PL 194, col. 1716
Sermones (Isaac de Stella), J. P. Migne
mala, ubi sine Jesu ambulabas, si non conversus
quaeris. Nam diligentia inquisitionis laetitiam meretur
inventionis. Si quaeritis, inquit Isaias, quaerite [(Isa. XXI)]
,
diligenter videlicet, et invenietis. Et invenerunt
eum in templo, etc. Sed nobis hic silendum
est, ut ad modicum quod restat laboris diurni surgamus.
Fortassis et ibi invenietur Jesus. Nam et foris
a Sara repertus est Isaac, id est risus: quem
vobis foris et intus praestet invenire, ipse qui vivit,
et regnat Deus in saecula saeculorum, Amen.
SERMO VIII. IN EODEM FESTO II.
Eia, fratres, jam fatigati paululum respiremus,
utque reparatiores ad laborem resurgamus, modicum,
hesterni obsonii, quod reservavimus, gustemus.
Et invenerunt eum,
inquit, in templo inter doctores
et sapientes, interrogantem, et mirabantur super
prudentia et responsis ejus [(Luc. II)]
. Ad officium
pertinet ut aetate junior audiat et interroget; non
est contra officium ut junior interrogatus respondeat.
Sed ad seriem primae expositionis redeamus:
et in his, sicut beatus ait Hieronymus, nota Christum
virum ab utero, imo, sicut ait Jeremias, in
utero, Faciet, inquit, Dominus novum super terram:
mulier circumdabit virum in utero [(Jer. XXXI)] , Maria
Christum. Virilis enim animus, sapiens, fortis,
et magnus, in infantili, infirmo, et modico corpusculo
erat. Neque enim in aliis corporibus humanis
qualitates sive quantitates corporum animae sequuntur,
ut deformibus deformes, et formosis formosae,
aut magnis magnae, et brevibus breves contineantur.
Longe haec ab animae natura, quae divinam habet
imaginem, absunt: quae secundum qualitatem
nec alba, nec nigra, nec alterius coloris; et secundum
quantitatem nec longa, nec lata, nec localiter
hic vel ibi: cui per se secundum motum nil sursum
vel deorsum, ante vel retro, dextrorsum vel
sinistrorsum sit, quo feratur. Corporeae enim sunt
naturae hujusmodi vel quantitates, vel qualitates,
vel dimensiones, vel motus; anima vero rationalis
pure spiritus est, habens supra se naturam solam
divinam, quae et ipsa spiritus est: cujus ista gerit
imaginem, non aequat essentiam. Est tamen anima
et qualis, et quanta, moveturque: alias alba ac nigra,
longa, lata, et alta, sursum habens aliquid ac
deorsum, ante et retro, dextrorsum, sinistrorsum;
sed omnia illa suo modo, nec sequitur corpus in
talibus. Formosam et claram facit sapientia, deformem
et obscuram ignorantia, candidam, levem hilaremque
bona conscientia, pullam, gravem, ac
moestam mala, longam fides, latam charitas, altam
spes, timor contractam, arctam avaritia, pusillanimitas
parvam. Hic virtus, alias vitium: ante habet
quod inquirit; retro, quod non meminit; sursum,
quod non capit; deorsum, quod despicit;
dextrorsum, quod delectat; sinistrorsum, quod molestat.
In his ergo omnibus puer Jesus animum habet
virilem, prudenter, temperanter, fortiter; et juste a
quaeris. Nam diligentia inquisitionis laetitiam meretur
inventionis. Si quaeritis, inquit Isaias, quaerite [(Isa. XXI)]
,
diligenter videlicet, et invenietis. Et invenerunt
eum in templo, etc. Sed nobis hic silendum
est, ut ad modicum quod restat laboris diurni surgamus.
Fortassis et ibi invenietur Jesus. Nam et foris
a Sara repertus est Isaac, id est risus: quem
vobis foris et intus praestet invenire, ipse qui vivit,
et regnat Deus in saecula saeculorum, Amen.
SERMO VIII. IN EODEM FESTO II.
Eia, fratres, jam fatigati paululum respiremus,
utque reparatiores ad laborem resurgamus, modicum,
hesterni obsonii, quod reservavimus, gustemus.
Et invenerunt eum,
inquit, in templo inter doctores
et sapientes, interrogantem, et mirabantur super
prudentia et responsis ejus [(Luc. II)]
. Ad officium
pertinet ut aetate junior audiat et interroget; non
est contra officium ut junior interrogatus respondeat.
Sed ad seriem primae expositionis redeamus:
et in his, sicut beatus ait Hieronymus, nota Christum
virum ab utero, imo, sicut ait Jeremias, in
utero, Faciet, inquit, Dominus novum super terram:
mulier circumdabit virum in utero [(Jer. XXXI)] , Maria
Christum. Virilis enim animus, sapiens, fortis,
et magnus, in infantili, infirmo, et modico corpusculo
erat. Neque enim in aliis corporibus humanis
qualitates sive quantitates corporum animae sequuntur,
ut deformibus deformes, et formosis formosae,
aut magnis magnae, et brevibus breves contineantur.
Longe haec ab animae natura, quae divinam habet
imaginem, absunt: quae secundum qualitatem
nec alba, nec nigra, nec alterius coloris; et secundum
quantitatem nec longa, nec lata, nec localiter
hic vel ibi: cui per se secundum motum nil sursum
vel deorsum, ante vel retro, dextrorsum vel
sinistrorsum sit, quo feratur. Corporeae enim sunt
naturae hujusmodi vel quantitates, vel qualitates,
vel dimensiones, vel motus; anima vero rationalis
pure spiritus est, habens supra se naturam solam
divinam, quae et ipsa spiritus est: cujus ista gerit
imaginem, non aequat essentiam. Est tamen anima
et qualis, et quanta, moveturque: alias alba ac nigra,
longa, lata, et alta, sursum habens aliquid ac
deorsum, ante et retro, dextrorsum, sinistrorsum;
sed omnia illa suo modo, nec sequitur corpus in
talibus. Formosam et claram facit sapientia, deformem
et obscuram ignorantia, candidam, levem hilaremque
bona conscientia, pullam, gravem, ac
moestam mala, longam fides, latam charitas, altam
spes, timor contractam, arctam avaritia, pusillanimitas
parvam. Hic virtus, alias vitium: ante habet
quod inquirit; retro, quod non meminit; sursum,
quod non capit; deorsum, quod despicit;
dextrorsum, quod delectat; sinistrorsum, quod molestat.
In his ergo omnibus puer Jesus animum habet
virilem, prudenter, temperanter, fortiter; et juste a