AAS 23 (1931), p. 460
8. - § 1. Ordinarius, etsi delegatus a Sede Apostolica ad causam instruendam,
vel iudex subdelegatus, eam ne suscipiat, in qua, ratione
consanguinitatis vel affinitatis, vel ratione tutelae aut curatelae, intimae
vitae consuetudinis, magnae simultatis vel lucri faciendi aut damni vitandi,
aliquid ipsius intersit, iuxta praescriptum can. 1613 § 1.
§ 2. Iisdem in adiunctis a suscipiendo munere abstinere debet defensor
sacrae ordinationis (can. 1613 § 2).
9. - § 1. Ordinarius qui, ob legitimam suspicionis exceptionem, causam
instruendam non susceperit, debet vel iudicem subdelegare, si haec facultas
ei competat, vel rem ad Sacram Congregationem remittere.
§ 2. Si exceptio suspicionis adversus iudicem subdelegatum proponatur,
Ordinarius vel obiectam suspicionem definit, vel alium iudicem subdelegai,
si hac potestate polleat, vel rem ad H. S. C. remittit (can. 1614 §§ 1, 2).
10. - In ipsa tribunalis constitutione, vel in toto causae cursu, Ordinarius
vel iudex, alios viros aeque idoneos eligere poterit, qui iudicis et aliorum
officialium vices gerant pro casu, quo primi electi fuerint impediti,
vel uti suspecti legitime habiti. Cum eorum opera in causae decursu occurrerit,
de subrogationi secuta et de subrogationis motivo in actis mentio
fiat; et opportunum erit ut hi cum dictione substituti subscribant aut
denotentur in actorum textu.
11. - Excepto Episcopo, quando ipse per se iudicis instructoris munere
fungitur, omnes qui tribunal constituunt, in prima sessione iusiurandum de
officio rite ac fideliter implendo et de secreto servando praestare debent.
CAPUT Y
De officio iudicis et tribunalis ministrorum
12. - Iudicis erit, postquam ei legitime commissa fuerit processus instructio,
inquisitionem iudicialem instituere super asserta nullitate sacrae
ordinationis, vel onerum adnexorum iuxta regulas heic traditas. Inquisitio
versari debet circa omnia, quae eamdem nullitatem ob intentionis defectum
vel coactionem aut metum aut aliud consensus vitium probant, vel huiusmodi
accusationi contradicunt. Argumenta autem ad detegendam veritatem
in his causis praecipue sunt: a) actoris iurata confessio; b) testes
parentes ipsius et Seminarii moderatores; e) testes ex officio inducti, vel
etiam ad instantiam actoris, prouti res ferat; d) authentica documenta
etiam extraiudicialia, cuiuscumque generis, veluti litterae, et alia quae
ad rem faciant; e) indicia et praesumptiones.
13. - Iudex in primis moderator est actorum. Ipsius itaque erit tribunal
convocare et sessiones indicere; sacrae ordinationis defensorem, partem et
vel iudex subdelegatus, eam ne suscipiat, in qua, ratione
consanguinitatis vel affinitatis, vel ratione tutelae aut curatelae, intimae
vitae consuetudinis, magnae simultatis vel lucri faciendi aut damni vitandi,
aliquid ipsius intersit, iuxta praescriptum can. 1613 § 1.
§ 2. Iisdem in adiunctis a suscipiendo munere abstinere debet defensor
sacrae ordinationis (can. 1613 § 2).
9. - § 1. Ordinarius qui, ob legitimam suspicionis exceptionem, causam
instruendam non susceperit, debet vel iudicem subdelegare, si haec facultas
ei competat, vel rem ad Sacram Congregationem remittere.
§ 2. Si exceptio suspicionis adversus iudicem subdelegatum proponatur,
Ordinarius vel obiectam suspicionem definit, vel alium iudicem subdelegai,
si hac potestate polleat, vel rem ad H. S. C. remittit (can. 1614 §§ 1, 2).
10. - In ipsa tribunalis constitutione, vel in toto causae cursu, Ordinarius
vel iudex, alios viros aeque idoneos eligere poterit, qui iudicis et aliorum
officialium vices gerant pro casu, quo primi electi fuerint impediti,
vel uti suspecti legitime habiti. Cum eorum opera in causae decursu occurrerit,
de subrogationi secuta et de subrogationis motivo in actis mentio
fiat; et opportunum erit ut hi cum dictione substituti subscribant aut
denotentur in actorum textu.
11. - Excepto Episcopo, quando ipse per se iudicis instructoris munere
fungitur, omnes qui tribunal constituunt, in prima sessione iusiurandum de
officio rite ac fideliter implendo et de secreto servando praestare debent.
CAPUT Y
De officio iudicis et tribunalis ministrorum
12. - Iudicis erit, postquam ei legitime commissa fuerit processus instructio,
inquisitionem iudicialem instituere super asserta nullitate sacrae
ordinationis, vel onerum adnexorum iuxta regulas heic traditas. Inquisitio
versari debet circa omnia, quae eamdem nullitatem ob intentionis defectum
vel coactionem aut metum aut aliud consensus vitium probant, vel huiusmodi
accusationi contradicunt. Argumenta autem ad detegendam veritatem
in his causis praecipue sunt: a) actoris iurata confessio; b) testes
parentes ipsius et Seminarii moderatores; e) testes ex officio inducti, vel
etiam ad instantiam actoris, prouti res ferat; d) authentica documenta
etiam extraiudicialia, cuiuscumque generis, veluti litterae, et alia quae
ad rem faciant; e) indicia et praesumptiones.
13. - Iudex in primis moderator est actorum. Ipsius itaque erit tribunal
convocare et sessiones indicere; sacrae ordinationis defensorem, partem et