PL 205, col. 30

cursu propositae disputationis, et disputare coepit de
frugalitate et bonis moribus, virtutes singulas commendans,
eisque vitia opposita redarguens et vituperans.
Tandem Polemon valde commotus suram de
sura deposuit, omniaque insignia luxuriae et lenocinii,
focalia, et reticula et coronulas, et hujusmodi,
rejecit: sicque una et acutissima disputatione
gravissimus philosophus evasit, qui leno turpissimus
intravit [(VALER. MAXIM., l. VI, c. 11)] . Item Seneca:
Quid mihi verba captiosa componis? Cur
interroganti vincula, disputationis scilicet, nectis?
Magnis telis magna portenta, id est vitia, feriuntur [(ep. 82)] .
Item: Pudet descendere in aciem
pro diis et hominibus susceptam, subula armatum.
Pro diis, id est fide; pro hominibus, id est bonis

moribus: contra vitia susceptam, armatum subula,
id est levi et frivola ratione, vel disputatione [(ibid.)] .
Item: Multa invenissemus necessaria, nisi quaesissemus
superflua. Multum nobis temporis verborum
cavillatio eripuit, captiosae etiam disputationes,
quae acumen irritum exercent. Nectimus nodos, et
ambiguam verborum significationem, quasi nobis
vacet, quasi jam vivere, quasi jam mori sciamus [(ep. 45)] .
Et infra: Cavendum est magis, ne
res nos, non verba decipiant. Quid mihi vocum
dissimilitudines diffinit quis, quibus nemo unquam,
nisi dum disputat, captus est? Res fallunt, ideo illas
discerne. Item; Ille cui probas habere cornua,
non tam stultus est, ut frontem suam tentet et tangat.

Sic ista sine noxa decipiunt, quomodo praestigiatorum
acetabula, et calculi Pygmaeorum, in quibus
ipsa fallacia delectat. Sed non vaco adversus
istas ineptias. Ingens negotium in manibus meis
est. Nunc mortifera mecum sunt, mors me sequitur,
vita fugit; adversus haec me doce [(ep. 52)] .
Item: Nil turpius coelesti philosophia captante clamores.
Sid aliquid inter clamorem theatri et scholae.
Disputationes praeparatae et effusae auribus populi,
plus habent strepitus, minus utilitatis. Nemo consilium
clare dat. Submissa verba facilius intrant
et haerent: nec multis opus est, sed efficacibus [(ep. 38)] .
Non ergo clamandum in disputationibus theologiae;
non disputandum de frivolis, sed, ut ait Seneca
[(ep. 49)] ,
de justitia, de pietate, de frugalitate
de utraque pudicitia, scilicet mentis et corporis,
mihi disputa. Tragicus etiam ait: Veritatis
simplex est oratio, ideo illam implicari non oportet.
Nec enim quidquam minus convenit quam
subdola ista calliditas animi, magna conantibus (EURIPIDES in Phoenissis).
Deponamus igitur hujus declamationis acutae concinnationes,
quaestiunculas inutiles, ne diutius cum
Judaeis videamur montem Seir multiplici et vano circuitu
circuire [(Deut. II)] ; et tam diu in Ramesse pervagando
ad terram promissionis, id est ad veritatem
theologiae, nequeuntes pervenire [(Exod. XII; Num.
XXXIII)] . Ad majorem igitur natus, rebus studeas,
non verbis; ut quidquid legeris, quidquid disputaveris,