aut unum maximum
sacraret, ob ipsum experimentum decepit, aut
suae partis quispiam forte cum catholicis missam
ipse noverit causam non dico ex multitudine panum,
sed vel ex modica portiuncula potest quis longo
tempore melius quam ex omnibus hujus mundi epulis
sustentari. Nam si Elias, ex virtute refectionis
illius quam ex duobus subcinericiis panibus et modico
aquae, angelo ministrante, perceperat, quadraginta
diebus totidemque noctibus vixit [(III Reg.
XIX)] , quanto magis ex virtute hujus coelestis divinique
convivii, in quo non jam subcinericios panes et
aquam de manu angeli, sed ipsius Verbi Dei propriam
carnem et sanguinem de manu ejusdem sumimus
Christi, potest quispiam nullo alio cibo utens,
si quando ita voluntas Dei est, optime sustentari!
Denique et hoc de quibusdam sanctis Patribus legimus,
qui, nullum aliud sumentes prorsus edulium,
sola communione Dominica diebus tantum Dominicis
saginati, multis annis vixerunt.
Hoc igitur concedere possumus, posse videlicet
aliquem ex virtute Dominici corporis per divinum
miraculum longo tempore vivere; secessum autem
ei posse fieri exinde omnino denegamus. Si quid sane
interim habet secessus, aut ex reliquiis praeteritorum
ciborum, aut ex defectu sui corporis id esse
necesse est. Sed hoc, inquit Berengarius, jam manifeste
probatum est (ita enim nonnulli pro eo nobis
responderunt) neque ex reliquiis praeteritorum ciborum,
quippe propter diuturnitatem longi temporis
jam consumptis, neque ex defectu propriae carnis,
quippe consueta corporis pinguedine permanente,
Eucharistia pastos habuisse secessum. O haeretica
malitia, hoccine experimento ausa es probare? hoc
te probasse ausa es dicere? hoc manifeste ausa es
propalare? Quam immanissima audacia, nec praesentis
Dei tremendam majestatem in experiendo
pertimuisti, nec Christiani populi pro tanto scelere
digne saevituram indignationem in referendo formidasti?
Hic ego tamen quaero quando vel a quo istud
probatum est. Si enim antiquis temporibus id probatum
esse dicat, cum nullus hoc auctorum probabilium
referat, nullo modo credendum est. At si
propinquis temporibus probatum est, quis probavit?
catholicae partis equidem nullus. Quis enim hunc
sacratum panem Christi corpus vere esse credens,
de experiendo tam nefandissimo scelere cogitaret?
Quod si ipse vel suae partis quispiam panes multos,
aut pergrandem unum, tale quid probaturus sacravit,
nos de missa infidelium et maxime tantum nefas
probare volentium, quidquid eis contigerit non magnopere
jam curamus. Non enim nisi apud eos qui verba
Christi per virtutem divinam tantae rei operatoria
esse credunt, panem et vinum in carnem et sanguinem
Domini transire necessario credimus. Apud
eos autem qui fidem hujus rei tenent, hanc mutationem
per verba Christi necessario fieri et credimus
et confirmamus. At si forte aliquando quemlibet
simplicem catholicum presbyterum ignorantem ad
quid hoc fieret, ut plures sibi panes, aut unum maximum
sacraret, ob ipsum experimentum decepit, aut
suae partis quispiam forte cum catholicis missam