PL 168, col. 1322
Commentarius in Matthaeum (Rupertus Tuitiensis), J. P. Migne
sic erat, ut antequam vir et mulier convenirent,
inveniretur mulier in utero habens. Hoc est illud
mirabile, et inauditum, quod Jeremias praevidens:
« Et faciet, inquit, Dominus novum super
terram, mulier circumdabit virum [(Jer. XIII)] . » Perspecto
hucusque hoc libro generationis Jesu Christi,
magnum et evidens ostium apertum est, ad contemplandas
per ordinem facies quatuor unius animalis,
quod videram, inquit Ezechiel, juxta flumen Chobar [(Ezech. I)] ,
ita videlicet, ut contemplatio haec summa
sit nostri propositi, quod insinuat titulus praefixus
huic operi, de gloria et honore filii hominis. Nam
idem Ezechiel cum dixisset: « Et gloria Dei Israel
erat super eam, » videlicet portam domus Domini
orientalis, protinus significans quam diceret gloriam
Domini, « ipsum est, ait, animal quod vidi subter
Deum Israel juxta fluvium Chobar, quatuor vultus
uni [(ibid.)] , » etc. Jam ex hoc capitulo facies hominis,
qualis, quam pulchra, quam gloriosa sit, debet
animadverti, cum evangelista dicit: « Cum esset
desponsata mater ejus Maria Joseph, antequam convenirent,
inventa est in utero habens de Spiritu
sancto. » Et hoc, inquam, capitulo, et deinceps
usque ad passionis ejus seriem quae, ut superius
jam dictum est, facies est vituli, considerare libet
pulchritudinem faciei hujus, faciei hominis, quantum
se ipse ostendere dignabitur: cui corde et ore
clamamus: « Ostende faciem tuam, et salvi erimus [(Psal. LXXIX)] .
» Quanta est haec faciei hujus
hominis pulchritudo, quod inventa est mater ejus
570
in utero habens de Spiritu sancto. Magnus
hic honor generis humani, quod homo nostrae naturae,
nostrae conditionis, passibilis atque mortalis,
incarnatus, vel conceptus est de Spiritu sancto, id
est non de semine virili, sed de virtute, et operatione
sancti Spiritus. Recte ergo facies ista, tantae
pulchritudinis conscia, dicit in Canticis canticorum:
« Ego flos campi, et lilium convallium [(Cant. II)] , » id
est honor humani generis, et decus parentum humilium.
Tantam pulchritudinem, tantae claritatis margaritam,
jam tunc oculis invidis, propalari non expediebat.
Ibi enim erat, qui dicere habebat: « Nolite
mittere margaritas vestras ante porcos, ne forte
conculcent eas, et conversi elidant vos [(Matth. VII)] . »
Etenim, ut de caeteris interim taceam, qualis tunc
erat porcus Herodes? Quales erant porci omnes ejus
funesti satellites? Nonne ergo fuisset hoc margaritam
valde splendidam ante porcos mittere, Virginem
praegnantem sive parientem de semetipsa praedicare,
unde haberet in utero, scilicet de Spiritu
sancto? Fieret enim inquisitio unde concepisset,
vel a quo impraegnata esset, si virum non habens
peperisset. Igitur laudi deputandum est ejus, de quo
in utero habebat, scilicet Spiritus sancti spiritus
consilii, quod mater ejus desponsata erat, quia vere
secundum hoc ipsum nomen vel praeconium quod
dicitur, et est spiritus consilii, dignum se fecit,
digne providit, ut illa desponsaretur, et per hanc
occasionem ab omni quaestione liberaretur. Sponsus
inveniretur mulier in utero habens. Hoc est illud
mirabile, et inauditum, quod Jeremias praevidens:
« Et faciet, inquit, Dominus novum super
terram, mulier circumdabit virum [(Jer. XIII)] . » Perspecto
hucusque hoc libro generationis Jesu Christi,
magnum et evidens ostium apertum est, ad contemplandas
per ordinem facies quatuor unius animalis,
quod videram, inquit Ezechiel, juxta flumen Chobar [(Ezech. I)] ,
ita videlicet, ut contemplatio haec summa
sit nostri propositi, quod insinuat titulus praefixus
huic operi, de gloria et honore filii hominis. Nam
idem Ezechiel cum dixisset: « Et gloria Dei Israel
erat super eam, » videlicet portam domus Domini
orientalis, protinus significans quam diceret gloriam
Domini, « ipsum est, ait, animal quod vidi subter
Deum Israel juxta fluvium Chobar, quatuor vultus
uni [(ibid.)] , » etc. Jam ex hoc capitulo facies hominis,
qualis, quam pulchra, quam gloriosa sit, debet
animadverti, cum evangelista dicit: « Cum esset
desponsata mater ejus Maria Joseph, antequam convenirent,
inventa est in utero habens de Spiritu
sancto. » Et hoc, inquam, capitulo, et deinceps
usque ad passionis ejus seriem quae, ut superius
jam dictum est, facies est vituli, considerare libet
pulchritudinem faciei hujus, faciei hominis, quantum
se ipse ostendere dignabitur: cui corde et ore
clamamus: « Ostende faciem tuam, et salvi erimus [(Psal. LXXIX)] .
» Quanta est haec faciei hujus
hominis pulchritudo, quod inventa est mater ejus
570
in utero habens de Spiritu sancto. Magnus
hic honor generis humani, quod homo nostrae naturae,
nostrae conditionis, passibilis atque mortalis,
incarnatus, vel conceptus est de Spiritu sancto, id
est non de semine virili, sed de virtute, et operatione
sancti Spiritus. Recte ergo facies ista, tantae
pulchritudinis conscia, dicit in Canticis canticorum:
« Ego flos campi, et lilium convallium [(Cant. II)] , » id
est honor humani generis, et decus parentum humilium.
Tantam pulchritudinem, tantae claritatis margaritam,
jam tunc oculis invidis, propalari non expediebat.
Ibi enim erat, qui dicere habebat: « Nolite
mittere margaritas vestras ante porcos, ne forte
conculcent eas, et conversi elidant vos [(Matth. VII)] . »
Etenim, ut de caeteris interim taceam, qualis tunc
erat porcus Herodes? Quales erant porci omnes ejus
funesti satellites? Nonne ergo fuisset hoc margaritam
valde splendidam ante porcos mittere, Virginem
praegnantem sive parientem de semetipsa praedicare,
unde haberet in utero, scilicet de Spiritu
sancto? Fieret enim inquisitio unde concepisset,
vel a quo impraegnata esset, si virum non habens
peperisset. Igitur laudi deputandum est ejus, de quo
in utero habebat, scilicet Spiritus sancti spiritus
consilii, quod mater ejus desponsata erat, quia vere
secundum hoc ipsum nomen vel praeconium quod
dicitur, et est spiritus consilii, dignum se fecit,
digne providit, ut illa desponsaretur, et per hanc
occasionem ab omni quaestione liberaretur. Sponsus