PG 44, col. 67
nec ullum decrementum fit, aut incrementum,.in
iis nihil humoris consumi, manifesto constat. Quod
enim consumitur, eamdem perpetuo mensuram ob—
tinere non potest. Ac ne ignis quidem, si modo eam
vere naturam habet, ut aquam consumat, mensu-
ram pr0priam tueretur, aut nullum augmentum nu-
trimeutumve susciperet. Neque enim fieri potest ut
ejus natura ex materia consumpta non augeatur.
Haec et similia si tu diligenter indagans et rebus
sublimibus incumbens, ea quae a Mose in caliginis
obscuritate conspecta sum, et ipse perspicere cupis,
et multitudini patefacere, prudentiae tua: consulue-
rim, ne alium spectares, sed ad eam gratiam con-
fugeres, quae in te est, et ad Spiritum revelationis,
qui precibus exoratus rerum divinarum et altissi-
marum arcana reserabit. Verum quoniam ex Apo—
stolica lege debemus mutuo nobis ipsi servire, lau-
dabilisque servitutis proprium est, factis ea quae
mandata sunt exsequi; precationibus tuis adjuvan-
tibus Operam dabo. ut quantum fieri poterit, quaa-
stiones has breviter explicem. Sed antequam ex-
ordiar, illud testatum volo, mihi certum esse nulla
in re contradicere iis quae a S. Basilio in mundi
procreationem conscripta sunt, etiamsi me dicendi ο
ordo ad aliam expositionem adduxerit. Rata igitur
sint illius scripta, praestemque, nec ullis, nisi Te-
stamenti divino Spiritu dictante exarati, monumen-
tis cedant. Nostra vero quicunque legerint, et.ali-
quid praeter communem Opinionem invenerint, sic
accipiant, ut sine ullius iniuria in dicendi exerci-
tatione probabiliter disputata. Neque enim propo-
situm defendere, aut dogma constituere profitemur,
ut calumniantibus occasionem praebeamus, nec
hisee scriptis interpretationis doctrinam tradere,
sed animum et cogitationem nostram in hoc argui-
mento duntaxat exercere. Nemo igitur exspectet a
nobis, ut quaestionibus, quae vel ex sancta Scrlptu-
ra, vel ex iis quae a praeceptore nostro statim de-
clarata sunt, quaeque in communem opinionem ca- ι)
dere videntur, implicemur. Nobisenim nonest propo-
situm ut ea conciliemus quae protinus apparent in-
ter se contraria. Quamobrem liceat nobis ex insti-
luto nostro verborum sensum explorare, et in eam
curam incumbere, ut vocibus in significatione pro-
pria permanantibus certum rerum procreationis or-
dinem, ac seriem contemplemur. ι 1η principio
(inquit), fecit Deus coalum et terram ⁸, ι et reli-
qua, qua: deinceps mundi fabricam et ea qua: sex
dierum spatio facta sunt complectuntur. Caeterum,
priusquam eorum qua: scripta sunt, expositionem
aggrediamur, illud nobis positum constitutumque
sitin natura divina cum voluntate ita concurrere po-
⁶ Gen. ι, 1.
iis nihil humoris consumi, manifesto constat. Quod
enim consumitur, eamdem perpetuo mensuram ob—
tinere non potest. Ac ne ignis quidem, si modo eam
vere naturam habet, ut aquam consumat, mensu-
ram pr0priam tueretur, aut nullum augmentum nu-
trimeutumve susciperet. Neque enim fieri potest ut
ejus natura ex materia consumpta non augeatur.
Haec et similia si tu diligenter indagans et rebus
sublimibus incumbens, ea quae a Mose in caliginis
obscuritate conspecta sum, et ipse perspicere cupis,
et multitudini patefacere, prudentiae tua: consulue-
rim, ne alium spectares, sed ad eam gratiam con-
fugeres, quae in te est, et ad Spiritum revelationis,
qui precibus exoratus rerum divinarum et altissi-
marum arcana reserabit. Verum quoniam ex Apo—
stolica lege debemus mutuo nobis ipsi servire, lau-
dabilisque servitutis proprium est, factis ea quae
mandata sunt exsequi; precationibus tuis adjuvan-
tibus Operam dabo. ut quantum fieri poterit, quaa-
stiones has breviter explicem. Sed antequam ex-
ordiar, illud testatum volo, mihi certum esse nulla
in re contradicere iis quae a S. Basilio in mundi
procreationem conscripta sunt, etiamsi me dicendi ο
ordo ad aliam expositionem adduxerit. Rata igitur
sint illius scripta, praestemque, nec ullis, nisi Te-
stamenti divino Spiritu dictante exarati, monumen-
tis cedant. Nostra vero quicunque legerint, et.ali-
quid praeter communem Opinionem invenerint, sic
accipiant, ut sine ullius iniuria in dicendi exerci-
tatione probabiliter disputata. Neque enim propo-
situm defendere, aut dogma constituere profitemur,
ut calumniantibus occasionem praebeamus, nec
hisee scriptis interpretationis doctrinam tradere,
sed animum et cogitationem nostram in hoc argui-
mento duntaxat exercere. Nemo igitur exspectet a
nobis, ut quaestionibus, quae vel ex sancta Scrlptu-
ra, vel ex iis quae a praeceptore nostro statim de-
clarata sunt, quaeque in communem opinionem ca- ι)
dere videntur, implicemur. Nobisenim nonest propo-
situm ut ea conciliemus quae protinus apparent in-
ter se contraria. Quamobrem liceat nobis ex insti-
luto nostro verborum sensum explorare, et in eam
curam incumbere, ut vocibus in significatione pro-
pria permanantibus certum rerum procreationis or-
dinem, ac seriem contemplemur. ι 1η principio
(inquit), fecit Deus coalum et terram ⁸, ι et reli-
qua, qua: deinceps mundi fabricam et ea qua: sex
dierum spatio facta sunt complectuntur. Caeterum,
priusquam eorum qua: scripta sunt, expositionem
aggrediamur, illud nobis positum constitutumque
sitin natura divina cum voluntate ita concurrere po-
⁶ Gen. ι, 1.