PL 217, col. 475
Sermones de sanctis (Innocentius III), J. P. Migne
non est I Joan. I, » quoniam « in multis offendimus
omnes Jac. III. » Audi, arrogans Pharisaee,
qui te de justitia jactas temere, beatum Job de se ipso
humiliter protestantem: « Si simplex, inquit, fuero Job IX.
» Hoc ipsum ut jactat affirmes, quod non sis
sicut caeteri hominum, raptor, adulter et injustus.
Prudentius quidem egisses si te humiliter accusasses
juxta sententiam Sapientis: « Justus, inquit,
in principio accusator est sui Prov. XVIII. » Nam
qui se accusat, Deus illum excusabit; et qui se excusat,
Deus illum accusabit. In humano quippe judicio
qui peccatum suum confitetur, juxta illud:
« Dic tu iniquitates tuas ut justificeris Job
XL. » Unde in Psalmo: « Confitebor adversum me
injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem
peccati mei Psal. XXXI. »
Certe inter accusatorem et reum in hac parabola
controversia coram judice ventilatur; accusator est
Pharisaeus, publicanus est reus humilis et devotus,
judex justus et verax. Ille tanquam superbus et arrogans
ait: Non sum sicut caeteri hominum: raptores,
injusti. Addidit, sicut etiam hic publicanus. Iste
sicut humilis et devotus stans a longe nec oculos
suos volebat ad coelum levare, sed percutiebat pectus
suum dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori.
Judex autem tanquam justus et verax, auditis confessionibus
partium, causae sententiam promulgavit: Amen dico vobis, descendit hic justificatus in
domum suam ab illo.
Sententiae causam expressit:
quoniam omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se
humiliat exaltabitur.
Iste confitetur se peccatorem,
et Deus dimittit illi peccatum, Nam « Deus superbis
resistit, humilibus autem dat gratiam Jac. IV. »
In tribus publicanus iste specialiter commendatur,
quod a longe stabat, quod oculos levare nolebat,
quod pectus suum percutiebat; per quae, tria illa
notantur quae sunt necessaria poenitenti, videlicet
pudor, timor et dolor. Ex pudore namque a longe
stabat, ex timore oculos non levabat, ex dolore
pectus percutiebat. Ergo erubescit, expavescit et
ingemiscit, propter turpitudinem, multitudinem et
magnitudinem peccatorum. Et ideo de sua diffidens
justitia, et de divina confidens misericordia breviter
orat: Deus, inquit, propitius esto mihi peccatori.
Sed brevis oratio longam indulgentiam promeretur,
quia descendit hic justificatus in domum suam ab illo.
In percussione pectoris tria sunt quae debent notari,
ictus, sonus et tactus: per quae, tria illa significantur
quae sunt in vera poenitentia necessaria,
videlicet cordis contritio, quam significat ictus;
oris confessio, quam significat sonus; operis satisfactio,
quam significat tactus. Et ideo poenitentes
solent et debent percutere pectus. Tu ergo, quicunque
es, Christiane, disce cum in templum ascenderis,
non jactanter et superbe jactare te ipsum, vel
proximum accusare, sed laudare devote ac humiliter
supplicare, tuam malitiam accusando cum pudore
omnes Jac. III. » Audi, arrogans Pharisaee,
qui te de justitia jactas temere, beatum Job de se ipso
humiliter protestantem: « Si simplex, inquit, fuero Job IX.
» Hoc ipsum ut jactat affirmes, quod non sis
sicut caeteri hominum, raptor, adulter et injustus.
Prudentius quidem egisses si te humiliter accusasses
juxta sententiam Sapientis: « Justus, inquit,
in principio accusator est sui Prov. XVIII. » Nam
qui se accusat, Deus illum excusabit; et qui se excusat,
Deus illum accusabit. In humano quippe judicio
qui peccatum suum confitetur, juxta illud:
« Dic tu iniquitates tuas ut justificeris Job
XL. » Unde in Psalmo: « Confitebor adversum me
injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem
peccati mei Psal. XXXI. »
Certe inter accusatorem et reum in hac parabola
controversia coram judice ventilatur; accusator est
Pharisaeus, publicanus est reus humilis et devotus,
judex justus et verax. Ille tanquam superbus et arrogans
ait: Non sum sicut caeteri hominum: raptores,
injusti. Addidit, sicut etiam hic publicanus. Iste
sicut humilis et devotus stans a longe nec oculos
suos volebat ad coelum levare, sed percutiebat pectus
suum dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori.
Judex autem tanquam justus et verax, auditis confessionibus
partium, causae sententiam promulgavit: Amen dico vobis, descendit hic justificatus in
domum suam ab illo.
Sententiae causam expressit:
quoniam omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se
humiliat exaltabitur.
Iste confitetur se peccatorem,
et Deus dimittit illi peccatum, Nam « Deus superbis
resistit, humilibus autem dat gratiam Jac. IV. »
In tribus publicanus iste specialiter commendatur,
quod a longe stabat, quod oculos levare nolebat,
quod pectus suum percutiebat; per quae, tria illa
notantur quae sunt necessaria poenitenti, videlicet
pudor, timor et dolor. Ex pudore namque a longe
stabat, ex timore oculos non levabat, ex dolore
pectus percutiebat. Ergo erubescit, expavescit et
ingemiscit, propter turpitudinem, multitudinem et
magnitudinem peccatorum. Et ideo de sua diffidens
justitia, et de divina confidens misericordia breviter
orat: Deus, inquit, propitius esto mihi peccatori.
Sed brevis oratio longam indulgentiam promeretur,
quia descendit hic justificatus in domum suam ab illo.
In percussione pectoris tria sunt quae debent notari,
ictus, sonus et tactus: per quae, tria illa significantur
quae sunt in vera poenitentia necessaria,
videlicet cordis contritio, quam significat ictus;
oris confessio, quam significat sonus; operis satisfactio,
quam significat tactus. Et ideo poenitentes
solent et debent percutere pectus. Tu ergo, quicunque
es, Christiane, disce cum in templum ascenderis,
non jactanter et superbe jactare te ipsum, vel
proximum accusare, sed laudare devote ac humiliter
supplicare, tuam malitiam accusando cum pudore