PL 180, col. 61
Narratio restaurationis abbatae S. Martini Tornacensis (Hermannus S. Martini Tor
33.
Erat tunc quidam Balduinus comes Montensis,
quantum sua aetas patiebatur satis strenuus armis,
cujus atavus fuerat ille constructor coenobii
Hasnoniensis, qui, ut supra dictum est, Richeldem
comitissam Montensem conjugem ducens, utrumque
comitatum tenuerat, Flandrensem scilicet et
Montensem, quique de eadem Richelde duos filios
genuit, Ernulfum, qui patri succedens a patruo suo
Roberto Casleti est occisus, et Balduinum qui cum
matre sua Montensem comitatum tenuit, unoque
filio Balduino genito, Jerosolymitanum iter cum
aliis principibus in principio exstitit, unde necdum
rediit, et utrum occisus an captus fuerit usque
hodie sciri nequivit; filius vero ejus Balduinus cum
comes factus fuisset, Clementia Flandrensis comitissa
ut quamdam puellam neptem suam in conjugium
acciperet ei suasit, seque cum ea mille marchas
argenti ei daturam promisit. Consensit juvenis,
seque eam die statuta desponsaturum juravit,
parique modo juramentum desponsationis ab ea publice
coram multis testibus accepit. Infra vero diem
statutum juvenis, praetermisso juramento quod fecerat,
Jolendem filiam Gerardi Babinbergensis
comitis uxorem duxit. Unde comitissa frendens,
maxime quia germanum suum Guidonem Viennensem
archiepiscopum videbat jam papam Romanum
effectum et Calixtum nominatum, conquesta est ei
genus suum a tantillo comite fuisse vilipensum.
Protinus ille litteris directis mandat Radulpho archiepiscopo
Remensi, ne perjurium illud differret
ulcisci. Praesul convocatis episcopis et abbatibus,
aliisque ecclesiasticis multis personis, comitem jubet
adesse et de pactione conjugii respondere. Conqueritur
Clementia quod neptem suam se conjugem
accepturum die praefixa jurejurando promisisset,
subjungens se habituram inde trecentos nobiles
testes, si hoc negare voluisset. Respondet Balduinus
se nec velle, nec posse quod dixerat negare,
quoniam verum constabat eam dixisse, tamen se
jam aliam conjugem duxisse, et solemnibus factis
nuptiis, ei sociatum fuisse, ac deinde subjunxit
quidquid judicatum exinde fuisset, se facturum fore.
Multa super his judices invicem conferentes, ad
ultimum pro reverentia domini papae inducias petierunt,
et ut tanta causa judicio ejus Romae deferretur,
oraverunt. Factum est, Romam perlata
est, convenerunt cardinales, et voluntati papae faventes,
primam fidem, juxta Apostolum, irritam
sine damnatione non posse fieri, ideoque eam quam
primo juraverat conjugem debere duci ducernebant.
Interea quidam magnae auctoritatis cardinalis,
nomine Bruno, qui caeteris diversa dicentibus
omnino reticebat, a papa sententiam suam
dicere commonitus, respondit se aliorum dictis non
repugnaturum. Ubi vero papa ei per obedientiam
praecepit ut, si quid super hoc revera sentiret, aperiret,
Erat tunc quidam Balduinus comes Montensis,
quantum sua aetas patiebatur satis strenuus armis,
cujus atavus fuerat ille constructor coenobii
Hasnoniensis, qui, ut supra dictum est, Richeldem
comitissam Montensem conjugem ducens, utrumque
comitatum tenuerat, Flandrensem scilicet et
Montensem, quique de eadem Richelde duos filios
genuit, Ernulfum, qui patri succedens a patruo suo
Roberto Casleti est occisus, et Balduinum qui cum
matre sua Montensem comitatum tenuit, unoque
filio Balduino genito, Jerosolymitanum iter cum
aliis principibus in principio exstitit, unde necdum
rediit, et utrum occisus an captus fuerit usque
hodie sciri nequivit; filius vero ejus Balduinus cum
comes factus fuisset, Clementia Flandrensis comitissa
ut quamdam puellam neptem suam in conjugium
acciperet ei suasit, seque cum ea mille marchas
argenti ei daturam promisit. Consensit juvenis,
seque eam die statuta desponsaturum juravit,
parique modo juramentum desponsationis ab ea publice
coram multis testibus accepit. Infra vero diem
statutum juvenis, praetermisso juramento quod fecerat,
Jolendem filiam Gerardi Babinbergensis
comitis uxorem duxit. Unde comitissa frendens,
maxime quia germanum suum Guidonem Viennensem
archiepiscopum videbat jam papam Romanum
effectum et Calixtum nominatum, conquesta est ei
genus suum a tantillo comite fuisse vilipensum.
Protinus ille litteris directis mandat Radulpho archiepiscopo
Remensi, ne perjurium illud differret
ulcisci. Praesul convocatis episcopis et abbatibus,
aliisque ecclesiasticis multis personis, comitem jubet
adesse et de pactione conjugii respondere. Conqueritur
Clementia quod neptem suam se conjugem
accepturum die praefixa jurejurando promisisset,
subjungens se habituram inde trecentos nobiles
testes, si hoc negare voluisset. Respondet Balduinus
se nec velle, nec posse quod dixerat negare,
quoniam verum constabat eam dixisse, tamen se
jam aliam conjugem duxisse, et solemnibus factis
nuptiis, ei sociatum fuisse, ac deinde subjunxit
quidquid judicatum exinde fuisset, se facturum fore.
Multa super his judices invicem conferentes, ad
ultimum pro reverentia domini papae inducias petierunt,
et ut tanta causa judicio ejus Romae deferretur,
oraverunt. Factum est, Romam perlata
est, convenerunt cardinales, et voluntati papae faventes,
primam fidem, juxta Apostolum, irritam
sine damnatione non posse fieri, ideoque eam quam
primo juraverat conjugem debere duci ducernebant.
Interea quidam magnae auctoritatis cardinalis,
nomine Bruno, qui caeteris diversa dicentibus
omnino reticebat, a papa sententiam suam
dicere commonitus, respondit se aliorum dictis non
repugnaturum. Ubi vero papa ei per obedientiam
praecepit ut, si quid super hoc revera sentiret, aperiret,