PG 44, col. 73
φύσει τῶν όντων πρὸς τὴν τοῦ κόσμου γένεσιν παρὰ
τοῦ Θεοῦ τὸ ἐνδόσιμον, πάσης τῆς βαρυτέρας φύσεως
προεξέθορε, καὶ εὐθὺς τῷ φωτὶ τὰ πάντα περιηυγά-
ζετο. 'Q δὲ κατὰ τὸν τῆς σοφίας λόγον, τῇ δυνάμει
τοῦ πεποιηκότος ἐγένετο, ὡς λόγος Θεοῦ προστακτι-
κὸς, παρὰτοῦΜωῦσέως ἐμνημονεύθη ,τδ,‹ Εῖπεν ὀ Θεὸς,
Γενηθήτω φῶς· , καὶ ἐγένετο φῶς. ι Ἐπὶ γὰρ τοῦ
θεοῦ, κατά γε τὴν ἡμετέραν ὑπόληψιν, τὸ ἔργον λό-
γος ἐστι. Διότι πᾶν τὸ γινόμενον, λόγῳ γίνεταιο καὶ
ἄλογόν τι καὶ συντυχικὸν καὶ αὐτόματον ὲν τοῖς
θεόθεν ὑφεστῶσι νοεῖται οὐδέν. Ἀλλὰ χρὴ ἑκάστῳ
τῶν ὄντων καὶ λόγον τινὰ σοφόν τε καὶ τεχνικὸν
ἐγκεῖσθαι πιστεύειν, κᾶν κρεῖττον τῆς ἡμετέρας
ὄψεως. Τί οὖν εἶπεν ό Θεὸς, ἐπειδὴ λόγου παραστατική
ἐστιν ἡ τοιαύτη φωνὴ, θεοπρεπῶς, ὡς οἶμαι, νοήσο-
μεν είς τὸν ἐγκείμενον τῆς κτίσεως λόγον τὸ ῥητὸν
ἀναφέροντες. Οὕτω γὰρ καὶ ό μέγας Δαϐὶδ τὰς
τοιαύτας φωνὰς ἡμῖν ἐξηγήσατο είπών ’ α Πάντα ὲν
σοφίᾳ ἐποίησας. ι Τὰ γὰρ προστακτικᾶ τῆς τῶν όν-
των κτίσεως ῥήματα, ἃ παρὰ τοῦ Μωῡσέως ὲκ τῆς
θείας φωνῆς ἀναγέγραπται, ταῦτα ό Δαϐιδ τὴν ὲν-
θεωρουμένην τοῖς γεγονόσι σοφίαν ὠνόμασεν. Ὅθεν
καὶ διηγεῖσθαι λέγει τοὺς οὐρανοὺς δόξαν Θεοῦ , δη-
λαδὴ τῆς ἐμφαινομένης αὐτοῖς τεχνικῆς θεωρίας διὰ
τῆς ἐναρμονίου περιφορᾶς, ἀντὶ λόγου γινομένης τοῖς
ἐπιστήμοσιν. Εἰπὼν γὰρ διηγεῖσθαι τοῦς οὐρανοὺς,
καὶ ἀναγγέλλειν τὸ στερέωμα, διορθοῦται τοὺς παχύ-
τερον τῶν λεγομένων ἀκούοντας · καὶ ἴσως καὶ φων
ἦχον καὶ λόγον ἔναρθρον ἐκ τῆς τῶν οὐρανῶν διη γή σε‹
προσδεχομένους , ὲν οἷς φησιν, ὅτι Οὐκ εἰσὶ λαλιαὶ,
οὐδὲ λόγοι ὧν οὐχὶ ἀκούονται αἱ φωναὶ αὑτῶν,
ῖνα δείξῃ ὅτι ή ἒν τῇ κτίσει θεωρουμένη σοφία.
λόγος ἐστὶ, κᾶν μὴ ἔναρθρος Καὶ πάλιν τοῦ Μωῦ-
σέως διεξοδικάς τινας τοῦ Θεοῦ φωνὰς πρὸς αὑτὸν
γεγενῆσθαι εἰπόντος ὲν τῇ θαυματοποιία τῶν ὲν Δί-
γύπτῳ σημείων, ὑψηλότερον ἢ κατὰ τὴν τῶν πολλῶν
ὑπόληψιν ὁ Ψαλμῳδὸς ἐξηγήσατο εἰπὼν, t Ἔθετο ὲν
αὐτοῖς τοὺς λόγους τῶν σημείων αὐτοῦ, καὶ τῶν
τεράτων αὑτοῦ ὲν γῇ Χάμ. ι Τῷ γὰρ λόγῳ τινὶ τὴν
⁵ὁπεργαστικὴν ἑκάστου τῶν γινομένων δύναμιν είς
ἐνέργειαν ἄγεσθαι , σαφῶς διὰ τῆς φωνῆς ταύτης ό
ταλμῳδὸς ὑπῃνίξατο, ὡς οὐκ ὲν ῥήμασιν ὄντος τ
λόγου, ἀλλὰ τῆς είς τὰ σημεῖα δυνάμεως, οὕτως ὼγ
μασμένης, signorum eificiendorum potestatem ita nominaret.
Οὐκοῦν καὶ ἐνταῦθα προέδραμε μὲν καὶ ἀπεε
κρίθη τῶν ὄντων ὲν τῷ ταχεῖ τε καὶ εὐκινήτῳ τ
φύσεωςη φωτιστικὴ δύναμις, ἑαυτὴν τῶν έτεροφυ
ἀποκρίνουσα, καὶ τὸ περιλαμφθὲν ἆπαν διὰ τ
ἀταυγαστικῆς αὐτοῦ δυνάμεως κατεφωτίσθη. Ὦ
λόγῳ ταῦτα ἐνεργεῖ τοῦ πυρὸς ἡ οὐσία, μόνου Gs
ἐστιν εἰπεῖν, τοῦ ὲναποθεμένου τὸν φωτιστικὸν λόγ
τῇ φύσει· καὶ τοῦτο διὰ τῆς ἰδίας γραφῆς καὶ ό ι
'Gen. I, 3. ’ Psal. cm, 24. ¹⁰ Psal. xvm, Ἰ
Ριτκοι.. Gu.’ XLIV. ⁹
τοῦ Θεοῦ τὸ ἐνδόσιμον, πάσης τῆς βαρυτέρας φύσεως
προεξέθορε, καὶ εὐθὺς τῷ φωτὶ τὰ πάντα περιηυγά-
ζετο. 'Q δὲ κατὰ τὸν τῆς σοφίας λόγον, τῇ δυνάμει
τοῦ πεποιηκότος ἐγένετο, ὡς λόγος Θεοῦ προστακτι-
κὸς, παρὰτοῦΜωῦσέως ἐμνημονεύθη ,τδ,‹ Εῖπεν ὀ Θεὸς,
Γενηθήτω φῶς· , καὶ ἐγένετο φῶς. ι Ἐπὶ γὰρ τοῦ
θεοῦ, κατά γε τὴν ἡμετέραν ὑπόληψιν, τὸ ἔργον λό-
γος ἐστι. Διότι πᾶν τὸ γινόμενον, λόγῳ γίνεταιο καὶ
ἄλογόν τι καὶ συντυχικὸν καὶ αὐτόματον ὲν τοῖς
θεόθεν ὑφεστῶσι νοεῖται οὐδέν. Ἀλλὰ χρὴ ἑκάστῳ
τῶν ὄντων καὶ λόγον τινὰ σοφόν τε καὶ τεχνικὸν
ἐγκεῖσθαι πιστεύειν, κᾶν κρεῖττον τῆς ἡμετέρας
ὄψεως. Τί οὖν εἶπεν ό Θεὸς, ἐπειδὴ λόγου παραστατική
ἐστιν ἡ τοιαύτη φωνὴ, θεοπρεπῶς, ὡς οἶμαι, νοήσο-
μεν είς τὸν ἐγκείμενον τῆς κτίσεως λόγον τὸ ῥητὸν
ἀναφέροντες. Οὕτω γὰρ καὶ ό μέγας Δαϐὶδ τὰς
τοιαύτας φωνὰς ἡμῖν ἐξηγήσατο είπών ’ α Πάντα ὲν
σοφίᾳ ἐποίησας. ι Τὰ γὰρ προστακτικᾶ τῆς τῶν όν-
των κτίσεως ῥήματα, ἃ παρὰ τοῦ Μωῡσέως ὲκ τῆς
θείας φωνῆς ἀναγέγραπται, ταῦτα ό Δαϐιδ τὴν ὲν-
θεωρουμένην τοῖς γεγονόσι σοφίαν ὠνόμασεν. Ὅθεν
καὶ διηγεῖσθαι λέγει τοὺς οὐρανοὺς δόξαν Θεοῦ , δη-
λαδὴ τῆς ἐμφαινομένης αὐτοῖς τεχνικῆς θεωρίας διὰ
τῆς ἐναρμονίου περιφορᾶς, ἀντὶ λόγου γινομένης τοῖς
ἐπιστήμοσιν. Εἰπὼν γὰρ διηγεῖσθαι τοῦς οὐρανοὺς,
καὶ ἀναγγέλλειν τὸ στερέωμα, διορθοῦται τοὺς παχύ-
τερον τῶν λεγομένων ἀκούοντας · καὶ ἴσως καὶ φων
ἦχον καὶ λόγον ἔναρθρον ἐκ τῆς τῶν οὐρανῶν διη γή σε‹
προσδεχομένους , ὲν οἷς φησιν, ὅτι Οὐκ εἰσὶ λαλιαὶ,
οὐδὲ λόγοι ὧν οὐχὶ ἀκούονται αἱ φωναὶ αὑτῶν,
ῖνα δείξῃ ὅτι ή ἒν τῇ κτίσει θεωρουμένη σοφία.
λόγος ἐστὶ, κᾶν μὴ ἔναρθρος Καὶ πάλιν τοῦ Μωῦ-
σέως διεξοδικάς τινας τοῦ Θεοῦ φωνὰς πρὸς αὑτὸν
γεγενῆσθαι εἰπόντος ὲν τῇ θαυματοποιία τῶν ὲν Δί-
γύπτῳ σημείων, ὑψηλότερον ἢ κατὰ τὴν τῶν πολλῶν
ὑπόληψιν ὁ Ψαλμῳδὸς ἐξηγήσατο εἰπὼν, t Ἔθετο ὲν
αὐτοῖς τοὺς λόγους τῶν σημείων αὐτοῦ, καὶ τῶν
τεράτων αὑτοῦ ὲν γῇ Χάμ. ι Τῷ γὰρ λόγῳ τινὶ τὴν
⁵ὁπεργαστικὴν ἑκάστου τῶν γινομένων δύναμιν είς
ἐνέργειαν ἄγεσθαι , σαφῶς διὰ τῆς φωνῆς ταύτης ό
ταλμῳδὸς ὑπῃνίξατο, ὡς οὐκ ὲν ῥήμασιν ὄντος τ
λόγου, ἀλλὰ τῆς είς τὰ σημεῖα δυνάμεως, οὕτως ὼγ
μασμένης, signorum eificiendorum potestatem ita nominaret.
Οὐκοῦν καὶ ἐνταῦθα προέδραμε μὲν καὶ ἀπεε
κρίθη τῶν ὄντων ὲν τῷ ταχεῖ τε καὶ εὐκινήτῳ τ
φύσεωςη φωτιστικὴ δύναμις, ἑαυτὴν τῶν έτεροφυ
ἀποκρίνουσα, καὶ τὸ περιλαμφθὲν ἆπαν διὰ τ
ἀταυγαστικῆς αὐτοῦ δυνάμεως κατεφωτίσθη. Ὦ
λόγῳ ταῦτα ἐνεργεῖ τοῦ πυρὸς ἡ οὐσία, μόνου Gs
ἐστιν εἰπεῖν, τοῦ ὲναποθεμένου τὸν φωτιστικὸν λόγ
τῇ φύσει· καὶ τοῦτο διὰ τῆς ἰδίας γραφῆς καὶ ό ι
'Gen. I, 3. ’ Psal. cm, 24. ¹⁰ Psal. xvm, Ἰ
Ριτκοι.. Gu.’ XLIV. ⁹