PL 163, col. 1462
Epistola de incestis conjugiis (Ernulfus Roffensis), J. P. Migne
quemadmodum nulla inconstantia praecipientis, sed
ratione dispensantis, pro temporum diversitate
praecepta, vel consilia, vel permissa mutentur. »
Itaque sanctorum antistitum praeceptis, doctrinis,
regulis instructi dicimus quia conjux cum prole
conjugis incestuose peccans, canonice ad poenitentiam
cogi, et, tam conciliis quam more et auctoritate
Ecclesiae testantibus, perpetuo ab usu conjugii
pastorali judicio amoveri debet.
Ex concilio Mogutino: « Si quis viduam
uxorem duxerit, et postea cum filiastra fornicatus
fuerit, seu cum duabus sororibus; aut si qua cum
duobus fratribus, seu cum patre et filio. Si quis
relictam fratris neptem, novercam, nurum, consobrinam,
filiam avunculi, aut ejus relictam, aut privignam
polluerit, eos disjungi, et ulterius nunquam
conjugio copulari praecipimus. » Idem in concilio
apud Vermeriam habito [(cap. 10, 11, 12)] , et in
Matiscensi [(II, cap. 18)] , et Triburiensi [(cap. 41, 44)] ,
praeceptum invenitur. Quorum multiplicitatem, quia
indifferenter loquuntur, epistolaribus compendiis
minime aestimavi inserendam, ne insolentibus et
taediosis auribus molestus existam. Similis sententia
de illis habetur qui proprios filios de sacro fonte
levasse perhibentur. Id bene cautum est in sacrorum
serie canonum, Patrum decretis ac conciliis plane
perfecteque definitum. De quo Deus dedit, Romanae
et apostolicae Ecclesiae praesul, inter alia sic ait:
« Invenimus in archivo hujus apostolicae sedis
jam talia contigisse in Ecclesia Isauriae Ephesiorum,
simulque Jerosolymae, aliarumque civitatum episcopis
ab hac apostolica sede scire volentibus, si viri et
mulieres qui de sacro fonte levaverunt filios suos
redirent ad proprium thorum. Beatae memoriae sanctissimi
Patres Julius, Innocentius, et Coelestinus
cum episcoporum plurium et sacerdotum conventu
in ecclesia beatorum apostolorum principis, prohibentes
talia praescripserunt, et confirma verunt; ut
nullo modo se in conjugium reciperent mulieres et
viri qui per quamcunque rationem de sacro fonte
susciperent natos, sed separarentur, ne suadente
diabolo tale vitium peccati inolescat per mundum,
et universorum error eorum accrescat. » His et hujusmodi
sententiis ea pars declaratur, quae ex
praeposita quaestione a nobis superius statuebatur.
Praeterea Ecclesiae esse atque fuisse hunc morem,
hanc ejus consuetudinem norunt omnes qui hujus
rei curam gesserunt; qui in locis propriis peregrinos,
vel in peregrinis indigenas talium studiosos de
talibus consuluerint. Hoc ipse aliquando Venetiae
positus vidi, audivi, et quibus, et de quibus factum
fuerat agnovi. Morem profecto ecclesiasticum sicut
a sanctis Patribus esse custoditum scio, ita consona
Scripturarum veritate inviolabilem esse censeo.
Unde Magister gentium dicit: Si quis videtur contentiosus
esse, nos talem consuetudinem non habemus
ratione dispensantis, pro temporum diversitate
praecepta, vel consilia, vel permissa mutentur. »
Itaque sanctorum antistitum praeceptis, doctrinis,
regulis instructi dicimus quia conjux cum prole
conjugis incestuose peccans, canonice ad poenitentiam
cogi, et, tam conciliis quam more et auctoritate
Ecclesiae testantibus, perpetuo ab usu conjugii
pastorali judicio amoveri debet.
Ex concilio Mogutino: « Si quis viduam
uxorem duxerit, et postea cum filiastra fornicatus
fuerit, seu cum duabus sororibus; aut si qua cum
duobus fratribus, seu cum patre et filio. Si quis
relictam fratris neptem, novercam, nurum, consobrinam,
filiam avunculi, aut ejus relictam, aut privignam
polluerit, eos disjungi, et ulterius nunquam
conjugio copulari praecipimus. » Idem in concilio
apud Vermeriam habito [(cap. 10, 11, 12)] , et in
Matiscensi [(II, cap. 18)] , et Triburiensi [(cap. 41, 44)] ,
praeceptum invenitur. Quorum multiplicitatem, quia
indifferenter loquuntur, epistolaribus compendiis
minime aestimavi inserendam, ne insolentibus et
taediosis auribus molestus existam. Similis sententia
de illis habetur qui proprios filios de sacro fonte
levasse perhibentur. Id bene cautum est in sacrorum
serie canonum, Patrum decretis ac conciliis plane
perfecteque definitum. De quo Deus dedit, Romanae
et apostolicae Ecclesiae praesul, inter alia sic ait:
« Invenimus in archivo hujus apostolicae sedis
jam talia contigisse in Ecclesia Isauriae Ephesiorum,
simulque Jerosolymae, aliarumque civitatum episcopis
ab hac apostolica sede scire volentibus, si viri et
mulieres qui de sacro fonte levaverunt filios suos
redirent ad proprium thorum. Beatae memoriae sanctissimi
Patres Julius, Innocentius, et Coelestinus
cum episcoporum plurium et sacerdotum conventu
in ecclesia beatorum apostolorum principis, prohibentes
talia praescripserunt, et confirma verunt; ut
nullo modo se in conjugium reciperent mulieres et
viri qui per quamcunque rationem de sacro fonte
susciperent natos, sed separarentur, ne suadente
diabolo tale vitium peccati inolescat per mundum,
et universorum error eorum accrescat. » His et hujusmodi
sententiis ea pars declaratur, quae ex
praeposita quaestione a nobis superius statuebatur.
Praeterea Ecclesiae esse atque fuisse hunc morem,
hanc ejus consuetudinem norunt omnes qui hujus
rei curam gesserunt; qui in locis propriis peregrinos,
vel in peregrinis indigenas talium studiosos de
talibus consuluerint. Hoc ipse aliquando Venetiae
positus vidi, audivi, et quibus, et de quibus factum
fuerat agnovi. Morem profecto ecclesiasticum sicut
a sanctis Patribus esse custoditum scio, ita consona
Scripturarum veritate inviolabilem esse censeo.
Unde Magister gentium dicit: Si quis videtur contentiosus
esse, nos talem consuetudinem non habemus