PL 172, col. 1119
Elucidarium (Honorius Augustodunensis), J. P. Migne
Viderunt per assumptam formam, ut Abraham
et alii prophetae.
D. Quare seduxit eos diabolus?--M. Propter invidiam:
invidit enim illis, ne ad honorem illum
pervenirent de quo ipse superbus cecidisset.
D. Per quid invenit aditum tentandi?--M. Per
superbiam; voluit enim homo in propria potestate
manere, quoniam dixit: In abundantia mea non
movebor in aeternum [(Psal. XXIX, 7)]
.
D. Cur permisit Deus hominem tentari, cum sciret
eum superari?--M. Quia praescivit quanta bona
de ejus peccato esset facturus.
D. Quomodo seduxit eos?--M. Per serpentem.
D. Locutusne est serpens?--M. Non, sed
diabolus locutus est per serpentem, ut hodie loquitur
per obsessum hominem, et quemadmodum angelis
locutus est per asinam: cum nec serpens, nec
asina scirent quid per eos verba illa sonarent.
D. Quare magis per serpentem quam per aliud
animal?--M. Quia serpens tortuosus est et lubricosus,
et diabolus quos seduxerit tortuosos et lubricosos
facit: tortuosos fraudulentia, lubricosos
luxuria.
D. Fuit scientia boni et mali in illo pomo?--M.
Non in pomo, sed in transgressione. Ante peccatum
enim homo scivit bonum et malum: bonum
per experientiam, malum per scientiam; post peccatum
autem scivit malum per experientiam, bonum
tantum per scientiam.
D. Nascerentur mali in paradiso?--M. Tantummodo
electi.
D. Quare nunc mali nascuntur?--M. Propter
electos, ut exerceantur per illos.
15. De eorum expulsione a paradiso, et de gravitate peccati ob quod expulsi sunt.
D. Quandiu fuerunt in Paradiso?--M. septem
horas.
D. Cur non diutius?--M. Quia mox ut mulier
creata est, confestim etiam est praevaricata: tertia
hora vir creatus imposuit nomina animalibus; hora
sexta mulier formata continuo de vetito pomo praesumpsit, viroque suo mortem porrexit, qui ob ejus
amorem comedit; et mox hora nona Deus de paradiso
eos ejecit.
D. Quid fuit cherubim, vel flammeus gladius?--M.
Gladius fuit igneus murus, quo post peccatum
circumdatus est paradisus; cherubim vero angelica
custodia, ut ignis corpora arderet, angelici autem
spiritus a loco voluptatis inhiberent.
D. Quo ivit tunc Adam?--M. In Hebron est reversus,
ubi et creatus est; ibique filios procreavit.
Occisum autem Abel a Cain, ut dicit Hieronymus,
centum annos luxit, et Evae amplius copulari
noluit. Sed quia Christus a maledicto semine Cain
noluit nasci, per angelum admonitus Evae iterum est
sociatus, et pro Abel est Seth genitus, de cujus stirpe
et alii prophetae.
D. Quare seduxit eos diabolus?--M. Propter invidiam:
invidit enim illis, ne ad honorem illum
pervenirent de quo ipse superbus cecidisset.
D. Per quid invenit aditum tentandi?--M. Per
superbiam; voluit enim homo in propria potestate
manere, quoniam dixit: In abundantia mea non
movebor in aeternum [(Psal. XXIX, 7)]
.
D. Cur permisit Deus hominem tentari, cum sciret
eum superari?--M. Quia praescivit quanta bona
de ejus peccato esset facturus.
D. Quomodo seduxit eos?--M. Per serpentem.
D. Locutusne est serpens?--M. Non, sed
diabolus locutus est per serpentem, ut hodie loquitur
per obsessum hominem, et quemadmodum angelis
locutus est per asinam: cum nec serpens, nec
asina scirent quid per eos verba illa sonarent.
D. Quare magis per serpentem quam per aliud
animal?--M. Quia serpens tortuosus est et lubricosus,
et diabolus quos seduxerit tortuosos et lubricosos
facit: tortuosos fraudulentia, lubricosos
luxuria.
D. Fuit scientia boni et mali in illo pomo?--M.
Non in pomo, sed in transgressione. Ante peccatum
enim homo scivit bonum et malum: bonum
per experientiam, malum per scientiam; post peccatum
autem scivit malum per experientiam, bonum
tantum per scientiam.
D. Nascerentur mali in paradiso?--M. Tantummodo
electi.
D. Quare nunc mali nascuntur?--M. Propter
electos, ut exerceantur per illos.
15. De eorum expulsione a paradiso, et de gravitate peccati ob quod expulsi sunt.
D. Quandiu fuerunt in Paradiso?--M. septem
horas.
D. Cur non diutius?--M. Quia mox ut mulier
creata est, confestim etiam est praevaricata: tertia
hora vir creatus imposuit nomina animalibus; hora
sexta mulier formata continuo de vetito pomo praesumpsit, viroque suo mortem porrexit, qui ob ejus
amorem comedit; et mox hora nona Deus de paradiso
eos ejecit.
D. Quid fuit cherubim, vel flammeus gladius?--M.
Gladius fuit igneus murus, quo post peccatum
circumdatus est paradisus; cherubim vero angelica
custodia, ut ignis corpora arderet, angelici autem
spiritus a loco voluptatis inhiberent.
D. Quo ivit tunc Adam?--M. In Hebron est reversus,
ubi et creatus est; ibique filios procreavit.
Occisum autem Abel a Cain, ut dicit Hieronymus,
centum annos luxit, et Evae amplius copulari
noluit. Sed quia Christus a maledicto semine Cain
noluit nasci, per angelum admonitus Evae iterum est
sociatus, et pro Abel est Seth genitus, de cujus stirpe