PL 64, col. 808
De syllogismo categorico (Boetius), J. P. Migne
homo animal est, conversio per contrapositionem
est quae dicit, omne non animal non homo est. Item
generalis negationis quae dicit, nullus homo animal
est, conversio per contrapositionem est, nullum non
animal non homo est. Item particularis affirmationis
quae dicit, quidam homo animal est, conversio per
contrapositionem est quae dicit, quoddam non animal
non homo est. Item particularis negationis quae dicit,
quidam homo animal non est, conversio per contrapositionem
est quae dicit, quoddam non animal non
homo est, quod demonstrat subjecta descriptio:
Omnis homo animal est Omne non animal non homo est
Nullus homo animal est Nullum non animal non homo est
Quidam homo animal est Quoddam non animal non homo est
Quidam homo animal non est Quoddam non animal non homo non est
est dubium quin particularis negatio possit per contrapositionem
sibi ipsa converti. Nunc quoniam
ostensum generalem affirmativam et particularem negativam
per contrapositionem sibi posse converti,
ostendamus generalem negativam et particularem
affirmativam per contrapositionem sibi non posse
converti. Et prius de generali negatione dicendum
est. Nam si generalis negatio vera est, non
necesse erit per contrapositionem sibi conversam
veram esse. Sed si falsa fuerit et per contrapositionem
sibi conversam falsam esse necesse est.
Nam si falsa est quae dicit, nullus homo animal est,
falsa erit fortasse ejus per contrapositionem conversio,
quae dicit, nullum non animal non homo est.
Aequale est enim ac si dicat, nulla res est quae nor
sit animal et sit non homo, quod est omnis res quae
animam non habet homo est, quod aperte falsum est.
Item si vera fuerit generalis negatio, falsa erit ejus
per contrapositionem conversio. Nam si vera est quae
dicit, nullus homo est lapis, falsa erit ejus per contrapositionem
conversio quae dicit, nullus non lapis
non homo est. Aequale est enim ac si dicat, nulla res
est quae cum non sit lapis non homo sit, quod est
omnis res quaecunque lapis non fuerit homo est, quod
falsum est. Innumerabilia enim invenies, quae non
sunt lapides, et non homines non sunt; ergo quoniam
si generalis negatio falsa fuerit, falsa est ejus per contrapositionem
conversio, vel si eadem vera fuerit,
falsa erit ejus per contrapositionem conversio, non
est dubium generalem negationem sibi non posse
converti, quod enim in aliquo fallit, generaliter colligi
non potest. Restat igitur ut id quod reliquum est monstremus,
particularem affirmationem per contrapositionem
sibi non posse converti. Cum enim fuerit
particularis affirmatio vera, vera erit ejus etiam per
contrapositionem conversio. Nam si vera est quae
dicit, quidam homo animal est, vera est ejus per
contrapositionem conversio, quoddam non animal
non homo est. Aequale est enim ac si dicat quaedam
res quae animam non habet homo non est, quod verum
est. Lapis enim animam non habet, et tamen
homo non est. Item si particularis affirmatio quae
dicit, quidam lapis homo est, falsa est, vera erit ejus
per contrapositionem conversio quae dicit, quidam
est quae dicit, omne non animal non homo est. Item
generalis negationis quae dicit, nullus homo animal
est, conversio per contrapositionem est, nullum non
animal non homo est. Item particularis affirmationis
quae dicit, quidam homo animal est, conversio per
contrapositionem est quae dicit, quoddam non animal
non homo est. Item particularis negationis quae dicit,
quidam homo animal non est, conversio per contrapositionem
est quae dicit, quoddam non animal non
homo est, quod demonstrat subjecta descriptio:
Omnis homo animal est Omne non animal non homo est
Nullus homo animal est Nullum non animal non homo est
Quidam homo animal est Quoddam non animal non homo est
Quidam homo animal non est Quoddam non animal non homo non est
est dubium quin particularis negatio possit per contrapositionem
sibi ipsa converti. Nunc quoniam
ostensum generalem affirmativam et particularem negativam
per contrapositionem sibi posse converti,
ostendamus generalem negativam et particularem
affirmativam per contrapositionem sibi non posse
converti. Et prius de generali negatione dicendum
est. Nam si generalis negatio vera est, non
necesse erit per contrapositionem sibi conversam
veram esse. Sed si falsa fuerit et per contrapositionem
sibi conversam falsam esse necesse est.
Nam si falsa est quae dicit, nullus homo animal est,
falsa erit fortasse ejus per contrapositionem conversio,
quae dicit, nullum non animal non homo est.
Aequale est enim ac si dicat, nulla res est quae nor
sit animal et sit non homo, quod est omnis res quae
animam non habet homo est, quod aperte falsum est.
Item si vera fuerit generalis negatio, falsa erit ejus
per contrapositionem conversio. Nam si vera est quae
dicit, nullus homo est lapis, falsa erit ejus per contrapositionem
conversio quae dicit, nullus non lapis
non homo est. Aequale est enim ac si dicat, nulla res
est quae cum non sit lapis non homo sit, quod est
omnis res quaecunque lapis non fuerit homo est, quod
falsum est. Innumerabilia enim invenies, quae non
sunt lapides, et non homines non sunt; ergo quoniam
si generalis negatio falsa fuerit, falsa est ejus per contrapositionem
conversio, vel si eadem vera fuerit,
falsa erit ejus per contrapositionem conversio, non
est dubium generalem negationem sibi non posse
converti, quod enim in aliquo fallit, generaliter colligi
non potest. Restat igitur ut id quod reliquum est monstremus,
particularem affirmationem per contrapositionem
sibi non posse converti. Cum enim fuerit
particularis affirmatio vera, vera erit ejus etiam per
contrapositionem conversio. Nam si vera est quae
dicit, quidam homo animal est, vera est ejus per
contrapositionem conversio, quoddam non animal
non homo est. Aequale est enim ac si dicat quaedam
res quae animam non habet homo non est, quod verum
est. Lapis enim animam non habet, et tamen
homo non est. Item si particularis affirmatio quae
dicit, quidam lapis homo est, falsa est, vera erit ejus
per contrapositionem conversio quae dicit, quidam