PG 67, col. 126
In inglese: The Ecclesiastical History of Socrates Scholasticus 1.18
μὲν δι’ ἐπιστολῆς Εὑσεϐίῳ τῷ τῆς Καισαρείας ἐπι-
σκόπῳσ κελεύει δὲ, τὸν μὲν βωμὸν ἀνατραπῆναι’
πρὸς δὲ τὴν δρῦν κατασκευασθῆναι οἷκον εὐκτήριον.
Ἑτέραν δὲ ἐκκλησίαν ἐν Ἡλίου πόλει τῆς Φοινίκης
κατασκευασθῆναι προσέταξε, δι’ αἰτίαν τοιαύτην δ οί
Ἠλίου πολῖται, τινα μὲν ἔσχον ἐξ ἀρχῆς νομοθέτην
οὐκ ἔχω εἰπεῖν, ὁποῖος ἦν τὺ ἦθος ο τὸ δὲ ἦθος ἐκ τῆς
πόλεως δείκνυται. Κοινὰς γὰρ εἶναι παρ’ αὐτοῖς τὰς
γυναῖκας ἐγχώριος νόμος ἐκέλευε. Καὶ διὰ τοῦτο,
ἀμφίϐολα μὲν ἦν παρ’ αὐτοῖς τὰ τικτόμενα. Γονέων
γαρ» καὶ τέκνων οὐδεμία διάκρισις ἦν. Τὰς δέ παρθέο
νους τοῖς παριοῦσι (9) ξένοις παρεῖχον πορνεύεσθαι.
Καὶ τοῦτο ἐξ ἀρχαίου κρατοῦν παρ’ αὐτοῖς , λῦσαι
ἐσπούδασε. Νόμῳ γὰρ σεμνῷ τῶν αἰσχρῶν ἀνελὼν
τὸ μῦ σος, τὰ γένη ἑαυτὰ ἐπιγινώσκειν παρεσκεύασεν.
Ἐκκλησίας τε κτίσας, καὶ ἐπίσκοπον χειροτονηθῆναι
παρεσκεύασε, καὶ κλῆρον ἱερόν. Οῦτω τὰ Ἡλιουπο-
λιτῶν κακᾶ μετριώτερα ἀπειργάσατο. Παραπλησίῳ
δὲ τρόπῳ καὶ τὺ έν ’Λφάκοις τοῦ Λιϐάνου ἱερὸν τῆς
Ἀφροδίτης καθελὼν, τὰς ἐκεῖ γιγνομένας ἀναίδην
ἁρρητθπθιῖίς ἐξέκοψε· Τί δ’ ἂν εἴποιμι, ὅπως τὸν ἐν
Κιλικίᾳ Πυθωνικὸν ἐξήλασε δαίμονα, τὸν οῗκον ὲν
ἐνεφώλευεν, ἐκ θεμελίων ἀνατραπῆναι κελεύσας, Τοσ-
οὗτος δὲ ἦν ὁ τοῦ βασιλέως περὶ τὸν Χριστιανισμὸν
πόθος, ὼς καὶ Περσικοῦ μέλλοντος κινεῖσθαι πολέμου,
κατασκευάσας σκηνὴν ἐκ ποικίλης ὀθόνης, ἐκκλησίας
τύπον ἀποτελοῦσαν, ὥσπερ Μιοῡσῆς ἐν τῇ ἐρήμῳ
πεποιήκει, καὶ ταύτην φέρεσθαι, ἵνα ἔχοι κατὰ τοὺς
ἐρημοτάτους τόπους εῦκτήριον ηὑτρεπισμένον. Ἀλλ’
οῦ προέϐη τότε 6 πόλεμος ἔφθη γὰρ δέει τοῦ βασι-
λέως σϐεσθῆναι. ’Ὀτιδέ καὶ περὶ τὸ ἀνορθοῦν τὰς
πόλεις σπουδαῖος ἦν 6 βασιλεὺς, καὶ ὅπως κώμας
πολλὰς, πόλεις ἀπέδειξεν, ὡς τὴν Δρεπάνην, ἐπώνυμον
τῆς μητρὸς, καὶ ὲν Παλαιστίνῃ Κωνσταντίαν, ἐπ’
ὀνόματι τῆς ἑαυτοῦ ἀδελφῆς Κωνσταντίας, οὐκ
εὔκαιρον ἡγοῦμαι γράφειν. Οὐ γὰρ πρόκειται τὰς
πράξεις τοῦ βασιλέως ἀριθμεῖν, ὃτι μὴ ὅσαι πρὸς
Χ ριστιανισμὸν ἀρμόζουσιν, ἀλλ’ ὅσαι μόνον ’περὶ⁵ τὰς
ἐκκλησίας ἐγένοντο. Διὸ τὰ κατορθώματα τοῦ βασι-
υλέως ἐτέρας ὑποθέσεως ὄντα, ἰδίας τε δεόμενα
πραγματείας, ἑτέροις ἀρίημι, τοῖς τὰ τοιαῦτα συγο
γράφειν δυναμένοις· ἐγὼ δὲ, εἰ μὲν ἀδιαίρετος ἠ
ἐκκλησία μεμενήκει, καὶ αὐτὸς ἡσυχίαν ἂν ἦγον.
Ὅπου γὰρ ὑπόθεσις μὴ χορηγεῖ τὰ γινό μενοι, περιττὸς
6 λέγων ἐστίν. Ἐπειδὴ δὲ τὴν ἀποστολικὴν τοῦ Χ ρι·
στιανισμοῦ πίστιν, ἡ διαλεκτικὴ καὶ κενὴ ἀπάτη
συνέχεεν ἐν ταῦτῴ καὶ διέσπειρεν, ᾠήθην δεῖν γραφῇ
ταῦτα παραδοῦναι, ὅπως ἂν μὴ ἁφανῆ γένηται τὰ
κατά τὰς ἐκκλησίας γενόμενα· ἡ γὰρ περὶ τούτων
γνῶσις, παρὰ μὲν τοῖς πολλοῖς καὶ εῦκλειαν φέρει·
VALESll ANNOTATIONES.
emendavi ex codice Leonis Allatii. Reliqui enim
σκόπῳσ κελεύει δὲ, τὸν μὲν βωμὸν ἀνατραπῆναι’
πρὸς δὲ τὴν δρῦν κατασκευασθῆναι οἷκον εὐκτήριον.
Ἑτέραν δὲ ἐκκλησίαν ἐν Ἡλίου πόλει τῆς Φοινίκης
κατασκευασθῆναι προσέταξε, δι’ αἰτίαν τοιαύτην δ οί
Ἠλίου πολῖται, τινα μὲν ἔσχον ἐξ ἀρχῆς νομοθέτην
οὐκ ἔχω εἰπεῖν, ὁποῖος ἦν τὺ ἦθος ο τὸ δὲ ἦθος ἐκ τῆς
πόλεως δείκνυται. Κοινὰς γὰρ εἶναι παρ’ αὐτοῖς τὰς
γυναῖκας ἐγχώριος νόμος ἐκέλευε. Καὶ διὰ τοῦτο,
ἀμφίϐολα μὲν ἦν παρ’ αὐτοῖς τὰ τικτόμενα. Γονέων
γαρ» καὶ τέκνων οὐδεμία διάκρισις ἦν. Τὰς δέ παρθέο
νους τοῖς παριοῦσι (9) ξένοις παρεῖχον πορνεύεσθαι.
Καὶ τοῦτο ἐξ ἀρχαίου κρατοῦν παρ’ αὐτοῖς , λῦσαι
ἐσπούδασε. Νόμῳ γὰρ σεμνῷ τῶν αἰσχρῶν ἀνελὼν
τὸ μῦ σος, τὰ γένη ἑαυτὰ ἐπιγινώσκειν παρεσκεύασεν.
Ἐκκλησίας τε κτίσας, καὶ ἐπίσκοπον χειροτονηθῆναι
παρεσκεύασε, καὶ κλῆρον ἱερόν. Οῦτω τὰ Ἡλιουπο-
λιτῶν κακᾶ μετριώτερα ἀπειργάσατο. Παραπλησίῳ
δὲ τρόπῳ καὶ τὺ έν ’Λφάκοις τοῦ Λιϐάνου ἱερὸν τῆς
Ἀφροδίτης καθελὼν, τὰς ἐκεῖ γιγνομένας ἀναίδην
ἁρρητθπθιῖίς ἐξέκοψε· Τί δ’ ἂν εἴποιμι, ὅπως τὸν ἐν
Κιλικίᾳ Πυθωνικὸν ἐξήλασε δαίμονα, τὸν οῗκον ὲν
ἐνεφώλευεν, ἐκ θεμελίων ἀνατραπῆναι κελεύσας, Τοσ-
οὗτος δὲ ἦν ὁ τοῦ βασιλέως περὶ τὸν Χριστιανισμὸν
πόθος, ὼς καὶ Περσικοῦ μέλλοντος κινεῖσθαι πολέμου,
κατασκευάσας σκηνὴν ἐκ ποικίλης ὀθόνης, ἐκκλησίας
τύπον ἀποτελοῦσαν, ὥσπερ Μιοῡσῆς ἐν τῇ ἐρήμῳ
πεποιήκει, καὶ ταύτην φέρεσθαι, ἵνα ἔχοι κατὰ τοὺς
ἐρημοτάτους τόπους εῦκτήριον ηὑτρεπισμένον. Ἀλλ’
οῦ προέϐη τότε 6 πόλεμος ἔφθη γὰρ δέει τοῦ βασι-
λέως σϐεσθῆναι. ’Ὀτιδέ καὶ περὶ τὸ ἀνορθοῦν τὰς
πόλεις σπουδαῖος ἦν 6 βασιλεὺς, καὶ ὅπως κώμας
πολλὰς, πόλεις ἀπέδειξεν, ὡς τὴν Δρεπάνην, ἐπώνυμον
τῆς μητρὸς, καὶ ὲν Παλαιστίνῃ Κωνσταντίαν, ἐπ’
ὀνόματι τῆς ἑαυτοῦ ἀδελφῆς Κωνσταντίας, οὐκ
εὔκαιρον ἡγοῦμαι γράφειν. Οὐ γὰρ πρόκειται τὰς
πράξεις τοῦ βασιλέως ἀριθμεῖν, ὃτι μὴ ὅσαι πρὸς
Χ ριστιανισμὸν ἀρμόζουσιν, ἀλλ’ ὅσαι μόνον ’περὶ⁵ τὰς
ἐκκλησίας ἐγένοντο. Διὸ τὰ κατορθώματα τοῦ βασι-
υλέως ἐτέρας ὑποθέσεως ὄντα, ἰδίας τε δεόμενα
πραγματείας, ἑτέροις ἀρίημι, τοῖς τὰ τοιαῦτα συγο
γράφειν δυναμένοις· ἐγὼ δὲ, εἰ μὲν ἀδιαίρετος ἠ
ἐκκλησία μεμενήκει, καὶ αὐτὸς ἡσυχίαν ἂν ἦγον.
Ὅπου γὰρ ὑπόθεσις μὴ χορηγεῖ τὰ γινό μενοι, περιττὸς
6 λέγων ἐστίν. Ἐπειδὴ δὲ τὴν ἀποστολικὴν τοῦ Χ ρι·
στιανισμοῦ πίστιν, ἡ διαλεκτικὴ καὶ κενὴ ἀπάτη
συνέχεεν ἐν ταῦτῴ καὶ διέσπειρεν, ᾠήθην δεῖν γραφῇ
ταῦτα παραδοῦναι, ὅπως ἂν μὴ ἁφανῆ γένηται τὰ
κατά τὰς ἐκκλησίας γενόμενα· ἡ γὰρ περὶ τούτων
γνῶσις, παρὰ μὲν τοῖς πολλοῖς καὶ εῦκλειαν φέρει·
VALESll ANNOTATIONES.
emendavi ex codice Leonis Allatii. Reliqui enim