PL 158, col. 735
Meditationes et orationes (Anselmus Cantuariensis), J. P. Migne
opera et amicam noscunt, in brachiis sincerissimae
charitatis gaudenter excipiunt; taliterque affantes,
quasi singula gaudia omnium ibi cohabitantium ei
ostendunt. Ecce, amica nostra, ecce, socia nostra,
quia fideliter Deo servisti, ejusque praecepta faciendo
viriliter laborasti, jam tandem a labore quiesce, et
aeternis gaudiis amodo et usque in sempiternum nobiscum
fruere.
At, contra, anima peccatoris cum cogitur de corpore
exire, mox excipiunt eam angeli Satanae, quam
igneis catenis fortiter constringentes, fortiusque ex
omni parte propellentes ad tormenta inferni rapiunt,
ubi ipse Satanas mersus in profundum jacet deorsum.
Ibi est fletus, et stridor dentium [(Matth. VIII,
12)] ; ibi ignis, laqueus, spiritus procellarum pars
calicis [(Psal. X, 7)] peccatorum. Tunc ipse Satanas
rapiens eam ad se, exspuensque in eam ignem plenum
putore, jubet a suis ministris eam ex omni
parte arctari, et sic arctatam in ipsis tormentis projici,
ubi sine fine cum illis tormentetur, et sine fine
in ipsis doloribus indeficiens moriatur. Tunc infelix
anima in ipsis poenis tormentata, ipsis furiis infernalibus
undique coangustata, tandem ad se reducta,
cernens omnia mala quae fecit, infeliciter proclamat:
Heu misera, misera! cur unquam in vitam veni,
misera, quae tantis tormentorum generibus undique
excrucior misera? Vermes, vermes, qui tam
crudeliter me corroditis, parcite, quaeso; parcite
mihi miserae, tot et tam immania alia tormenta patienti.
Heu misera, misera! et 212 mori cupio,
et tamen moriens mori nequeo. Nunc misera recipio
quidquid peccavi per visum, per gustum, per auditum,
per odoratum, per tactum. Non tamen valet
infelici animae tam misere dolenti, tam sero poenitenti,
tam infeliciter proclamanti, quod tunc tanta
tristitia se afficit. Sed quod, dum in vita fuit, promeruit,
nunc in ipsis doloribus inferni, misera et
peccatrix recipit.
Ecce anima mea et caro mea, diligenter intendite;
intendentes autem verum judicium judicate; et quid
sit melius, quid utilius sequendum discernite. Bene
facere et bona recipere? an mala agere, et mala percipere?
Nisi insanum sapiatis, nihil aliud respondebitis,
nisi, bene facere et bonum habere. Ergo facite
bonum, ut illud possitis habere bonum, a quo est
omne bonum, scilicet omnis boni bonum, quod non
potest esse nisi bonum. Multa bona Creator noster
dedit nobis, multa in potestate nostra tradidit; sed
nullum bonum est tam pretiosum, tam ab omni sapiente
charitatis gaudenter excipiunt; taliterque affantes,
quasi singula gaudia omnium ibi cohabitantium ei
ostendunt. Ecce, amica nostra, ecce, socia nostra,
quia fideliter Deo servisti, ejusque praecepta faciendo
viriliter laborasti, jam tandem a labore quiesce, et
aeternis gaudiis amodo et usque in sempiternum nobiscum
fruere.
At, contra, anima peccatoris cum cogitur de corpore
exire, mox excipiunt eam angeli Satanae, quam
igneis catenis fortiter constringentes, fortiusque ex
omni parte propellentes ad tormenta inferni rapiunt,
ubi ipse Satanas mersus in profundum jacet deorsum.
Ibi est fletus, et stridor dentium [(Matth. VIII,
12)] ; ibi ignis, laqueus, spiritus procellarum pars
calicis [(Psal. X, 7)] peccatorum. Tunc ipse Satanas
rapiens eam ad se, exspuensque in eam ignem plenum
putore, jubet a suis ministris eam ex omni
parte arctari, et sic arctatam in ipsis tormentis projici,
ubi sine fine cum illis tormentetur, et sine fine
in ipsis doloribus indeficiens moriatur. Tunc infelix
anima in ipsis poenis tormentata, ipsis furiis infernalibus
undique coangustata, tandem ad se reducta,
cernens omnia mala quae fecit, infeliciter proclamat:
Heu misera, misera! cur unquam in vitam veni,
misera, quae tantis tormentorum generibus undique
excrucior misera? Vermes, vermes, qui tam
crudeliter me corroditis, parcite, quaeso; parcite
mihi miserae, tot et tam immania alia tormenta patienti.
Heu misera, misera! et 212 mori cupio,
et tamen moriens mori nequeo. Nunc misera recipio
quidquid peccavi per visum, per gustum, per auditum,
per odoratum, per tactum. Non tamen valet
infelici animae tam misere dolenti, tam sero poenitenti,
tam infeliciter proclamanti, quod tunc tanta
tristitia se afficit. Sed quod, dum in vita fuit, promeruit,
nunc in ipsis doloribus inferni, misera et
peccatrix recipit.
Ecce anima mea et caro mea, diligenter intendite;
intendentes autem verum judicium judicate; et quid
sit melius, quid utilius sequendum discernite. Bene
facere et bona recipere? an mala agere, et mala percipere?
Nisi insanum sapiatis, nihil aliud respondebitis,
nisi, bene facere et bonum habere. Ergo facite
bonum, ut illud possitis habere bonum, a quo est
omne bonum, scilicet omnis boni bonum, quod non
potest esse nisi bonum. Multa bona Creator noster
dedit nobis, multa in potestate nostra tradidit; sed
nullum bonum est tam pretiosum, tam ab omni sapiente