PG 161, col. 797
μειοῦ, ὅτι αἱωνίως ἀπολύτως καὶ ὑπδρ αἰτίαν δι’
Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα. Εἰ γὰρ αἰωνίως ὁμοούσιον τὸ Πνεῦμα
τῷ Υἰῷ, ἔστιδ’ ὀμοούσιον, ὅτι δι’ αὐτοῦ, αἰωνίως
ἄρα δι’ αὑτοῦ, καὶ οὐ κατὰ περίστασιν, ὡς ληρεῖ
Νεῖλος, Πρὸς τούτοις πᾶσιν ἐκεῖνό σε μὴ διαφύγῃ,
ὃ παρακατιὼν ό μακάριος Μάξιμος , Καὶ οὗτοι μὲν
ταῦτα, φησὶν, ὑπὲρ ὧν ἀδίκως ἐνεκλήθησαν.
Ἀκούεις τίνα κρίσιν κατὰ Γραικῶν ὲκφέρει; Ἀδί-
κως, φησὶν, ὑπὲρ τούτων ἐνεκάλεσαν τοὺς Ῥω-
ν μαίους οῑ τῆς Κωνσταντίνου, καὶ οὐχ ὁ ἅγιος μόνον,
ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἰ ἐγκαλέσαντες πεισθέντες τοῖς
Ῥωμαιοις. Ὕστερον γὰρ οὐ μικρῷ τὸ σχίσμα τοῦ
θείου Μαξίμου. Λέγουσι δὲ οἱ Ῥωμαῖοι οὐκ ἄλλο
μέχρι τῆς σήμερον, ἢ ὅπερ τότε, οὐδ’ ἄλλως τοῦτο
ἢ ὡς τότε νοοῦσιν. Ἀδίκως ἄρα ὑπὸ κριτῇ τῷ θείῳ
Μαξίμῳ καὶ τοῖς τότε καὶ σήμερον ἐγκαλοῦνται
παρὰ σοῦ καὶ τῶν σῶν.
ις¹.Εῐ δὲ λέγει Νεῖλος τὸ, ἡμῖν, προσκείμενον
τῇ ἐξ Υίοῦ χύσει τοῦ Πνεῦματος τὴν δευτέραν ση-
μαίνειν πρόοδονν πρῶτον μὲν ἵστω πολλοῖς τῶν
ᾲγίων εἰρῆσθαι χωρίς τινος περιστάσεως, προσώπου
λέγω, ἢ χρόνου, ἢ αἰτίας, καὶ τῶν τοιούτων ἐκχεῖ-ν
σοαί τε καὶ ἐκπορεύεσθαι δι’ rio-3 τὸ Πνεῦμα. Ei
δὲ καί τισι τὸ ἡμῖν πρόκειται, οὐ διότι ἡμῖν ό Υἱὸς
τὸ Πνεῦμα πηγάςει, διὰ τοῦτο οὐδὲ προϐάλλει, διὰ
τοῦτο καὶ ἡμῖν πηγάζει. ’Δκουε δὲ καὶ Κυρίλλου
ὲν τῷ πρὸς βασιλέα Θεοδόσιον λόγῳ ' Τῷ ἰδίῳ λοι-
πε r, φησὶ, καταχρίει Πνεύματι, ὅπερ ἐνίησι μὲν
αὐτὸς ὥς ἐκ Θεοῦ llatqu Λόγος, καὶ ἐξ ιδίας
ἡμῖν ammirth φύσεως. Τὸ δὲ ὲκ τῆς φύσεως
πηγάζεσθαι τοῦ Υιοῦ, ὡς ἤδη δέδεικται, οὐδὲν ἄλλο
ἐστὶν ει μὴ τὸ έκ τῆς ένυποστάτου φύσεως αὑτοῦ
πηγάζεσθαι. Εἰ δ’ οὕτως, ἐκεῖθεν ἄρα ἔχει καὶ τδ
εἶναι. Ἐξ ὧν εῦδηλον, εἰ μή που ἑκὼν τυφλώττῃ
τις, ὅτι ἡμῖν πηγάζει ὸ Υἱὸς τὸ Πνεῦμα. καὶ τὰ τοῦ
Πνεύματος χαρίσματα, διότι τδ ὲν ιδικῇ ὑποστάσει
Πνεῦμα φυσικῶς παρ’ αὑτοῦ. οὐ γὰρ ἕπεται, καθὼς
εἴρηται, εῖπερ ἐκ τοῦ Υίοῦ τὰ τοῦῐΠνεύματος ῥεῖ
χαρίσματα, ἅτινα καὶ δευτέραν πρόοδον λέγει Νεῖ-
λος, μὴ ὲκχείσθαι, ἦτοι ἐκπορεύεσθαι παρ’ ἐκείνου
τὺ Πνεῦμα. Τοὺναντίον δ’ aqua». ἐπειδὴ παρ’ ὲκεί-
νου ἐκπορεύεται τὸ Πνεῦμα, παρ’ ἐκείνου χορηγεί-
ται καὶ τὰ χαρίσματα, καὶτὸ φυσικῶς ἄρα παρ’
ἐκείνου χορηγεῖσθαι αἰωνίως ἐστὶ χορηγεῖσθαι, καὶ οὗ
πρός τινας, ἢ κατ’ αἰτίαν, ὡς οἴεται· ἀλλ’ ὥσπερ ἂν εί
τις θείη αἰώνιον εἶναι καὶ πρὸ τῆς κτίσεως τὸν ἥλιον,
ἦν ἃν καὶ πρὸ τοῦ γενέσθαι τὰ πάντα τὸ φῶς αὑτοῦ
διὰ τῆς ἀκτῖνος ἁπολύτως, καὶ οὐχ ⁴ἡμῖν ' ἡμῶν δὲ
κτισθέντων λάμψιιεν ἂν καὶ ἡμῖν. Οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ
ἀληθινοῦ ᾐλίου. Πηγάζει μὲν ό Υἱὸς αιωνίως τδη
Πνεῦμα ὡς ἴδιον, τῆς κτίσεως δὲ γενομένης πηγά-
{st καὶ τῇ κτίσει. Ἐξ αὐτοῦ γὰρ, ῆ δι’ αὑτοῦ ὃν
φωτίζει ἡμᾶς τδ νοερὸν φῶς. Καὶ οὕτω δευτέραν
Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα. Εἰ γὰρ αἰωνίως ὁμοούσιον τὸ Πνεῦμα
τῷ Υἰῷ, ἔστιδ’ ὀμοούσιον, ὅτι δι’ αὐτοῦ, αἰωνίως
ἄρα δι’ αὑτοῦ, καὶ οὐ κατὰ περίστασιν, ὡς ληρεῖ
Νεῖλος, Πρὸς τούτοις πᾶσιν ἐκεῖνό σε μὴ διαφύγῃ,
ὃ παρακατιὼν ό μακάριος Μάξιμος , Καὶ οὗτοι μὲν
ταῦτα, φησὶν, ὑπὲρ ὧν ἀδίκως ἐνεκλήθησαν.
Ἀκούεις τίνα κρίσιν κατὰ Γραικῶν ὲκφέρει; Ἀδί-
κως, φησὶν, ὑπὲρ τούτων ἐνεκάλεσαν τοὺς Ῥω-
ν μαίους οῑ τῆς Κωνσταντίνου, καὶ οὐχ ὁ ἅγιος μόνον,
ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἰ ἐγκαλέσαντες πεισθέντες τοῖς
Ῥωμαιοις. Ὕστερον γὰρ οὐ μικρῷ τὸ σχίσμα τοῦ
θείου Μαξίμου. Λέγουσι δὲ οἱ Ῥωμαῖοι οὐκ ἄλλο
μέχρι τῆς σήμερον, ἢ ὅπερ τότε, οὐδ’ ἄλλως τοῦτο
ἢ ὡς τότε νοοῦσιν. Ἀδίκως ἄρα ὑπὸ κριτῇ τῷ θείῳ
Μαξίμῳ καὶ τοῖς τότε καὶ σήμερον ἐγκαλοῦνται
παρὰ σοῦ καὶ τῶν σῶν.
ις¹.Εῐ δὲ λέγει Νεῖλος τὸ, ἡμῖν, προσκείμενον
τῇ ἐξ Υίοῦ χύσει τοῦ Πνεῦματος τὴν δευτέραν ση-
μαίνειν πρόοδονν πρῶτον μὲν ἵστω πολλοῖς τῶν
ᾲγίων εἰρῆσθαι χωρίς τινος περιστάσεως, προσώπου
λέγω, ἢ χρόνου, ἢ αἰτίας, καὶ τῶν τοιούτων ἐκχεῖ-ν
σοαί τε καὶ ἐκπορεύεσθαι δι’ rio-3 τὸ Πνεῦμα. Ei
δὲ καί τισι τὸ ἡμῖν πρόκειται, οὐ διότι ἡμῖν ό Υἱὸς
τὸ Πνεῦμα πηγάςει, διὰ τοῦτο οὐδὲ προϐάλλει, διὰ
τοῦτο καὶ ἡμῖν πηγάζει. ’Δκουε δὲ καὶ Κυρίλλου
ὲν τῷ πρὸς βασιλέα Θεοδόσιον λόγῳ ' Τῷ ἰδίῳ λοι-
πε r, φησὶ, καταχρίει Πνεύματι, ὅπερ ἐνίησι μὲν
αὐτὸς ὥς ἐκ Θεοῦ llatqu Λόγος, καὶ ἐξ ιδίας
ἡμῖν ammirth φύσεως. Τὸ δὲ ὲκ τῆς φύσεως
πηγάζεσθαι τοῦ Υιοῦ, ὡς ἤδη δέδεικται, οὐδὲν ἄλλο
ἐστὶν ει μὴ τὸ έκ τῆς ένυποστάτου φύσεως αὑτοῦ
πηγάζεσθαι. Εἰ δ’ οὕτως, ἐκεῖθεν ἄρα ἔχει καὶ τδ
εἶναι. Ἐξ ὧν εῦδηλον, εἰ μή που ἑκὼν τυφλώττῃ
τις, ὅτι ἡμῖν πηγάζει ὸ Υἱὸς τὸ Πνεῦμα. καὶ τὰ τοῦ
Πνεύματος χαρίσματα, διότι τδ ὲν ιδικῇ ὑποστάσει
Πνεῦμα φυσικῶς παρ’ αὑτοῦ. οὐ γὰρ ἕπεται, καθὼς
εἴρηται, εῖπερ ἐκ τοῦ Υίοῦ τὰ τοῦῐΠνεύματος ῥεῖ
χαρίσματα, ἅτινα καὶ δευτέραν πρόοδον λέγει Νεῖ-
λος, μὴ ὲκχείσθαι, ἦτοι ἐκπορεύεσθαι παρ’ ἐκείνου
τὺ Πνεῦμα. Τοὺναντίον δ’ aqua». ἐπειδὴ παρ’ ὲκεί-
νου ἐκπορεύεται τὸ Πνεῦμα, παρ’ ἐκείνου χορηγεί-
ται καὶ τὰ χαρίσματα, καὶτὸ φυσικῶς ἄρα παρ’
ἐκείνου χορηγεῖσθαι αἰωνίως ἐστὶ χορηγεῖσθαι, καὶ οὗ
πρός τινας, ἢ κατ’ αἰτίαν, ὡς οἴεται· ἀλλ’ ὥσπερ ἂν εί
τις θείη αἰώνιον εἶναι καὶ πρὸ τῆς κτίσεως τὸν ἥλιον,
ἦν ἃν καὶ πρὸ τοῦ γενέσθαι τὰ πάντα τὸ φῶς αὑτοῦ
διὰ τῆς ἀκτῖνος ἁπολύτως, καὶ οὐχ ⁴ἡμῖν ' ἡμῶν δὲ
κτισθέντων λάμψιιεν ἂν καὶ ἡμῖν. Οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ
ἀληθινοῦ ᾐλίου. Πηγάζει μὲν ό Υἱὸς αιωνίως τδη
Πνεῦμα ὡς ἴδιον, τῆς κτίσεως δὲ γενομένης πηγά-
{st καὶ τῇ κτίσει. Ἐξ αὐτοῦ γὰρ, ῆ δι’ αὑτοῦ ὃν
φωτίζει ἡμᾶς τδ νοερὸν φῶς. Καὶ οὕτω δευτέραν