PL 209, col. 1028
Vita Petri Claraevallensis (Thomas de Radolio), J. P. Migne
in quo abbatiam sui Ordinis instauraret, immo
potius restauraret, siquidem ibi abbatia fuerat sed
destructa tunc erat, sumptus necessarios ad perficiendum
Dominus Papa donavit. Post hec servum
Dei secum aliquandiu demoratum, cum remanere
non vellet, honoratum, quin etiam muneratum, redire
permisit. Romane Curie detrahitur quod magnatum
facies favorabiliter suscipere et opes soleat
exhaurire potentum: jam nunc ei parcius derogetur.
In Petro paupere et in hac parte magno Petro
non dispare, qui aurum non habuit et argentum,
nudam venerata est virtutem, rebus ipsis confessa
verum esse quod ethicus ait poeta:
Vilius argentum est auro, virtutibus aurum.
[(HORAT. Ep. I, I, 52.)]
In conspectu ejus vacuus Petrus apparuit, gratisque
gratiam invenit, non emit, et ille cui reges
Tharsis et insulae munera offerunt, munera Petro
pauperi obtulit, unde et Petrus supra petram sui Ordinis
edificaret ecclesiam. Felix Petrus qui cum subjectus
esset omni humane creature propter Deum,
triumphavit montes aureos, non suis viribus, sed per
Deum. Felix et Papa Romanus qui cum esset mons
aureus elevatus in verticem montium se tamen subjecit
propter Deum humillimo omnium hominum.
XXV.
Positis quiddam parvum apponam unde tamen
magnum aliquid valeat estimari. In Gallie quadam
pontificali ecclesia inter clericos orta est dissentio
super electione pontificis. Presens erat cardinalis
Romanus in quem clerici compromiserunt, duos ei
proponentes, ut quem nominaret ille hunc eligerent
universi. Cardinalis Petrum consuluit quis eorum
ei melior videretur; alteri eorum eo quod nobilis
esset et dapsilis videretur plures favebant impensius,
vellentque plurimum ut ei attestaretur sanctus Abbas;
quasi eum probabilius et saniori conscientia
promoverent quem tantus vir suo testimonio pretulisset.
Non erat ille harundo vento agitata, non hominibus
placere querebat sed Deo: ideo secundum
suam conscientiam et veritatem respondens, ait:
« In duobus falsis denariis melior inveniri non
potest. » Confusi sunt illi quoniam Petrus sprevit
eos. Quinimmo confusi non sunt et erubescere noluerunt;
illum enim nichilominus elegerunt. Vivit
usque hodie nobilis quidem genere sed non generosus
virtute; et facile foret sed necesse non est nominare
personam: satis est si scriptura loquatur
materiam nec loquatur auctorem. Intueri licet in
Petri paucis sermonibus quatuor originales virtutes:
prudenter siquidem in bono duorum comparationem
sustulit; nam quia neuter bonus fuit, alter
melior dici non debuit. Juste nichilominus egit, qui
justitiam non abscondit in corde suo, qui veritatem
et salutare Dei dixit [(Psal. XXXIX)] : veritas odium
parit, et dum odium quorumdam occurrere et gratiam
offendere in vero dicendo non refugit, fortis
fuit et in seipso
. . . . . Totus teres atque rotundus.
potius restauraret, siquidem ibi abbatia fuerat sed
destructa tunc erat, sumptus necessarios ad perficiendum
Dominus Papa donavit. Post hec servum
Dei secum aliquandiu demoratum, cum remanere
non vellet, honoratum, quin etiam muneratum, redire
permisit. Romane Curie detrahitur quod magnatum
facies favorabiliter suscipere et opes soleat
exhaurire potentum: jam nunc ei parcius derogetur.
In Petro paupere et in hac parte magno Petro
non dispare, qui aurum non habuit et argentum,
nudam venerata est virtutem, rebus ipsis confessa
verum esse quod ethicus ait poeta:
Vilius argentum est auro, virtutibus aurum.
[(HORAT. Ep. I, I, 52.)]
In conspectu ejus vacuus Petrus apparuit, gratisque
gratiam invenit, non emit, et ille cui reges
Tharsis et insulae munera offerunt, munera Petro
pauperi obtulit, unde et Petrus supra petram sui Ordinis
edificaret ecclesiam. Felix Petrus qui cum subjectus
esset omni humane creature propter Deum,
triumphavit montes aureos, non suis viribus, sed per
Deum. Felix et Papa Romanus qui cum esset mons
aureus elevatus in verticem montium se tamen subjecit
propter Deum humillimo omnium hominum.
XXV.
Positis quiddam parvum apponam unde tamen
magnum aliquid valeat estimari. In Gallie quadam
pontificali ecclesia inter clericos orta est dissentio
super electione pontificis. Presens erat cardinalis
Romanus in quem clerici compromiserunt, duos ei
proponentes, ut quem nominaret ille hunc eligerent
universi. Cardinalis Petrum consuluit quis eorum
ei melior videretur; alteri eorum eo quod nobilis
esset et dapsilis videretur plures favebant impensius,
vellentque plurimum ut ei attestaretur sanctus Abbas;
quasi eum probabilius et saniori conscientia
promoverent quem tantus vir suo testimonio pretulisset.
Non erat ille harundo vento agitata, non hominibus
placere querebat sed Deo: ideo secundum
suam conscientiam et veritatem respondens, ait:
« In duobus falsis denariis melior inveniri non
potest. » Confusi sunt illi quoniam Petrus sprevit
eos. Quinimmo confusi non sunt et erubescere noluerunt;
illum enim nichilominus elegerunt. Vivit
usque hodie nobilis quidem genere sed non generosus
virtute; et facile foret sed necesse non est nominare
personam: satis est si scriptura loquatur
materiam nec loquatur auctorem. Intueri licet in
Petri paucis sermonibus quatuor originales virtutes:
prudenter siquidem in bono duorum comparationem
sustulit; nam quia neuter bonus fuit, alter
melior dici non debuit. Juste nichilominus egit, qui
justitiam non abscondit in corde suo, qui veritatem
et salutare Dei dixit [(Psal. XXXIX)] : veritas odium
parit, et dum odium quorumdam occurrere et gratiam
offendere in vero dicendo non refugit, fortis
fuit et in seipso
. . . . . Totus teres atque rotundus.