PL 202, col. 887
Sermones (Petrus Cellensis), J. P. Migne
Domine, ut videam: cujus oculus tam caecus quem
candor lucis aeternae, splendor gloriae, sol justitiae
tantae miserationis radio expulsa caligine non illustret?
Infidelitas oculos clausit, fides aperuit; linivit
oculos caeci Dominus, cum credere docuit: abiit
qui obedivit, lavit qui baptismum suscepit, vidit
qui suum Creatorem agnovit: Vacate, inquit, et videte
quoniam ego sum Deus [(Psal. XLV, 11)]
.
Quare occupas, quare dividis, quare diminuis,
quare dimidias intentionis oculum erga multa et
circumscriptibilia? centuplicatus et mundificatus
tam incircumscriptum comprehendere non posset. Vulnerasti,
ait sponsus, cor meum, soror mea, in
uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui [(Cant. IV, 9)]
.
Noli altero oculo me, altero ad alterum
respicere, quia melius est cum uno oculo ad
vitam intrare quam duos oculos habentem mitti in
gehennam ignis. Unum tantum habet oculum, qui
nil amat praeter Deum et propter Deum; hic vulnerat
cor Dei, quia licet fragilis et peccator, penetrat
viscera Dei; nec dolet ex hoc vulnere Deus, cum
plaga ista non sit doloris sed amoris; non sit incurabilis
morbo, sed sanabilis verbo. O anima, quid
videbis ingressa per hoc foramen, per hoc vulnus,
per hoc ostium apertum amicis, clausum inimicis!
Utique quod non licet homini loqui non per venas
susurrii.
In vinea hujus contemplationis, licet uvas comedere,
extra efferre non licet: Sicut adipe et pinguedine,
ait Psalmista, repleatur anima mea (Psal. LXII
6). Quid deinde, afferesne et efferes partes exspectantibus
nobis fortis cum asino sensualitatis, exponendo
et exprimendo, quae gustaveris? nequaquam
sed labiis exsultationis laudabit, non enarrabit os
meum, propterea velamen positum est super faciem
Moysi, cum egrederetur a consortio et colloquio
Dei. Unde Apostolus: Videmus nunc per speculum,
et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem [(I Cor.
XIII, 12)]
. Videre ergo non possumus quia lippos
habemus oculos, et superfluis et viscosis humoribus
tum de fragilitate nostra, tum de consuetudine
mala. Collyrium proinde quaerendum, pro causa et
effectu morbi conficit medicus emplastrum collyrii.
Accusat se peccator, audit sacerdos, deplorat ille
suam aegritudinem, adhibet iste compassionem et
apponit sollicitudinem juxta culpam; apponit poenam
non supra posse acredinem poenitentiae infundendo,
sed infra medendo et modum medicinae temperando.
Male sanat vulnus, qui in confessione apponit
vulnus super vulnus, dum nimis poenitentiam, vel
aggravat, vel extenuat, in altero austerus, in altero
dissolutus; utrumque vitium cavet Samaritanus
cum imponit saucio oleum et vinum. In oleo mansuetudo
consolationis, in vino intelligitur mordens
increpatio satisfactionis. Sic tergenda est lippitudo
peccati, ne suffundatur pupilla affectus poenitentis.
Melius est ut remaneat aliquid de lippitudine, quam
ut tollatur prae nimio pondere correptio poenitentiae.
candor lucis aeternae, splendor gloriae, sol justitiae
tantae miserationis radio expulsa caligine non illustret?
Infidelitas oculos clausit, fides aperuit; linivit
oculos caeci Dominus, cum credere docuit: abiit
qui obedivit, lavit qui baptismum suscepit, vidit
qui suum Creatorem agnovit: Vacate, inquit, et videte
quoniam ego sum Deus [(Psal. XLV, 11)]
.
Quare occupas, quare dividis, quare diminuis,
quare dimidias intentionis oculum erga multa et
circumscriptibilia? centuplicatus et mundificatus
tam incircumscriptum comprehendere non posset. Vulnerasti,
ait sponsus, cor meum, soror mea, in
uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui [(Cant. IV, 9)]
.
Noli altero oculo me, altero ad alterum
respicere, quia melius est cum uno oculo ad
vitam intrare quam duos oculos habentem mitti in
gehennam ignis. Unum tantum habet oculum, qui
nil amat praeter Deum et propter Deum; hic vulnerat
cor Dei, quia licet fragilis et peccator, penetrat
viscera Dei; nec dolet ex hoc vulnere Deus, cum
plaga ista non sit doloris sed amoris; non sit incurabilis
morbo, sed sanabilis verbo. O anima, quid
videbis ingressa per hoc foramen, per hoc vulnus,
per hoc ostium apertum amicis, clausum inimicis!
Utique quod non licet homini loqui non per venas
susurrii.
In vinea hujus contemplationis, licet uvas comedere,
extra efferre non licet: Sicut adipe et pinguedine,
ait Psalmista, repleatur anima mea (Psal. LXII
6). Quid deinde, afferesne et efferes partes exspectantibus
nobis fortis cum asino sensualitatis, exponendo
et exprimendo, quae gustaveris? nequaquam
sed labiis exsultationis laudabit, non enarrabit os
meum, propterea velamen positum est super faciem
Moysi, cum egrederetur a consortio et colloquio
Dei. Unde Apostolus: Videmus nunc per speculum,
et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem [(I Cor.
XIII, 12)]
. Videre ergo non possumus quia lippos
habemus oculos, et superfluis et viscosis humoribus
tum de fragilitate nostra, tum de consuetudine
mala. Collyrium proinde quaerendum, pro causa et
effectu morbi conficit medicus emplastrum collyrii.
Accusat se peccator, audit sacerdos, deplorat ille
suam aegritudinem, adhibet iste compassionem et
apponit sollicitudinem juxta culpam; apponit poenam
non supra posse acredinem poenitentiae infundendo,
sed infra medendo et modum medicinae temperando.
Male sanat vulnus, qui in confessione apponit
vulnus super vulnus, dum nimis poenitentiam, vel
aggravat, vel extenuat, in altero austerus, in altero
dissolutus; utrumque vitium cavet Samaritanus
cum imponit saucio oleum et vinum. In oleo mansuetudo
consolationis, in vino intelligitur mordens
increpatio satisfactionis. Sic tergenda est lippitudo
peccati, ne suffundatur pupilla affectus poenitentis.
Melius est ut remaneat aliquid de lippitudine, quam
ut tollatur prae nimio pondere correptio poenitentiae.