PG 46, col. 301
Διὸ καὶ ὁ Πονηρὸς πάντα ἀγωνίζεται τρόπον ἐκϐαλεῖν
τὸν τοῦ Κυρίου φόϐον ἐκ τῶν ψυχῶν ἡμῶν , καὶ δια-
λῦσαι τὴν πρὸς ἐκεῖνον ἀγάπην ἡδοναῖς παρανόμοις.
Δεινὸς γάρ ἐστιν, εί ρᾳθυμοῦντας εὖροι τοὺς φύλα-
κας, κλέψαι καιρὸν, καὶ ἐπεισελθεῖν τοῖς τῆς ἀρε-
ti; πόνοις , καὶ κατασπεῖραι τῷ σίτῳ τά αὑτοῦ ζι-
ζάνισυ λοιδορίαν, λέγω, τῦφον, κενοδοξίαν, τιμῆς ἐπι-
ἣυμίαν, καὶ τὰ λοιπά τῆς κακίας δημιουργήματα.
Δεῖ οὖν ἐγρηγορέναι, καὶ τηρεῖν πάντοθεν τὸν Ἐχθρὸν,
ὅπως κᾶν προσϐάλῃ τινὰ μηχανὴν ὑπ’ ἀναισχυντίας,
πρὶν ἅψασθαι τῆς ψυχῆς ἀποκρουσθῆναι. Μνημο·
νεύετε δέ μοι συνεχῶς καὶ τούτου, ὅτι Ἀϐελ μὲν
προσέφερε τῷ Κυρίῳ Θυσίαν ἀπὸ τῶν πρωτοτόκων
προϐάτων καὶ ἀπὸ στεάτων· Κάῖν δέ ἀπὸ μὲν τῶν
καρπῶν τῆς γῆς, ἀλλ’ ούκ ἀπὸ τῶν προϐάτων· ι Καὶ
indas,» φησὶν, ι ὸ Θεὸς ἐπὶ ταῖς θυσίαις τοῦ ’Ἅϐελ ⁸
ἐπὶ δὲ τοῖς δώροις τοῦ Κάῐν οὐ προσέσχεν. ι Ἔστι
τοίνυν μαθέῖν ἐκ τῆς ἱστορίας, ὼς εὐάρεστον τῷ Κυ-
ρίῳ πᾶν τὸ μετά φόϐου καὶ πίστεως,ού τὸ πολυτελῶς
ἄνευ ἀγάπης γινόμενον. Ούδέ γὰρ Ἀϐραὰμ ἄλλως
ἐδέξατο τὴν εὐλογίαν παρὰ τοῦ Μελχισεδὲκ, ἀλλ’ἢ
τὰς ἀπαρχὰς καὶ τὰ καίρια προσήνεγκε τῷ ίερεῖ τοῦ
Θεοῦ. ἷζαίρια δέ λέγει καὶ ἀκροθίνια τῶν ὑπαρχόν-
των , αὐτὴν τὴν ψυχὴν καὶ τὸν νοῦν , κελεύων ἡμῖν
μὴ μικροπρεπῶς θύειν τῷ Θεῷ τάς αίνέσεις καὶ τὰς
εὐχὰς, μηδέ τά τυχόντα τῷ Δεσπότῃ προσάγειν , ἀλλ’
εἴτι καίριον τῆς ψυχῆς , μᾶλλον δὲ αὐτὴν τὴν ὃλην
ἀνατιθέναι Θεῷ. Περὶ μέντοι τῶν τῆς ἀρετῆς μερῶν,
ποῖον κρεῖττον ἡγεῖσθαι, καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἐπιτη-
δεύειν , καὶ ποῖον τούτου δεύτερον , καὶ τὰ λοιπὰ
ἑφεξῆς, οὐκ ἐστιν εἰπεῖν. Ἀλλήλων γὰρ ὁμοίως
ἔχονται , καὶ δι’ ἀλλήλων ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοὺς χρωμέ-
von; ἀνάγουσιν. Ἦ μὲν γὰρ ἁπλότης τῇ ὑπακοῇ παρα-
δίδωσιν ⁸ ἡ δὲ ὑπακοὴ, τῇ πίστει ο αὕτη δέ τῇ ἐλπίδι ο
καὶ ή ἐλπὶς, τῇ δικαιοσύνῃ · κάκείνη , τῇ διακονίᾳ ·
καὶ αὕτη, τῇ ταπεινότητι ⁸ παρά δὲ ταύτης ἡ πραότης
περαλαμϐάνεται· ὴ δέ, τῇ χαρᾷ προσάγει ⁸ ἡ δὲ χαρὰ,
τῇ ἀγάπῃ . ἐκείνη, τῇ εὐχῇ · καὶ οὕτως ἀλλήλων ἐξηρ-
τηκιέναι , καὶ ἐξαρτήσασαι τὸν ἐχόμενον , ἐπ’ αὐτὴν
ἀνάγουσι τοῦ ποθουμένου τὴν κορυφὴν , καθάπερ
ἁπεναντίας ἡ πονηρία τοὺς ἑαυτῆς φίλους, διὰ τῶν
οἰκείων αὐτῆς μερῶν, ἐπὶ τὴν ἐσχάτην κατάγει κα-
κίαν. Δεῖ δὲ ἡμᾶς τῇ εὐχῇ πλέον προσκαρτερεῖν·
οἷον γὰρ κορυφαῖός τις τοῦ χοροῦ τῶν ἀρετῶν αὕτη
τυγχάνει , καὶ συνάπτει δι’ ἁγιότητος μυστικῆς καὶ
πνευματικῆς ἐνεργείας καὶ διαθέσεως ἀρρήτου Θεῷ
τὸν τῇ εὐχῇ προσκαρτεροῦντα ο ὃς ζέων τῷ πόθῳ, κό-
ρον τῆς εύχῆς οὐχ εὑρίσκει · ἀεὶ δὲ τῷ πόθῳ τοῦ
ἀγαθοῦ εὑρίσκεται, κατὰ τὸ εἰρημένον ’ ι Oi τρώγον-
τές με, ἔτι πεινάσουσι · καὶ οἱ πίνοντές με, ἔτι διψή-
τουσι. ι Καὶ ἀ).λαχοῦ’ (Ἔδωκας εὐφροσύνην εἰς τὴν
καρδίαν μου. ι Καὶ ό Κύριος· ι Ἥ βασιλεία τῶν ού-
“Gen. tv, 4, 5. ³⁷ Gen. xw, 18 sqq.
τὸν τοῦ Κυρίου φόϐον ἐκ τῶν ψυχῶν ἡμῶν , καὶ δια-
λῦσαι τὴν πρὸς ἐκεῖνον ἀγάπην ἡδοναῖς παρανόμοις.
Δεινὸς γάρ ἐστιν, εί ρᾳθυμοῦντας εὖροι τοὺς φύλα-
κας, κλέψαι καιρὸν, καὶ ἐπεισελθεῖν τοῖς τῆς ἀρε-
ti; πόνοις , καὶ κατασπεῖραι τῷ σίτῳ τά αὑτοῦ ζι-
ζάνισυ λοιδορίαν, λέγω, τῦφον, κενοδοξίαν, τιμῆς ἐπι-
ἣυμίαν, καὶ τὰ λοιπά τῆς κακίας δημιουργήματα.
Δεῖ οὖν ἐγρηγορέναι, καὶ τηρεῖν πάντοθεν τὸν Ἐχθρὸν,
ὅπως κᾶν προσϐάλῃ τινὰ μηχανὴν ὑπ’ ἀναισχυντίας,
πρὶν ἅψασθαι τῆς ψυχῆς ἀποκρουσθῆναι. Μνημο·
νεύετε δέ μοι συνεχῶς καὶ τούτου, ὅτι Ἀϐελ μὲν
προσέφερε τῷ Κυρίῳ Θυσίαν ἀπὸ τῶν πρωτοτόκων
προϐάτων καὶ ἀπὸ στεάτων· Κάῖν δέ ἀπὸ μὲν τῶν
καρπῶν τῆς γῆς, ἀλλ’ ούκ ἀπὸ τῶν προϐάτων· ι Καὶ
indas,» φησὶν, ι ὸ Θεὸς ἐπὶ ταῖς θυσίαις τοῦ ’Ἅϐελ ⁸
ἐπὶ δὲ τοῖς δώροις τοῦ Κάῐν οὐ προσέσχεν. ι Ἔστι
τοίνυν μαθέῖν ἐκ τῆς ἱστορίας, ὼς εὐάρεστον τῷ Κυ-
ρίῳ πᾶν τὸ μετά φόϐου καὶ πίστεως,ού τὸ πολυτελῶς
ἄνευ ἀγάπης γινόμενον. Ούδέ γὰρ Ἀϐραὰμ ἄλλως
ἐδέξατο τὴν εὐλογίαν παρὰ τοῦ Μελχισεδὲκ, ἀλλ’ἢ
τὰς ἀπαρχὰς καὶ τὰ καίρια προσήνεγκε τῷ ίερεῖ τοῦ
Θεοῦ. ἷζαίρια δέ λέγει καὶ ἀκροθίνια τῶν ὑπαρχόν-
των , αὐτὴν τὴν ψυχὴν καὶ τὸν νοῦν , κελεύων ἡμῖν
μὴ μικροπρεπῶς θύειν τῷ Θεῷ τάς αίνέσεις καὶ τὰς
εὐχὰς, μηδέ τά τυχόντα τῷ Δεσπότῃ προσάγειν , ἀλλ’
εἴτι καίριον τῆς ψυχῆς , μᾶλλον δὲ αὐτὴν τὴν ὃλην
ἀνατιθέναι Θεῷ. Περὶ μέντοι τῶν τῆς ἀρετῆς μερῶν,
ποῖον κρεῖττον ἡγεῖσθαι, καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἐπιτη-
δεύειν , καὶ ποῖον τούτου δεύτερον , καὶ τὰ λοιπὰ
ἑφεξῆς, οὐκ ἐστιν εἰπεῖν. Ἀλλήλων γὰρ ὁμοίως
ἔχονται , καὶ δι’ ἀλλήλων ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοὺς χρωμέ-
von; ἀνάγουσιν. Ἦ μὲν γὰρ ἁπλότης τῇ ὑπακοῇ παρα-
δίδωσιν ⁸ ἡ δὲ ὑπακοὴ, τῇ πίστει ο αὕτη δέ τῇ ἐλπίδι ο
καὶ ή ἐλπὶς, τῇ δικαιοσύνῃ · κάκείνη , τῇ διακονίᾳ ·
καὶ αὕτη, τῇ ταπεινότητι ⁸ παρά δὲ ταύτης ἡ πραότης
περαλαμϐάνεται· ὴ δέ, τῇ χαρᾷ προσάγει ⁸ ἡ δὲ χαρὰ,
τῇ ἀγάπῃ . ἐκείνη, τῇ εὐχῇ · καὶ οὕτως ἀλλήλων ἐξηρ-
τηκιέναι , καὶ ἐξαρτήσασαι τὸν ἐχόμενον , ἐπ’ αὐτὴν
ἀνάγουσι τοῦ ποθουμένου τὴν κορυφὴν , καθάπερ
ἁπεναντίας ἡ πονηρία τοὺς ἑαυτῆς φίλους, διὰ τῶν
οἰκείων αὐτῆς μερῶν, ἐπὶ τὴν ἐσχάτην κατάγει κα-
κίαν. Δεῖ δὲ ἡμᾶς τῇ εὐχῇ πλέον προσκαρτερεῖν·
οἷον γὰρ κορυφαῖός τις τοῦ χοροῦ τῶν ἀρετῶν αὕτη
τυγχάνει , καὶ συνάπτει δι’ ἁγιότητος μυστικῆς καὶ
πνευματικῆς ἐνεργείας καὶ διαθέσεως ἀρρήτου Θεῷ
τὸν τῇ εὐχῇ προσκαρτεροῦντα ο ὃς ζέων τῷ πόθῳ, κό-
ρον τῆς εύχῆς οὐχ εὑρίσκει · ἀεὶ δὲ τῷ πόθῳ τοῦ
ἀγαθοῦ εὑρίσκεται, κατὰ τὸ εἰρημένον ’ ι Oi τρώγον-
τές με, ἔτι πεινάσουσι · καὶ οἱ πίνοντές με, ἔτι διψή-
τουσι. ι Καὶ ἀ).λαχοῦ’ (Ἔδωκας εὐφροσύνην εἰς τὴν
καρδίαν μου. ι Καὶ ό Κύριος· ι Ἥ βασιλεία τῶν ού-
“Gen. tv, 4, 5. ³⁷ Gen. xw, 18 sqq.