PG 44, col. 620
ϐείας μαθεῖν, ἣ τίνες ἐθνῶν ἄρχοντες καὶ πόλεων
γεγόνασιν οἰκισταὶ, καὶ τίνες τίνων ἄποικοι, ἢ ποῖαι
βασιλεῖαι κατὰ τὸν ἐφεξῆς χρόνον διαφανὴσονται,
κα)⁸ ὅσοι γάμοι καὶ παιδοποιῒαι δι’ ἐπιμελείας ἐμνηε
μονεύθησαν, κα)⁸ πάντα τὰ τοιαῦτα, ὃσα ἐκάστης
ἐστὶ διδαχθῆναι Γραφῆς, τί ἂν τοσοῦτον πρὸς τὸν
σκοπὸν τῆς εὐσεϐείας τῇ Ἐκκλησία συναγωνίσαιτος
Ἠ δὲ τοῦ βιϐλίου τούτου διδασκαλία πρὸς μόνην τὴν
ἐκκλησιαστικὴν πολιτείαν βλέπει, δι’ ὧν ἂν τὸν ὲν-
άρετόν τις κατορθώσειε βίον,ταῦτα ὑφηγουμένη. Ὃ
› σκοπὸς τῶν ἐνταῦθα λεγομένων ἐστὶ, τὸ ὑπερ-
θεῖναι τὸν νοῦν τῆς αἰσθήσεως, καὶ παῦσαι κατα-
λιπόντα πᾶν ὃτιπέρ ἐστι μέγα τε καὶ λαμπρὸν ἐν τοῖς
οὖσι φαινόμενον πρὸς τὰ ἀνέφικτα τῇ αἰσθητικῇ
καταλήψει διὰ τῆς ψυχῆς ὑπερκῦψαι, κάκείνων τὴν
ἐπιθυμίαν λαϐεῖν, ὧν οὐκ ἐφικνεῖται ἡ. αἴσθησις.
Τάχα δέ καὶ πρὸς τὸν καθηγεμόνα τῆς Ἐκκλησίας ἡ
ἐπιγραφὴ βλέπει. '0 γὰρ ἀληθινὸς Ἐκκλησιαστὴς, 6
τά ἐσκορπισμένα συναγαγὶον εἰς’ἓν πλήρωμα. καὶ
τοὺς πολλαχῆ κατὰ τὰς ποικίλας ἀπάτας πεπλα-
νημένους είς ἕνα σύλλογον ἐκκλησιάζων. τίς ἂν
ἄλλος εἴη. εἱ μὴ 6 ἀληθινὸς βασιλεὺς τοῦ Ἰσραὴλ,
’ίὸς τοῦ Θεοῦ. πρὸς δν εἶπεν 6 Ναθαναὴλ, ὃτι
ιὺ εἴ .6 Υἱὸς τοῦ Θεοῦ· σὺ εἷ 6 βασιλεὺς τοῦ
ραήλς ι Εἰ οὖν τὰ ῥήματα ταῦτα τοῦ βασιλέως
ἱ τοῦ Ἰσραὴλ, 6 δὲ αὐτὸς οὗτος καὶ Θεοῦ ’Υἱός
ι. καθὼς λέγει τὸ Εὐαγγέλιον· ἄρα καὶ 6 αὐτὸς
εκλησιαστὴς ὀνομάζεται. Τάχα δὲ οὑκ ἔξω τοῦ
δῖος εἰς ταύτην τὴν διάνοιαν τὴν τῆς ἐπιγραεξῆς
,φέρομεν σημασίαν, ἵνα διὰ τοῦτο μάθωμεν, ὅτι
αὐτὸν τὸν διὰ τοῦ Εὐάγγελὶου τὴν Ἐκκλησίαν
π Ματαιότης ματαιοτήτων, ι εἶπεν 6 Ἐκκλησιαστής,
‘1 πάντα ματαιότης. ι Μάταιω νοεῖται τὸ άνυπόστα⁹
, ὃ ἐν μόνῃ τῇ τοῦ ῥήματος προφορᾷ τὸ εἷναι
ι· πρᾶγμα δὲ ὑφεστὸς τῇ τοῦ ὀνόματος σημασία οὐ
φαίνεται, ἀλλ’ ἔστι τις ψόφος ἀργὸς καὶ διάκενος, _
ςχήματι λέξεώς τινος, διὰ συλλαϐῶν προφερόμενος
ᾗ, προσπίπτων τῇ ἀκοῇ χωρὶς σημασίας, οἷα δὴ
ἷζοντές τινες ὀνοματοποιοῦσιν, ὧν τὸ σημαινόμενον
ἐστιν οὐδέν. Ἕν μὲν τοῦτο εἶδος τῆς ματαιότητος.
’Ἄλλη δὲ ματαιότης λέγεται τῶν κατά τινα σπουδὴν
πρὸς οὐδένα σκοπὸν γινομένων ἡ ἀχρηστία, ὡς τὰ
τῶν ἐν ψάμμῳ παιδίων οἰκοδομήματα, καὶ ὴ κατὰ
τῶν ἄστρων τοξεία, καὶ ή τῶν ἀνέμων θήρα, καὶ ή
πρὸς τὴν ἰδίαν σκιάν τοῦ δρομέως ἅμιλλα, ὅτε φιλο-
νεικῇ τις τοῦ σκιάσματος τῆς κορυφῆς ἐπιϐῆναι, καὶ
εῐ τι τοιοῦτον ἕτερον ἐν τοῖς εἰκῇ γενομένοις εὑρί-
σκομεν, άπερ πάντα τῷ τῆς ματαιότητος ὑπάγεται
ῥήματι. Ἔστι δέ πολλάκις κάκεῖνο μάταιον ὲν τῇ
συνηθείᾳ λεγόμενον, ὅταν πρός τινα exex/5v τις
γεγόνασιν οἰκισταὶ, καὶ τίνες τίνων ἄποικοι, ἢ ποῖαι
βασιλεῖαι κατὰ τὸν ἐφεξῆς χρόνον διαφανὴσονται,
κα)⁸ ὅσοι γάμοι καὶ παιδοποιῒαι δι’ ἐπιμελείας ἐμνηε
μονεύθησαν, κα)⁸ πάντα τὰ τοιαῦτα, ὃσα ἐκάστης
ἐστὶ διδαχθῆναι Γραφῆς, τί ἂν τοσοῦτον πρὸς τὸν
σκοπὸν τῆς εὐσεϐείας τῇ Ἐκκλησία συναγωνίσαιτος
Ἠ δὲ τοῦ βιϐλίου τούτου διδασκαλία πρὸς μόνην τὴν
ἐκκλησιαστικὴν πολιτείαν βλέπει, δι’ ὧν ἂν τὸν ὲν-
άρετόν τις κατορθώσειε βίον,ταῦτα ὑφηγουμένη. Ὃ
› σκοπὸς τῶν ἐνταῦθα λεγομένων ἐστὶ, τὸ ὑπερ-
θεῖναι τὸν νοῦν τῆς αἰσθήσεως, καὶ παῦσαι κατα-
λιπόντα πᾶν ὃτιπέρ ἐστι μέγα τε καὶ λαμπρὸν ἐν τοῖς
οὖσι φαινόμενον πρὸς τὰ ἀνέφικτα τῇ αἰσθητικῇ
καταλήψει διὰ τῆς ψυχῆς ὑπερκῦψαι, κάκείνων τὴν
ἐπιθυμίαν λαϐεῖν, ὧν οὐκ ἐφικνεῖται ἡ. αἴσθησις.
Τάχα δέ καὶ πρὸς τὸν καθηγεμόνα τῆς Ἐκκλησίας ἡ
ἐπιγραφὴ βλέπει. '0 γὰρ ἀληθινὸς Ἐκκλησιαστὴς, 6
τά ἐσκορπισμένα συναγαγὶον εἰς’ἓν πλήρωμα. καὶ
τοὺς πολλαχῆ κατὰ τὰς ποικίλας ἀπάτας πεπλα-
νημένους είς ἕνα σύλλογον ἐκκλησιάζων. τίς ἂν
ἄλλος εἴη. εἱ μὴ 6 ἀληθινὸς βασιλεὺς τοῦ Ἰσραὴλ,
’ίὸς τοῦ Θεοῦ. πρὸς δν εἶπεν 6 Ναθαναὴλ, ὃτι
ιὺ εἴ .6 Υἱὸς τοῦ Θεοῦ· σὺ εἷ 6 βασιλεὺς τοῦ
ραήλς ι Εἰ οὖν τὰ ῥήματα ταῦτα τοῦ βασιλέως
ἱ τοῦ Ἰσραὴλ, 6 δὲ αὐτὸς οὗτος καὶ Θεοῦ ’Υἱός
ι. καθὼς λέγει τὸ Εὐαγγέλιον· ἄρα καὶ 6 αὐτὸς
εκλησιαστὴς ὀνομάζεται. Τάχα δὲ οὑκ ἔξω τοῦ
δῖος εἰς ταύτην τὴν διάνοιαν τὴν τῆς ἐπιγραεξῆς
,φέρομεν σημασίαν, ἵνα διὰ τοῦτο μάθωμεν, ὅτι
αὐτὸν τὸν διὰ τοῦ Εὐάγγελὶου τὴν Ἐκκλησίαν
π Ματαιότης ματαιοτήτων, ι εἶπεν 6 Ἐκκλησιαστής,
‘1 πάντα ματαιότης. ι Μάταιω νοεῖται τὸ άνυπόστα⁹
, ὃ ἐν μόνῃ τῇ τοῦ ῥήματος προφορᾷ τὸ εἷναι
ι· πρᾶγμα δὲ ὑφεστὸς τῇ τοῦ ὀνόματος σημασία οὐ
φαίνεται, ἀλλ’ ἔστι τις ψόφος ἀργὸς καὶ διάκενος, _
ςχήματι λέξεώς τινος, διὰ συλλαϐῶν προφερόμενος
ᾗ, προσπίπτων τῇ ἀκοῇ χωρὶς σημασίας, οἷα δὴ
ἷζοντές τινες ὀνοματοποιοῦσιν, ὧν τὸ σημαινόμενον
ἐστιν οὐδέν. Ἕν μὲν τοῦτο εἶδος τῆς ματαιότητος.
’Ἄλλη δὲ ματαιότης λέγεται τῶν κατά τινα σπουδὴν
πρὸς οὐδένα σκοπὸν γινομένων ἡ ἀχρηστία, ὡς τὰ
τῶν ἐν ψάμμῳ παιδίων οἰκοδομήματα, καὶ ὴ κατὰ
τῶν ἄστρων τοξεία, καὶ ή τῶν ἀνέμων θήρα, καὶ ή
πρὸς τὴν ἰδίαν σκιάν τοῦ δρομέως ἅμιλλα, ὅτε φιλο-
νεικῇ τις τοῦ σκιάσματος τῆς κορυφῆς ἐπιϐῆναι, καὶ
εῐ τι τοιοῦτον ἕτερον ἐν τοῖς εἰκῇ γενομένοις εὑρί-
σκομεν, άπερ πάντα τῷ τῆς ματαιότητος ὑπάγεται
ῥήματι. Ἔστι δέ πολλάκις κάκεῖνο μάταιον ὲν τῇ
συνηθείᾳ λεγόμενον, ὅταν πρός τινα exex/5v τις