PL 22, col. 284
De magnificentiis S. Hieronymi (Augustinus Hipponensis), J. P. Migne
die acciderit, enarrabo. Eodem namque die et
hora, qua exutus putredinis et immunditiae carnis
toga Hieronymus sanctissimus, vestimentum perpetuae
immortalitatis, inaestimabilis laetitiae et gloriae induit,
dum Hippone in cellula mea quiescens, avide
cogitarem qualis inesset animabus Beatorum, qui cum
Christo gaudent, gloriae et laetitiarum quantitas, cupiens
inde ex hac materia brevem componere Tractatum,
precibus compulsus nostri Severi, quondam venerabilis
Martini Turonensis Episcopi discipuli,
charta, calamo, pugillarique in manibus susceptis,
brevem vellem scribere Epistolam sanctissimo Hieronymo
destinandam: ut quicquid ex hoc sentiret,
responderet (sciebam enim in tam difficili quaestione
a nullo viventium me posse doceri evidentius) cumque
jam scribens salutationis exordium Hieronymo
praenotarem, ineffabile subito lumen nostris invisum
temporibus nostrisque minime linguis declarandum,
cum ineffabili inauditaque odorum omnium fragrantia,
cellulam in qua stabam, intravit hora completorii.
Quo a me viso, stupore admirationeque commotus,
animi et membrorum virtutes repente amisi.
Nesciebam enim tunc quod dextera mirabilis Dei
exaltasset servum suum, notas faciens in populis
virtutes suas. Nesciebam etenim quod Deus antiquae
miserationis, servum suum fidelem a carnis immunditiis
dissolvisset, et tam sublimem ei in coelo sedem
praeparasset. Nesciebam certe investigabiles vias Domini.
Nesciebam thesauros infinitae Dei sapientiae et
scientiae: secreta et occulta Dei judicia non agnoscebam;
quoniam quos vult, facit sua ineffabili sapientia
ad sui agnitionem venire. Quos autem praedestinat, vocat,
justificat, et beatificat, prout discernit convenire.
Itaque quia talem oculi mei nunquam perspexerant
lucem, talem olfactus meus odorem non senserat:
tam novis, tam inauditis miris obstupebam. Inter
haec autem meis in me perstrepentibus cogitationibus
quid hoc esset, de luce haec dicens verba, vox
emicuit: Augustine, quid quaeris? Putasne brevi immittere
vasculo mare totum, brevi includere pugillo terrarum
orbem: coelum firmare ne usitatos exerceat
motus? Quae oculus nullus hominum videre potuit,
tuus videbit? Quae auris nulla per sonum hausit, audiet
tua? Quae cor humanum nullatenus intellexit, nec etiam
cogitavit, existimas te posse intelligere? Infinitae rei
quis erit finis? Immensa, qua mensura metieris?
Potius totum mare in arctissimo clauderetur vasculo:
potius terrarum orbem parvulus teneret pugillus, potius
coelum a motu continuo desisteret, quam gaudiorum et
gloriae quibus Beatorum animae sine fine potiuntur, minorem
intelligeres particulam, nisi, uti ego, experientia
docereris. Discurre adhuc brevis temporis spatium:
impossibilia facere non coneris, donec tuus impleatur
vitae cursus. Hic non quaeras, quae non alibi, nisi quo
tam feliciter propero, inveniri possunt. Hic satage talia
exercere opera, ut postmodum ibi quae aliqualiter hic
intelligere cupis, totaliter in aeternum habeas: inde
qui intrant, nullatenus exeunt. Ad haec ego pavore
stupens, admiratione tam invisa pene amens, omni
hora, qua exutus putredinis et immunditiae carnis
toga Hieronymus sanctissimus, vestimentum perpetuae
immortalitatis, inaestimabilis laetitiae et gloriae induit,
dum Hippone in cellula mea quiescens, avide
cogitarem qualis inesset animabus Beatorum, qui cum
Christo gaudent, gloriae et laetitiarum quantitas, cupiens
inde ex hac materia brevem componere Tractatum,
precibus compulsus nostri Severi, quondam venerabilis
Martini Turonensis Episcopi discipuli,
charta, calamo, pugillarique in manibus susceptis,
brevem vellem scribere Epistolam sanctissimo Hieronymo
destinandam: ut quicquid ex hoc sentiret,
responderet (sciebam enim in tam difficili quaestione
a nullo viventium me posse doceri evidentius) cumque
jam scribens salutationis exordium Hieronymo
praenotarem, ineffabile subito lumen nostris invisum
temporibus nostrisque minime linguis declarandum,
cum ineffabili inauditaque odorum omnium fragrantia,
cellulam in qua stabam, intravit hora completorii.
Quo a me viso, stupore admirationeque commotus,
animi et membrorum virtutes repente amisi.
Nesciebam enim tunc quod dextera mirabilis Dei
exaltasset servum suum, notas faciens in populis
virtutes suas. Nesciebam etenim quod Deus antiquae
miserationis, servum suum fidelem a carnis immunditiis
dissolvisset, et tam sublimem ei in coelo sedem
praeparasset. Nesciebam certe investigabiles vias Domini.
Nesciebam thesauros infinitae Dei sapientiae et
scientiae: secreta et occulta Dei judicia non agnoscebam;
quoniam quos vult, facit sua ineffabili sapientia
ad sui agnitionem venire. Quos autem praedestinat, vocat,
justificat, et beatificat, prout discernit convenire.
Itaque quia talem oculi mei nunquam perspexerant
lucem, talem olfactus meus odorem non senserat:
tam novis, tam inauditis miris obstupebam. Inter
haec autem meis in me perstrepentibus cogitationibus
quid hoc esset, de luce haec dicens verba, vox
emicuit: Augustine, quid quaeris? Putasne brevi immittere
vasculo mare totum, brevi includere pugillo terrarum
orbem: coelum firmare ne usitatos exerceat
motus? Quae oculus nullus hominum videre potuit,
tuus videbit? Quae auris nulla per sonum hausit, audiet
tua? Quae cor humanum nullatenus intellexit, nec etiam
cogitavit, existimas te posse intelligere? Infinitae rei
quis erit finis? Immensa, qua mensura metieris?
Potius totum mare in arctissimo clauderetur vasculo:
potius terrarum orbem parvulus teneret pugillus, potius
coelum a motu continuo desisteret, quam gaudiorum et
gloriae quibus Beatorum animae sine fine potiuntur, minorem
intelligeres particulam, nisi, uti ego, experientia
docereris. Discurre adhuc brevis temporis spatium:
impossibilia facere non coneris, donec tuus impleatur
vitae cursus. Hic non quaeras, quae non alibi, nisi quo
tam feliciter propero, inveniri possunt. Hic satage talia
exercere opera, ut postmodum ibi quae aliqualiter hic
intelligere cupis, totaliter in aeternum habeas: inde
qui intrant, nullatenus exeunt. Ad haec ego pavore
stupens, admiratione tam invisa pene amens, omni