PG 67, col. 812
In inglese: The Ecclesiastical History of Socrates Scholasticus 7.32
τὴν διάνοιαν ἐκ τῶν παλαιῶν ἀντιγράφων περιεῖλον
οἱ χωρίζειν ἀπὸ τοῦ τῆς οἰκονομίας ἀνθρώπου βουλό-
μενοι τὴν θεότητα. Διὸ καὶ οἱ παλαιοὶ ἐρμηνεῖς αὐτὸ
τοῦτο ἐπεσημήναντο, ὡς τινες εἶεν ῥᾳδιουργήσαντες
τὴν ἐπιστολὴν, λύειν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνθρωπον
θέλοντες. Συνανείληπται δὲ ἡ ἀνθρωπέτης τῇ θεότητε·
καὶ οὐκέτι εἰσὶ δύο, ἀλλὰ ἕν (45). Τοῦτο θαῤῤοῦντες
οἱ παλαιοὶ, Θεοτόκον τὴν Μαρίαν λέγειν οὐκ ὥκνη-
σαν. Οὕτω γὰρ καὶ ὁ Παμφίλου Εὐσέβιος ἐν τῷ
τρίτῳ λόγῳ τῷ εἰς τὸν βίον Κωνσταντίνου, κατὰ
λέξιν ταῦτα φησί· Καὶ γὰρ καὶ γέννησιν ὑπομένειν
ὁ μεθʼ ἡμῶν Θεὸς διʼ ἡμᾶς ἠνέσχετο· καὶ τόπος
αὐτοῦ τῆς ἐνσάρκου γεννήσεως , ὀνομαστὶ παρʼ
Ἐβραίοις ἡ Εηθλεὲμ ἐκηρύττετο. Διὸ δὴ καὶ ἡ βα-
σίλισσα Ἐλένη ἡ θεοφιλεστάτη, τῆς Θεοτόκου τὴν
κύησιν μνήμασι θαυμασίοις κατεκόσμει, παντοίως
τὸ τῇδε ἱερὸν ἄντρον φαιδρύνουσα. Καὶ Ὡριγένης
δὲ ἐν τῷ πρώτῳ τόμῳ τῶν εἰς τὴν πρὸς ωμαίους
τοῦ Ἀπποστόλου ἐπιστολὴν, ἐρμηνεύων πῶς Θεοτόκος
λέγεται, πλατέως ἐξήτασε. θαίνεται τοίνυν ὁ Nεστό-
ριος ἀγνοήσας τὰς πραγματείας τῶν παλαιῶν. Διὸ,
καθὼς ἔφην, τὴν λέξιν μόνην περιίσταται. Ἐπεὶ ὅτι
ψιλὸν οὐ λέγει ἄνθρωπον τὸν Χριστὸν, ὡς θωτεινὸς ἢ
Παῦλος ὁ Σαμοσατεὺς, καὶ αἱ ἐκδοθῖσαι αὐτοῦ προσ-
ομιλίαι διδάσκουσιν, ὡς οὐδαμοῦ τὴν τοῦ Θεοῦ
Αόγου ὑπόστασιν ἀναιρεῖ,άλλὰ πανταχοῦ ἐνυπόστατον
αὐτὸν ὅμολογεῖ καὶ ἐνούσιον· οὐ μὴν ὡς θωτεινὸς καὶ
ὁ Σαμοσατεὺς, ἀναιρεῖ αὐτοῦ τὴν ὕπαρξιν. Τοῦτο
γὰρ καὶ Μανιχαῖοι, καὶ οἱ ἀπὸ Μοντανοῦ ο4 ογματί-
ζειν ἐτόλμησαν. Οὕτω μὲν οὖν τὸν Nεστόριον φρο·-
νοῦντα εὐρίσκω ἐγὼ, ἔκ τε ὦν ἀνέγνων αὐτοῦ λόγων,
καὶ ἀφʼ οὗ οἱ ἐρασταὶ αὐτοῦ λέγουσιν. Οὐ μιικρὰν
μέντοι ταραχὴν τῇ οἰκουμένῃ ἡ ψυχρολογία Nεστε-
ρίου ἐκίνησεν.
partim ex libris ejus, quos quidem perlegi, partim ex fautorum illius sermonibus deprehendi. Cæterums
πβφΑA. s.
De piaculo in ipso altari majoris ecclesiæ a serris Περὶ τοῦ γενομένου μύσους ἐν τῷ δυσιαστηρῳ
τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, ὑπεὸ τῶν σuγνέδων
δούλων.
Cum hæc ita gesta essent, forte contigit nt Καὶ τούτων γενομένων, ἐπισυνέβη μυσαρόν τιι
nefarium quoddamfacinusin ecclesia perpetraretur. πρᾶγμα κατὰ τὴν ἐκκλησίαν γενέσθαι. Οἰκέται γὰρ
VALEESII NNOTATIONES.
exhibuerunt, locus ille Joannis ita scribltur, καὶ duas in Christo, sed unam duntaxat natnram esse
πᾶν πνεῦμα ὅ μὴ ὁμολογεῖ τὸν Ἰησοῦν, ἐκ τοῦ Θεοῦ existimabat. Nisi forte Socratem de personis loqm
οὐκ ἐστι. Quæ scriptura propius accedit ad vulga- dicamus, non de naturis. Hac ratione excusari
posset Socrates. si verba ejus hunc sensum admit-
(45) Καὶ οὐκ ἔτι εlσὶ δόο, ἀά λὰ ἔν. Palitur hic tcrent. Cere ἀνθρωπότης et θεότης, de quibus iæc
Sacrates, et dum Nestorium reprehendit, in Euty- dicuntur, naturas omnino significant, non personas.
vAuonmMM.
Θεοτόκος τινὰ συνέλαβεν, ἡ Παρθένος δηλονότι· ali-
bique sæpius beatam Virginem Θεοτόκον nuncupt.
Ante hos omnes Origenes vocem Θεοτόκος non so-
lum usurpavit, sed et prolixius exposuit in primo
tomo Comment. in Epist. ad Romanos, ut præter
Socratem, Liberatus in Breviario testatur. Latim,
ad imitationem Græcorum, B. Mariam Deiparam
voocant.
Καὶ οl ἀπὸ Μοντσνοῦ. Vide quæ Valesius nl-
servavit ad Socratislib.I, cap. 25. VV. Loπrrs.
οἱ χωρίζειν ἀπὸ τοῦ τῆς οἰκονομίας ἀνθρώπου βουλό-
μενοι τὴν θεότητα. Διὸ καὶ οἱ παλαιοὶ ἐρμηνεῖς αὐτὸ
τοῦτο ἐπεσημήναντο, ὡς τινες εἶεν ῥᾳδιουργήσαντες
τὴν ἐπιστολὴν, λύειν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνθρωπον
θέλοντες. Συνανείληπται δὲ ἡ ἀνθρωπέτης τῇ θεότητε·
καὶ οὐκέτι εἰσὶ δύο, ἀλλὰ ἕν (45). Τοῦτο θαῤῤοῦντες
οἱ παλαιοὶ, Θεοτόκον τὴν Μαρίαν λέγειν οὐκ ὥκνη-
σαν. Οὕτω γὰρ καὶ ὁ Παμφίλου Εὐσέβιος ἐν τῷ
τρίτῳ λόγῳ τῷ εἰς τὸν βίον Κωνσταντίνου, κατὰ
λέξιν ταῦτα φησί· Καὶ γὰρ καὶ γέννησιν ὑπομένειν
ὁ μεθʼ ἡμῶν Θεὸς διʼ ἡμᾶς ἠνέσχετο· καὶ τόπος
αὐτοῦ τῆς ἐνσάρκου γεννήσεως , ὀνομαστὶ παρʼ
Ἐβραίοις ἡ Εηθλεὲμ ἐκηρύττετο. Διὸ δὴ καὶ ἡ βα-
σίλισσα Ἐλένη ἡ θεοφιλεστάτη, τῆς Θεοτόκου τὴν
κύησιν μνήμασι θαυμασίοις κατεκόσμει, παντοίως
τὸ τῇδε ἱερὸν ἄντρον φαιδρύνουσα. Καὶ Ὡριγένης
δὲ ἐν τῷ πρώτῳ τόμῳ τῶν εἰς τὴν πρὸς ωμαίους
τοῦ Ἀπποστόλου ἐπιστολὴν, ἐρμηνεύων πῶς Θεοτόκος
λέγεται, πλατέως ἐξήτασε. θαίνεται τοίνυν ὁ Nεστό-
ριος ἀγνοήσας τὰς πραγματείας τῶν παλαιῶν. Διὸ,
καθὼς ἔφην, τὴν λέξιν μόνην περιίσταται. Ἐπεὶ ὅτι
ψιλὸν οὐ λέγει ἄνθρωπον τὸν Χριστὸν, ὡς θωτεινὸς ἢ
Παῦλος ὁ Σαμοσατεὺς, καὶ αἱ ἐκδοθῖσαι αὐτοῦ προσ-
ομιλίαι διδάσκουσιν, ὡς οὐδαμοῦ τὴν τοῦ Θεοῦ
Αόγου ὑπόστασιν ἀναιρεῖ,άλλὰ πανταχοῦ ἐνυπόστατον
αὐτὸν ὅμολογεῖ καὶ ἐνούσιον· οὐ μὴν ὡς θωτεινὸς καὶ
ὁ Σαμοσατεὺς, ἀναιρεῖ αὐτοῦ τὴν ὕπαρξιν. Τοῦτο
γὰρ καὶ Μανιχαῖοι, καὶ οἱ ἀπὸ Μοντανοῦ ο4 ογματί-
ζειν ἐτόλμησαν. Οὕτω μὲν οὖν τὸν Nεστόριον φρο·-
νοῦντα εὐρίσκω ἐγὼ, ἔκ τε ὦν ἀνέγνων αὐτοῦ λόγων,
καὶ ἀφʼ οὗ οἱ ἐρασταὶ αὐτοῦ λέγουσιν. Οὐ μιικρὰν
μέντοι ταραχὴν τῇ οἰκουμένῃ ἡ ψυχρολογία Nεστε-
ρίου ἐκίνησεν.
partim ex libris ejus, quos quidem perlegi, partim ex fautorum illius sermonibus deprehendi. Cæterums
πβφΑA. s.
De piaculo in ipso altari majoris ecclesiæ a serris Περὶ τοῦ γενομένου μύσους ἐν τῷ δυσιαστηρῳ
τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, ὑπεὸ τῶν σuγνέδων
δούλων.
Cum hæc ita gesta essent, forte contigit nt Καὶ τούτων γενομένων, ἐπισυνέβη μυσαρόν τιι
nefarium quoddamfacinusin ecclesia perpetraretur. πρᾶγμα κατὰ τὴν ἐκκλησίαν γενέσθαι. Οἰκέται γὰρ
VALEESII NNOTATIONES.
exhibuerunt, locus ille Joannis ita scribltur, καὶ duas in Christo, sed unam duntaxat natnram esse
πᾶν πνεῦμα ὅ μὴ ὁμολογεῖ τὸν Ἰησοῦν, ἐκ τοῦ Θεοῦ existimabat. Nisi forte Socratem de personis loqm
οὐκ ἐστι. Quæ scriptura propius accedit ad vulga- dicamus, non de naturis. Hac ratione excusari
posset Socrates. si verba ejus hunc sensum admit-
(45) Καὶ οὐκ ἔτι εlσὶ δόο, ἀά λὰ ἔν. Palitur hic tcrent. Cere ἀνθρωπότης et θεότης, de quibus iæc
Sacrates, et dum Nestorium reprehendit, in Euty- dicuntur, naturas omnino significant, non personas.
vAuonmMM.
Θεοτόκος τινὰ συνέλαβεν, ἡ Παρθένος δηλονότι· ali-
bique sæpius beatam Virginem Θεοτόκον nuncupt.
Ante hos omnes Origenes vocem Θεοτόκος non so-
lum usurpavit, sed et prolixius exposuit in primo
tomo Comment. in Epist. ad Romanos, ut præter
Socratem, Liberatus in Breviario testatur. Latim,
ad imitationem Græcorum, B. Mariam Deiparam
voocant.
Καὶ οl ἀπὸ Μοντσνοῦ. Vide quæ Valesius nl-
servavit ad Socratislib.I, cap. 25. VV. Loπrrs.