PG 41, col. 844
potuerit, aut ut potuerit,misericordiam ei nullam Τνα καὶ νεκρῶν κοὶ ώντων κυριεύσῃς Ποίων δὲ
adhibuerit. Quid enim causæ fuit cur Christus ad ζώντων καὶ νεκρῶν, ἀλλʼ ἢ τῶν χρῃζόντων τῆς αὐ-
inferos usque dessenderet; aut triduo sepultus τοῦ ἄνω καὶ κάτω ἐπικουρίας; Πῶς δὲ ἔσται τὰ ἀπὸ
post passionem resurgeret? Qui porro istud im- φυράματος ἅγια, εἰ αὐτὸ τὸ φύραμα οὐκ ἔστιν ἅγιον,
pletur : dt mortuis viviseue dominetuν ? fQmni sunt ὡς καὶ παρὰ τῷ ἀγίῳ Ἀποστόλῳ ἐμφέρεται; Θάσκει
vivi illi mortuique, nisi qui tam infra quam supra γὰρ καὶ περὶ Εὕας ὁ αὐτὸς ἀπόστολος, ὅτι ΣωDή-
terram ope illius indigebant? Possunt vero quæ ex σεται διὰ τῆς τεκνογονίας, ἐὰν μείνωσιν ἐν
ipsa sit sancta, ut apud sanctum Apostolum legimus? Qui de Eva loquens : Salvabitur, inquit, per libe-
Δʼ. Καὶ πολλὰ ἔστι περὶ τούτων λέγειν, ὡς παντὶ
τῷ σύνεσιν κεκτημένῳ φανήσεται ἡ πρόχειρος βλασ-
φημία, καὶ ἐσκοτωμένη διάνοια τοῦ Τατιανοῦ καὶ
τῶν ἀπʼ αὐτοῦ Τατιανῶν καλουμένων. Περὶ ὦν
συντόμως διεξελθόντες, τὰ κατʼ αὐτοὺς βλαβερὰ καὶ
κωνώπων δίκην δήγματα, ἐλαίου ἰκμάδα τῆς τοῦ
Κυρίου διδασκαλίας τοῖς δεδηγμένοις ὑπὸ τῶν Τα-
τιανοῦ λόγων ἐπιθέμενοι, ἰασάμεθα διὰ τῆς τοῦ
Κυρίου ἀληθείας, καὶ δυνάμεως αὐτοῦ λέγοντος, ὅτι
Οὐκ ξλθον εἰ μὴ εἰς τὸ πρόβατον τὸ πεπλανη-
μένον οἴκου Ἰσραήλ. Διὸ καὶ ἐν παραβολαῖς ἔλε-
γεν, ὅτι Ἀνδρωπός τις κατέβαινεν ἀπὸ Τεροu-
σαλήμ εἰς Τεριχώ· ὸν δὴ καὶ λῃσταῖς περιπεσεῖν
διηγεῖτο, ἵνα δείξῃ τὸ πρόβατον, καὶ τὸν ἀπὸ Ἰερου-
σαλὴμ καταβεβηκότα, τὸν ἀπὸ τῆς δόξης τῆς μείζο-
νος εἰς ἐλάττωσιν κατενεχθέντα, καὶ τὸν ἀπὸ τῆς
μιᾶς ἐντολῆς τοῦ ἰδίου ποιμένος ἀποσπασθέντα και
πεπλανημένον· ὅθεν καὶ τὸν ἄγιον Ἀδὰμ τὸν πα-
τέρα ἐν ζῶσι πεπιστεύκαμεν· διʼ ὅν κοὶ τοὺς ἀπʼ
αὐτοῦ ἡμᾶς πάντας Χριστὸς ἦλθε, τοῖς μὲν πάλαι
αὐτὸν γινώσκουσι, καὶ μὴ πλανηθεῖσιν ἀπὸ τῆς αὐ-
τοῦ θεότητος, ἔνεκεν δὲ σφαλμάτων ἐν ἅδη (93) κατ-
εσχημένοις ἀμνηστίαν χαρίσασθαι· τοῖς μὲν ἔτι ἐν
κόσμῳ διὰ μετανοίας, τοῖς δὲ ἐν ἅδῃ διʼ ἐλέους καὶ
σωτηρίας.
Ε. Διὸ καὶ θαυμάσαι ἔστι τὸν εἰδότα (94), ὡς καὶ
ἐν βίβλοις ηὐρήκαμεν, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν
Χριστὸν ἐν τῷ ολγοθᾷ ἐσταυρῶσθαι, οὐκ ἄλλῃ που
ἀλλʼ ἢ ἔνθα ἔκειτο τὸ τοῦ Ἀδὰμ σῶμα. Ἐξελθὼν
γὰρ ἐκ τοῦ παραδείσου, καὶ κατῳκηκὼς κατέναντι
αὐτοῦ πολλῷ τῷ χρόνῳ, καὶ διὰ πολλῶν τῶν ἡμερῶν
διελθὼν, ὕστερον ἦλθε καὶ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, Ἰε-
ροσολύμων δέ φημι, τὸ χρεὼν ἀποδεδωκὼς, καὶ
ἐκεῖσε ἐτάφη ἐν τῷ τόπῳ τῷ Τολγοθᾷ. Ὁθεν εἰκότως
nomen accepit, ut calvariæ interpretando dicere-ς, τὸ ἐπώνυμον ὁ τόπος ἔσχε, κρατίου ἐρμηνευόμενος
τόπος, ἦς ὀνομασίας τὸ σχῆμα τοῦ τόπου ἐμφέρειάν
τινα οὐχ ὑποδείκνυσιν. Οὕτε γὰρ ἐν ἄκρᾳ τινὶ κεῖται,
ἵνα κρανίον τοῦτο ἐρμηνεύηται, ὡς ἐπὶ σώματος
κεφαλὴ τόπος λέγεται, οὕτε σκοπιᾶς· καὶ γὰρ οὕτε
ἐν ὕψει κεῖται παρὰ τοὺς ἄλλους τόπους. Ἀντικρυς
γάρ ἐστι τὸ τοῦ Ἐλαιῶνος ὄρος ὑψηλότερον, καὶ
ἀπὸ σημείων ὀκτὼ ἡ αβαὼμ ὑψηλοτάτη. Ἀλλὰ καὶ
⁴Luc. α, 39 sqq.
sequitur, ut ab Adami sepulto cadavere, ac craniο
deducta sit. At Cyrillus catech. XII prophetice sie
a Christo nominatum existimat hunc locum, quod,
ut ait Apostolus, caput viri sit Christus, Christi
autem Deus (d Cor. X, 3).
adhibuerit. Quid enim causæ fuit cur Christus ad ζώντων καὶ νεκρῶν, ἀλλʼ ἢ τῶν χρῃζόντων τῆς αὐ-
inferos usque dessenderet; aut triduo sepultus τοῦ ἄνω καὶ κάτω ἐπικουρίας; Πῶς δὲ ἔσται τὰ ἀπὸ
post passionem resurgeret? Qui porro istud im- φυράματος ἅγια, εἰ αὐτὸ τὸ φύραμα οὐκ ἔστιν ἅγιον,
pletur : dt mortuis viviseue dominetuν ? fQmni sunt ὡς καὶ παρὰ τῷ ἀγίῳ Ἀποστόλῳ ἐμφέρεται; Θάσκει
vivi illi mortuique, nisi qui tam infra quam supra γὰρ καὶ περὶ Εὕας ὁ αὐτὸς ἀπόστολος, ὅτι ΣωDή-
terram ope illius indigebant? Possunt vero quæ ex σεται διὰ τῆς τεκνογονίας, ἐὰν μείνωσιν ἐν
ipsa sit sancta, ut apud sanctum Apostolum legimus? Qui de Eva loquens : Salvabitur, inquit, per libe-
Δʼ. Καὶ πολλὰ ἔστι περὶ τούτων λέγειν, ὡς παντὶ
τῷ σύνεσιν κεκτημένῳ φανήσεται ἡ πρόχειρος βλασ-
φημία, καὶ ἐσκοτωμένη διάνοια τοῦ Τατιανοῦ καὶ
τῶν ἀπʼ αὐτοῦ Τατιανῶν καλουμένων. Περὶ ὦν
συντόμως διεξελθόντες, τὰ κατʼ αὐτοὺς βλαβερὰ καὶ
κωνώπων δίκην δήγματα, ἐλαίου ἰκμάδα τῆς τοῦ
Κυρίου διδασκαλίας τοῖς δεδηγμένοις ὑπὸ τῶν Τα-
τιανοῦ λόγων ἐπιθέμενοι, ἰασάμεθα διὰ τῆς τοῦ
Κυρίου ἀληθείας, καὶ δυνάμεως αὐτοῦ λέγοντος, ὅτι
Οὐκ ξλθον εἰ μὴ εἰς τὸ πρόβατον τὸ πεπλανη-
μένον οἴκου Ἰσραήλ. Διὸ καὶ ἐν παραβολαῖς ἔλε-
γεν, ὅτι Ἀνδρωπός τις κατέβαινεν ἀπὸ Τεροu-
σαλήμ εἰς Τεριχώ· ὸν δὴ καὶ λῃσταῖς περιπεσεῖν
διηγεῖτο, ἵνα δείξῃ τὸ πρόβατον, καὶ τὸν ἀπὸ Ἰερου-
σαλὴμ καταβεβηκότα, τὸν ἀπὸ τῆς δόξης τῆς μείζο-
νος εἰς ἐλάττωσιν κατενεχθέντα, καὶ τὸν ἀπὸ τῆς
μιᾶς ἐντολῆς τοῦ ἰδίου ποιμένος ἀποσπασθέντα και
πεπλανημένον· ὅθεν καὶ τὸν ἄγιον Ἀδὰμ τὸν πα-
τέρα ἐν ζῶσι πεπιστεύκαμεν· διʼ ὅν κοὶ τοὺς ἀπʼ
αὐτοῦ ἡμᾶς πάντας Χριστὸς ἦλθε, τοῖς μὲν πάλαι
αὐτὸν γινώσκουσι, καὶ μὴ πλανηθεῖσιν ἀπὸ τῆς αὐ-
τοῦ θεότητος, ἔνεκεν δὲ σφαλμάτων ἐν ἅδη (93) κατ-
εσχημένοις ἀμνηστίαν χαρίσασθαι· τοῖς μὲν ἔτι ἐν
κόσμῳ διὰ μετανοίας, τοῖς δὲ ἐν ἅδῃ διʼ ἐλέους καὶ
σωτηρίας.
Ε. Διὸ καὶ θαυμάσαι ἔστι τὸν εἰδότα (94), ὡς καὶ
ἐν βίβλοις ηὐρήκαμεν, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν
Χριστὸν ἐν τῷ ολγοθᾷ ἐσταυρῶσθαι, οὐκ ἄλλῃ που
ἀλλʼ ἢ ἔνθα ἔκειτο τὸ τοῦ Ἀδὰμ σῶμα. Ἐξελθὼν
γὰρ ἐκ τοῦ παραδείσου, καὶ κατῳκηκὼς κατέναντι
αὐτοῦ πολλῷ τῷ χρόνῳ, καὶ διὰ πολλῶν τῶν ἡμερῶν
διελθὼν, ὕστερον ἦλθε καὶ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, Ἰε-
ροσολύμων δέ φημι, τὸ χρεὼν ἀποδεδωκὼς, καὶ
ἐκεῖσε ἐτάφη ἐν τῷ τόπῳ τῷ Τολγοθᾷ. Ὁθεν εἰκότως
nomen accepit, ut calvariæ interpretando dicere-ς, τὸ ἐπώνυμον ὁ τόπος ἔσχε, κρατίου ἐρμηνευόμενος
τόπος, ἦς ὀνομασίας τὸ σχῆμα τοῦ τόπου ἐμφέρειάν
τινα οὐχ ὑποδείκνυσιν. Οὕτε γὰρ ἐν ἄκρᾳ τινὶ κεῖται,
ἵνα κρανίον τοῦτο ἐρμηνεύηται, ὡς ἐπὶ σώματος
κεφαλὴ τόπος λέγεται, οὕτε σκοπιᾶς· καὶ γὰρ οὕτε
ἐν ὕψει κεῖται παρὰ τοὺς ἄλλους τόπους. Ἀντικρυς
γάρ ἐστι τὸ τοῦ Ἐλαιῶνος ὄρος ὑψηλότερον, καὶ
ἀπὸ σημείων ὀκτὼ ἡ αβαὼμ ὑψηλοτάτη. Ἀλλὰ καὶ
⁴Luc. α, 39 sqq.
sequitur, ut ab Adami sepulto cadavere, ac craniο
deducta sit. At Cyrillus catech. XII prophetice sie
a Christo nominatum existimat hunc locum, quod,
ut ait Apostolus, caput viri sit Christus, Christi
autem Deus (d Cor. X, 3).