PG 44, col. 781
σοφία καὶ ἐπιστήμη τῶν ὄντων καὶ πᾶσα δύναμις
θεωρητικὴ καὶ κατανοητικὴ φαντασία ἀδυνάτως ἔχει
παρισωθῆναι διὰ συγκρίσεως τῇ ἁπλουστέρα τῶν
θείων μαθημάτων τροφῇ. Ἐκ γάρ τῶν μασθῶν τὸ
γάλα φέρεται · νηπίων δ’ ἐστὶ τὸ γάλα τροφή. '0 δὲ
οἶνος δι’ εὐτονίαν τε καὶ θερμότητα, τῶν τελειοτέρων
ἀπόλαυσις γίνεται· ἀλλ’ ὅμως τὸ ὲν τῇ ἔξω σοφία
τέλειον τῆς νηπιώδους τοῦ θείου λόγου διδασκαλίας
ἐστὶ μικρότερον. Διά τοῦτο κρείττουςκοί θεῖοι μασθοὶ,
τοῦ ἀνθρωπίνου οίνου. Ἦ δὲ ὀσμὴ τῶν θείων μύρων,
καλλίων ἐστὶ πάσης τῆς ὲν ἀρώμασιν εὐωδίας. ⁸(
δοκεῖ τοιοῦτον τὸν νοῦν ἀποδεικνύειν· Ἀρώματα
νοοῦμεν τάς ἀρετὰς, οἷον, σοφίαν. σωφροσύνην,
ἀνδρείαν, φρόνησιν , καὶ τὰ τοιαῦτα, οἷς προσχρων-
νύμενος κατά τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν καὶ προαίρεσιν
ἕκαστος, ἀλλος ἄλλως ὲν εὐωδίᾳ γινόμεθα · 6 μὲν
ἐκ σωφροσύνης ἢ σοφίας· 6 δὲ ὲκ δικαιοσύνης, ἢάν-
δρείας , ἢ ἄλλου τινὺς τῶν κατ’ ἀρετὴν νοουμένων · 6
δὲ τυχὸν καὶ ἐκ πάντων τῶν τοιούτων ἀρωμάτων
συγκεκραμένην ἔχει ὲν ἑαυτῷ τὴν εὐωδίαν. Ἀλλ’
ὅμως ταῦτα πάντα οὐκ ἂν είς σύγκρισιν ἔλθοι τῆς
παντελοῦς ἀρετῆς ἐκείνης, ἣν τοὺς οὐρανοὺς διειληο
φέναι φησὶν Ἀ66ακούμ ό προφήτης είπών· Ἐκά-
λυψεν οὐρανοὺς ἠ ἁρετή αὐτοῦ, ἥτις ἐστὶν
τοσοφία, καὶ αὐτοδικαιοσύνη καὶ αὐτοαλήθεια,
τά καθ’ ἕκαστον πάντα. Τῶν οὐρανίων μύρω
ὀσμὴ, φησὶν, ἀπαράθετον ἔχει τὴν χάριν πρὸς τι
τὰ ἀρώματα τά παρ’ ἡμῶν γινωσκόμενα.
los comprehendisse, dicens : Operuit caelos uirtus ejus ³⁸, quae est ipsa per se.sapientia., οι ipsa ρει-
se iustitia , et ipsa veritas, et singula ejusmodi, ne dicam omnia. leestium unguentorum, inquit,
olor laetitiam habet incomparabilem, si conferatur cum iis aromatibus quae a nobis cognoscuntur.
Πάλιν ὲν τοῖς ἑφεξῆς ὑψηλοτέρας ἅπτεται φιλοσοφία
ἡ ψυχὴ ή νύμφη, τὸ ἀπρόσιτόν τε καὶ ἀχὼρι
λογισμοῖς ἀνθρωπίνοις τῆς θείας δυνάμεως ὲνδειε
⁴μένίιί, ὲν οἷς φησι· Μύρον ἐκκενωθὲν ὄνομά 0
τοιοῦτον γάρ τοι δοκεῖ μοι διά τοῦ λόγου τούτου
μαίνεσθαι , ὅτι οὐκ ἔστιν ὀνομαστικῇ σημασίᾳ περι-
ληφθῆναι δι⁹ ἀκριϐείας τὴν ἀόριστον φύσιν· ἀλλά
πᾶσα νοημάτων δύναμις, καὶ πᾶσα ῥημάτων τε καὶ
νοημάτων ἔμφασις. κάν τι μέγα καὶ θεοπρεπὲς ἔχειν
δόξῃ, αὐτοῦ τοῦ ῥήματος ὅντως ἐφάψασθαι φύσιν οὐκ
ἔχει · ἀλλ’ ὥσπερ ἐξ ίχνῶν τινων καὶ ὲναυσμάτων 6
λόγος ἡμῶν τοῦ Λόγου καταστοχάζεται ,ἤδιά τῶν κα-
ταλαμϐανομένων εἰκάζων ἐκ τινος ἀναλογίας τὸ ἀκα-
τάληπτον. '0 τι γάρ ἂν ἐπινοήσωμεν, φησὶν, ὄνομα
γνωριστικὸν τοῦ τῆς θεότητος μύρου, οὐκ αὐτὸ
τὸ μύρον διά τῆς ἐμφάσεως τῶν λεγομένων σημαί-
νομεν, ἀλλά βραχύ τι λείψανον ἀτμοῦ τῆς θείας εὐ-
ωδίας τοῖς θεολογικοῖς ὀνόμασιν ὲνδεικνύμεθα. Ὦς
ἐπὶ τῶν ἀγγείων, ὧν ἂν ἐκκενωθῇ τὸ μύρον, αὐτὸ
μὲν τῇ ἑαυτοῦ φύσει ἀγνοεῖται τὸ μύρον τὸ ὲκκενωθὲν
τῶν ἀγγείων, οἷόν ἐστιν. εξ spespe; δέ τινος τῆς
" Hahae. ιιι, 5.
θεωρητικὴ καὶ κατανοητικὴ φαντασία ἀδυνάτως ἔχει
παρισωθῆναι διὰ συγκρίσεως τῇ ἁπλουστέρα τῶν
θείων μαθημάτων τροφῇ. Ἐκ γάρ τῶν μασθῶν τὸ
γάλα φέρεται · νηπίων δ’ ἐστὶ τὸ γάλα τροφή. '0 δὲ
οἶνος δι’ εὐτονίαν τε καὶ θερμότητα, τῶν τελειοτέρων
ἀπόλαυσις γίνεται· ἀλλ’ ὅμως τὸ ὲν τῇ ἔξω σοφία
τέλειον τῆς νηπιώδους τοῦ θείου λόγου διδασκαλίας
ἐστὶ μικρότερον. Διά τοῦτο κρείττουςκοί θεῖοι μασθοὶ,
τοῦ ἀνθρωπίνου οίνου. Ἦ δὲ ὀσμὴ τῶν θείων μύρων,
καλλίων ἐστὶ πάσης τῆς ὲν ἀρώμασιν εὐωδίας. ⁸(
δοκεῖ τοιοῦτον τὸν νοῦν ἀποδεικνύειν· Ἀρώματα
νοοῦμεν τάς ἀρετὰς, οἷον, σοφίαν. σωφροσύνην,
ἀνδρείαν, φρόνησιν , καὶ τὰ τοιαῦτα, οἷς προσχρων-
νύμενος κατά τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν καὶ προαίρεσιν
ἕκαστος, ἀλλος ἄλλως ὲν εὐωδίᾳ γινόμεθα · 6 μὲν
ἐκ σωφροσύνης ἢ σοφίας· 6 δὲ ὲκ δικαιοσύνης, ἢάν-
δρείας , ἢ ἄλλου τινὺς τῶν κατ’ ἀρετὴν νοουμένων · 6
δὲ τυχὸν καὶ ἐκ πάντων τῶν τοιούτων ἀρωμάτων
συγκεκραμένην ἔχει ὲν ἑαυτῷ τὴν εὐωδίαν. Ἀλλ’
ὅμως ταῦτα πάντα οὐκ ἂν είς σύγκρισιν ἔλθοι τῆς
παντελοῦς ἀρετῆς ἐκείνης, ἣν τοὺς οὐρανοὺς διειληο
φέναι φησὶν Ἀ66ακούμ ό προφήτης είπών· Ἐκά-
λυψεν οὐρανοὺς ἠ ἁρετή αὐτοῦ, ἥτις ἐστὶν
τοσοφία, καὶ αὐτοδικαιοσύνη καὶ αὐτοαλήθεια,
τά καθ’ ἕκαστον πάντα. Τῶν οὐρανίων μύρω
ὀσμὴ, φησὶν, ἀπαράθετον ἔχει τὴν χάριν πρὸς τι
τὰ ἀρώματα τά παρ’ ἡμῶν γινωσκόμενα.
los comprehendisse, dicens : Operuit caelos uirtus ejus ³⁸, quae est ipsa per se.sapientia., οι ipsa ρει-
se iustitia , et ipsa veritas, et singula ejusmodi, ne dicam omnia. leestium unguentorum, inquit,
olor laetitiam habet incomparabilem, si conferatur cum iis aromatibus quae a nobis cognoscuntur.
Πάλιν ὲν τοῖς ἑφεξῆς ὑψηλοτέρας ἅπτεται φιλοσοφία
ἡ ψυχὴ ή νύμφη, τὸ ἀπρόσιτόν τε καὶ ἀχὼρι
λογισμοῖς ἀνθρωπίνοις τῆς θείας δυνάμεως ὲνδειε
⁴μένίιί, ὲν οἷς φησι· Μύρον ἐκκενωθὲν ὄνομά 0
τοιοῦτον γάρ τοι δοκεῖ μοι διά τοῦ λόγου τούτου
μαίνεσθαι , ὅτι οὐκ ἔστιν ὀνομαστικῇ σημασίᾳ περι-
ληφθῆναι δι⁹ ἀκριϐείας τὴν ἀόριστον φύσιν· ἀλλά
πᾶσα νοημάτων δύναμις, καὶ πᾶσα ῥημάτων τε καὶ
νοημάτων ἔμφασις. κάν τι μέγα καὶ θεοπρεπὲς ἔχειν
δόξῃ, αὐτοῦ τοῦ ῥήματος ὅντως ἐφάψασθαι φύσιν οὐκ
ἔχει · ἀλλ’ ὥσπερ ἐξ ίχνῶν τινων καὶ ὲναυσμάτων 6
λόγος ἡμῶν τοῦ Λόγου καταστοχάζεται ,ἤδιά τῶν κα-
ταλαμϐανομένων εἰκάζων ἐκ τινος ἀναλογίας τὸ ἀκα-
τάληπτον. '0 τι γάρ ἂν ἐπινοήσωμεν, φησὶν, ὄνομα
γνωριστικὸν τοῦ τῆς θεότητος μύρου, οὐκ αὐτὸ
τὸ μύρον διά τῆς ἐμφάσεως τῶν λεγομένων σημαί-
νομεν, ἀλλά βραχύ τι λείψανον ἀτμοῦ τῆς θείας εὐ-
ωδίας τοῖς θεολογικοῖς ὀνόμασιν ὲνδεικνύμεθα. Ὦς
ἐπὶ τῶν ἀγγείων, ὧν ἂν ἐκκενωθῇ τὸ μύρον, αὐτὸ
μὲν τῇ ἑαυτοῦ φύσει ἀγνοεῖται τὸ μύρον τὸ ὲκκενωθὲν
τῶν ἀγγείων, οἷόν ἐστιν. εξ spespe; δέ τινος τῆς
" Hahae. ιιι, 5.