PL 202, col. 880
Sermones (Petrus Cellensis), J. P. Migne
solertius, et exsequentem diligentius; hic iste est
Domini confessor et episcopus egregius Nicolaus;
cujus sanctitatis tam hilaris fama per mundum
pene universum praedicatur, ut si merita famae
comparentur, et solemnis recursus gloriae coaequetur,
partem optimam in sorte sanctorum adeptus,
de omnium sanctorum praecipuis privilegiis particeps
et cohaeres existat.
Vicino itaque pede disciplinam sequens magistri,
castra sua juxta figit, et omnes motus tam animi
quam corporis exactissima aemulatione ad ejus nutum
corrigit, et ad jussum dirigit. Antequam ergo
aure corporis perciperet: Negotiamini dum venio,
praeoperante gratia semitas ingressus poenitentiae,
gulae vitium infrenavit: et priusquam intelligerent
spinae rhamnum, videlicet culpa poenam, praefocavit
per poenam, culpam. Hanc a cunabulis exercuit negotiationem,
qua minori poena et culpam minoravit,
et meritum auxit; subjugato namque vitio gulae,
tolluntur arma luxuriae, et tebescit passio corporis
dum calor ventris languescit. Puerilis quoque desuetudo
ab illicitis, viam sternit bonae consuetudini
regnaturae; in majori aetate, ut utatur licitis moderatius,
et resistat illicitis mordacius.
Quam impotens Nicolaus jacens sub ubere! quam
potens abstinens ab ubere! Si a studiis suis intelligitur
puer, quid infans et lactens? quid facies,
cum poteris, qui tanta et talia facis cum nondum
aliquid possis? quam cupidus, quam avarus in coelestibus
negotiationibus consurges adultus, qui vix
natus jam confers manum primis in paradiso serpentinis
suggestionibus et parentum nostrorum deceptionibus.
Qui captat lucrum, evitare debet damnum;
damnum vero enorme sustinuit genus humanum,
cum Adam et Eva sumpserunt pomum. Sed
quis hoc docuerat Nicolaum, quod ex hoc mors intrasset
in mundum? Moyses quidem serpentis, jubente
Domino, apprehendit caudam, Nicolaus gulam:
ferocius invadit hostem, qui tenet gulam quam
ille qui caudam, multum lucratur a quo tantus hostis
superatur; universa enim arma in quibus confidebat
aufert et spolia distribuit. Quasi vero tot
spolia diabolus rapuit, quot sanctorum virtutes
corrupit, non autem bonis aliorum se vestit, quem
summa malitia induit, sed sufficit tulisse quod
ipse nequit habere. Lucrum ergo se fecisse deputet,
qui evasit foveam perditionis et laqueos evasit fraudulentissimae
deceptionis.
SERMO LXXX. IN FESTIVITATE OMNIUM SANCTORUM.
Priusquam peccaret anima humana angelicae puritatis
aemulatrix, et velocitate sua excursus contemplationis
supernorum spirituum assequebatur,
et vivacitate ingenii de Deo non inferiora contemplabatur.
Reficiebatur non dissimiliter munerum
divinorum plenitudine, et plenissima insistebat
coaequari aemulatione; at postquam madefacta corruptione
Domini confessor et episcopus egregius Nicolaus;
cujus sanctitatis tam hilaris fama per mundum
pene universum praedicatur, ut si merita famae
comparentur, et solemnis recursus gloriae coaequetur,
partem optimam in sorte sanctorum adeptus,
de omnium sanctorum praecipuis privilegiis particeps
et cohaeres existat.
Vicino itaque pede disciplinam sequens magistri,
castra sua juxta figit, et omnes motus tam animi
quam corporis exactissima aemulatione ad ejus nutum
corrigit, et ad jussum dirigit. Antequam ergo
aure corporis perciperet: Negotiamini dum venio,
praeoperante gratia semitas ingressus poenitentiae,
gulae vitium infrenavit: et priusquam intelligerent
spinae rhamnum, videlicet culpa poenam, praefocavit
per poenam, culpam. Hanc a cunabulis exercuit negotiationem,
qua minori poena et culpam minoravit,
et meritum auxit; subjugato namque vitio gulae,
tolluntur arma luxuriae, et tebescit passio corporis
dum calor ventris languescit. Puerilis quoque desuetudo
ab illicitis, viam sternit bonae consuetudini
regnaturae; in majori aetate, ut utatur licitis moderatius,
et resistat illicitis mordacius.
Quam impotens Nicolaus jacens sub ubere! quam
potens abstinens ab ubere! Si a studiis suis intelligitur
puer, quid infans et lactens? quid facies,
cum poteris, qui tanta et talia facis cum nondum
aliquid possis? quam cupidus, quam avarus in coelestibus
negotiationibus consurges adultus, qui vix
natus jam confers manum primis in paradiso serpentinis
suggestionibus et parentum nostrorum deceptionibus.
Qui captat lucrum, evitare debet damnum;
damnum vero enorme sustinuit genus humanum,
cum Adam et Eva sumpserunt pomum. Sed
quis hoc docuerat Nicolaum, quod ex hoc mors intrasset
in mundum? Moyses quidem serpentis, jubente
Domino, apprehendit caudam, Nicolaus gulam:
ferocius invadit hostem, qui tenet gulam quam
ille qui caudam, multum lucratur a quo tantus hostis
superatur; universa enim arma in quibus confidebat
aufert et spolia distribuit. Quasi vero tot
spolia diabolus rapuit, quot sanctorum virtutes
corrupit, non autem bonis aliorum se vestit, quem
summa malitia induit, sed sufficit tulisse quod
ipse nequit habere. Lucrum ergo se fecisse deputet,
qui evasit foveam perditionis et laqueos evasit fraudulentissimae
deceptionis.
SERMO LXXX. IN FESTIVITATE OMNIUM SANCTORUM.
Priusquam peccaret anima humana angelicae puritatis
aemulatrix, et velocitate sua excursus contemplationis
supernorum spirituum assequebatur,
et vivacitate ingenii de Deo non inferiora contemplabatur.
Reficiebatur non dissimiliter munerum
divinorum plenitudine, et plenissima insistebat
coaequari aemulatione; at postquam madefacta corruptione