PG 10, col. 1065
nec aliter necessarius aut vicinus neque popularis
omnino erat (qua: scilicet amoris et coniunctionis
vincula inter alios esse solent), sed , ut paucis di-
cam, ignotos, alienos, peregrinos, ab invicem longe
disjunctos, quanta scilicet regionum et montium ac
fluminum spatia dividunt, divina vere sapientique
providentia unum in locum perducens, salutarem
mihi congressum hunc conciliavit : hunc ipsum
mihi a primo, ut reor, ortu et educatione divinitus
procurans. Quonam autem' pacto, longum esset
commemorare, non solum si accurate omnia perse-
qui nihilque omittere studeam; sed quamvis multa
passim praeteriens , pauca summatim referre velim.
V. Prima enim educatio ab ortu ipso sub paren-
tum cura fuit , et patrii mores erronei : a quibus
liberatum iri me, neque alius, opinor, quisquam
sperasset, neque mihi spes ulla erat, puero adhuc
et rationis experti, sub patre superstitioso. Secuta
deinde est patris amissio, et orbitas : quae milii for-
tasse cognoscendi veri initium fuit. 'l‘unc enim pri-
mum ad salutare verumque Verbum transii, nescio
quo pacto, coactusne potius, an volens. Quodnam
enim judicium mihi erat, quatuordecim annos na-
to? Caeterum ex eo tempore, advenire mihi sacrum
hoc Verbum coepit, quasi perfecta jam communi
omnium hominum ratione; advenit sane tum pri-
mum. Quod equidem non parvum, si minus olim,
nunc certe ratiocinans, sacra: et admirandae erga me
providentia: signum duco : hunc rerum decursum in-
tuens, annis ita distinctum , ut praecedentia hanc
aetatem omnia, quotquot fuerunt, erroris opera, in-
fantia: et rationis inopiae tribuerentur: nec sacrum
frustra Verbum animae nondum rationis compoti da-
retur; rationis vero jam capaci, quamvis non di-
vinae puraaque rationis , at timoris certe secundum
hanc rationem, illius expers non esset; sed simul
cum humana, divina quoque in me inciperet ratio:
dum haec quidem adiuvabat potestate mihi sane
inexplicabili, sed ipsius propria; illa vero adjuva-
batur. Quod mecum dum reputo, lmtitia simul ac
timore perfundor : laetus scilicet provectu; timens
autem, ne tantis beneficiis ali‘cctus, a (ine nihilo-
minus aberrcm. Sed enim nescio quo pacto in hac
parte, dum admirabilem nostra: ad hunc virum
profectionis dispensationem narrare libet, longio-
rem moram mihi traxit oratio ι quae prius tamen
vel paucis dictis, ad haec sequentia properabat;
(66) Ἢ δή. Hoesclielius edidit ἡ ante δή, _et
ἤδη coniecit, VossiusJ‘]. Conjunge, et mutata media
in δή, lege ἢ ἠδη. Sane ἤδη incipit anno aetatisnxtv,
quem ipSuur annum Gregorius mox nominatt Par-
ticula γάρ subsequens et quae deinceps adduntur
usque ad οὐδέπω λογικῇ, aliquam rem postulant,
post disjuuctivatn fi; quaeres potius, qualn όρῳα-
omnino erat (qua: scilicet amoris et coniunctionis
vincula inter alios esse solent), sed , ut paucis di-
cam, ignotos, alienos, peregrinos, ab invicem longe
disjunctos, quanta scilicet regionum et montium ac
fluminum spatia dividunt, divina vere sapientique
providentia unum in locum perducens, salutarem
mihi congressum hunc conciliavit : hunc ipsum
mihi a primo, ut reor, ortu et educatione divinitus
procurans. Quonam autem' pacto, longum esset
commemorare, non solum si accurate omnia perse-
qui nihilque omittere studeam; sed quamvis multa
passim praeteriens , pauca summatim referre velim.
V. Prima enim educatio ab ortu ipso sub paren-
tum cura fuit , et patrii mores erronei : a quibus
liberatum iri me, neque alius, opinor, quisquam
sperasset, neque mihi spes ulla erat, puero adhuc
et rationis experti, sub patre superstitioso. Secuta
deinde est patris amissio, et orbitas : quae milii for-
tasse cognoscendi veri initium fuit. 'l‘unc enim pri-
mum ad salutare verumque Verbum transii, nescio
quo pacto, coactusne potius, an volens. Quodnam
enim judicium mihi erat, quatuordecim annos na-
to? Caeterum ex eo tempore, advenire mihi sacrum
hoc Verbum coepit, quasi perfecta jam communi
omnium hominum ratione; advenit sane tum pri-
mum. Quod equidem non parvum, si minus olim,
nunc certe ratiocinans, sacra: et admirandae erga me
providentia: signum duco : hunc rerum decursum in-
tuens, annis ita distinctum , ut praecedentia hanc
aetatem omnia, quotquot fuerunt, erroris opera, in-
fantia: et rationis inopiae tribuerentur: nec sacrum
frustra Verbum animae nondum rationis compoti da-
retur; rationis vero jam capaci, quamvis non di-
vinae puraaque rationis , at timoris certe secundum
hanc rationem, illius expers non esset; sed simul
cum humana, divina quoque in me inciperet ratio:
dum haec quidem adiuvabat potestate mihi sane
inexplicabili, sed ipsius propria; illa vero adjuva-
batur. Quod mecum dum reputo, lmtitia simul ac
timore perfundor : laetus scilicet provectu; timens
autem, ne tantis beneficiis ali‘cctus, a (ine nihilo-
minus aberrcm. Sed enim nescio quo pacto in hac
parte, dum admirabilem nostra: ad hunc virum
profectionis dispensationem narrare libet, longio-
rem moram mihi traxit oratio ι quae prius tamen
vel paucis dictis, ad haec sequentia properabat;
(66) Ἢ δή. Hoesclielius edidit ἡ ante δή, _et
ἤδη coniecit, VossiusJ‘]. Conjunge, et mutata media
in δή, lege ἢ ἠδη. Sane ἤδη incipit anno aetatisnxtv,
quem ipSuur annum Gregorius mox nominatt Par-
ticula γάρ subsequens et quae deinceps adduntur
usque ad οὐδέπω λογικῇ, aliquam rem postulant,
post disjuuctivatn fi; quaeres potius, qualn όρῳα-