PG 67, col. 905
In inglese: The Ecclesiastical History of Sozomen 1.15
καθότι Πέτρου τοὺς Μελιτίου σπουδαστὰς ἀποκηρύ-
ξαντος, καὶ τὸ αὐτῶν βάπτισμα μὴ προσιεμένου, τοῖς
γινομένοις ἐπέσκηπτε, καὶ ἠρεμεῖν οὐκ ἡνείχετο.
Ἐπεὶ δὲ Πέτρος ἐμαρτύρησε, συγγνώμην αἰτήσας
Ἀχιλλᾶν, ἐπετράπη διακονεῖν · καὶ πρεσβυτερίου
ἠξιώθη. Μετὰ δὲ ταῦτα καὶ Ἀλέξανδρος ἐν τιμῇ
εἶχεν αὐτόν. Διαλεκτικώτατος δὲ γενόμενος, ἐλέγετο
γὰρ μηδὲ τῶν τοιούτων ἀμοιρεῖν μαθημάτων, εἰς
ἀτόπους ἐξεκυλίσθη λόγους·ὡς τοῦτο πρότερον παρʼ
ἐτέρου μὴ εἰρημένον, τολμῆσαι ἐν ἐκκλησίᾳ ἀπο-
φήνασθαι, τὸν Τἰὸν τοῦ Θεοῦ ἐξ οὐκ ὄντων γεγενῆσθαι,
καὶ εἶναί ποτε ὅτε οὐκ ἦν, καὶ αὐτεξουσιότητι κακκίας
καὶ ἀρετῆς δεκτικὸν ὑπάρχειν, καὶ κτίσμα καὶ
ποίημα, καὶ ἄλλα πολλὰ ἃ λέγειν εἰκὸς τὸν τούτοις
συνιστάμενον, εἰς διαλέξεις προῖόντα καὶ τὰς κατὰ
μέρος ζητήσεις. Λαβόμενοι δέ τινες τῶν εἰρημένων,
ἐμέμφοντο Ἀλέξανδρον, ὡς οὐ δέον ἀνεχόμενον τῶν
κατὰ τοῦ δόγματος νεωτερισμῶν. Ὁ δὲ, ὑπολαβὼν
ἄμεινον εἶναι περὶ τῶν ἀμφιβόλων ἐκατέρῳ μέρει
προθεῖναι λόγον, ὥστε μὴ δόξαι ἀνάγκῃ, ἀλλὰ πειθοῖ
τῆς ἔριδος αὐτοὺς παύειν, κριτὴν καθίσας σὺν τοῖς
ἀπὸ τοῦ κλήρου, εἰς ἄμιλλαν ἀμφοτέρους ἤγαγεν.
Ὡς δὲ συμμβαίνειν φιλεῖ περὶ τὰς ἔριδας τῶν λόγων,
ἐκάτερος ἐπειρᾶτο νικᾷν. Συνίσταται δὲ Ἀρειος μὲν
τοῖς παρʼ ἀὐτοῦ εἰρημένοις· οἱ δὲ, ὡς ὀμοούσιος
καὶ συναῖδιός ἐστιν ὁ Υἱὸς τῷ Πατρί. Συνεδρίου δὲ
πάλιν γενομένου, τοσαύτας διαλέξεις ἀνακινήσαντες,
οὐ συνέβησαν ἀλλήλοις. Ἀμφηρίστου δὲ τῆς ζητή-
σεως ἔτι δοκούσης εἶναι, πέπονθέ τι καὶ Ἀλέξανδρος
ταπρῶτα, πῆ μὲν τούτους, πῆ δὲ ἐκείνους ἐπαινῶν.
Τελευτῶν δὲ, τοῖς ὀμοούσιον καὶ συναῖδιον εἶναι τὸν
rἰὸν ἀποφαινομένοις ἔθετο· καὶ τὸν Ἀρειον ὀμοίως
φρονεῖν ἐκέλευσε, τῶν ἐναντίων λόγων ἀφέμενον.
Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἔπεισεν, ἤδη δὲ πολλοὶ τῶν ἀμφʼ αὐτὸν,
τῶν ἐπισκόπων καὶ τοῦ κλήρου, λέγειν ὀρθῶς τὸν
Ἀρειον ἐνόμιζον, ἀπεκήρυξε τῆς Ἐκκλησίας αὐτόν
τε καὶ τοὺς συμπράττοντας αὐτῷ περὶ τὸ δόγμα
κληρικούς. Συνέπραττον δὲ αὐτῷ τῆς Ἀλεξανδρέων
παροικίας. πρεσβύτεροι μὲν, Ἀειθαλᾶς καὶ Ἀχιλλᾶς,
καὶ Καρπώνης τε καὶ Σαρμάτης καὶ Ἀρειος· διά-
κονοι δὲ, Εὐζώῖος καὶ Μακάριος (5) Ἰούλιος καὶ
Μηνᾶς καὶ Ἐλλάδιος. Ἐντεῦθεν δὲ καὶ τοῦ λαοῦ οὐκ
ὀλίγη μοῖρα μετέθεντο πρὸς αὐτοὸς, οἱ μὲν ὁμοίως
χρῆναι περὶ Θεοῦ νομίζειν ἡγούμενοι· οἱ δὲ, τοῦτο
δὴ τὸ τοῖς πολλοῖς συμβαῖνον, ὡς ἠδικκημένους ἐλεοῦν-
sunt, quippe quæ citantur ab imperatore Justi-
niano in Oratione ad Mennam patriarcham contra
errores Origenis, licet verbis aliquantulum immu-
tatis. Mirum tamen est, nec Alexandrum in sua
synodica, nec Athanasium, hujus excommunica-
tonis Arii mentione n ullam fecisse.
(57) Διάκονοι δὲ Εὐζῶ ος καὶ Mακριός.In codice
uhetiano scriptum est, καὶ Μακάριος. Nullus ta-
o Πέπονθέ τι καὶ Ἀλέξανδρος ταπρῶτα.
Alexander, ut erat mitis et pacis amans, primuum
Ieniter Arium coarguit, monetque a pravis opinio-
nibut absistat: tum suam pse doctrinam ex sacris
Iitteris sinceram comprobat, Arianam veroimpiam
et exsecrandam. læc leitas vitio a quibus-
Prruoε. G. IX 1II.
ξαντος, καὶ τὸ αὐτῶν βάπτισμα μὴ προσιεμένου, τοῖς
γινομένοις ἐπέσκηπτε, καὶ ἠρεμεῖν οὐκ ἡνείχετο.
Ἐπεὶ δὲ Πέτρος ἐμαρτύρησε, συγγνώμην αἰτήσας
Ἀχιλλᾶν, ἐπετράπη διακονεῖν · καὶ πρεσβυτερίου
ἠξιώθη. Μετὰ δὲ ταῦτα καὶ Ἀλέξανδρος ἐν τιμῇ
εἶχεν αὐτόν. Διαλεκτικώτατος δὲ γενόμενος, ἐλέγετο
γὰρ μηδὲ τῶν τοιούτων ἀμοιρεῖν μαθημάτων, εἰς
ἀτόπους ἐξεκυλίσθη λόγους·ὡς τοῦτο πρότερον παρʼ
ἐτέρου μὴ εἰρημένον, τολμῆσαι ἐν ἐκκλησίᾳ ἀπο-
φήνασθαι, τὸν Τἰὸν τοῦ Θεοῦ ἐξ οὐκ ὄντων γεγενῆσθαι,
καὶ εἶναί ποτε ὅτε οὐκ ἦν, καὶ αὐτεξουσιότητι κακκίας
καὶ ἀρετῆς δεκτικὸν ὑπάρχειν, καὶ κτίσμα καὶ
ποίημα, καὶ ἄλλα πολλὰ ἃ λέγειν εἰκὸς τὸν τούτοις
συνιστάμενον, εἰς διαλέξεις προῖόντα καὶ τὰς κατὰ
μέρος ζητήσεις. Λαβόμενοι δέ τινες τῶν εἰρημένων,
ἐμέμφοντο Ἀλέξανδρον, ὡς οὐ δέον ἀνεχόμενον τῶν
κατὰ τοῦ δόγματος νεωτερισμῶν. Ὁ δὲ, ὑπολαβὼν
ἄμεινον εἶναι περὶ τῶν ἀμφιβόλων ἐκατέρῳ μέρει
προθεῖναι λόγον, ὥστε μὴ δόξαι ἀνάγκῃ, ἀλλὰ πειθοῖ
τῆς ἔριδος αὐτοὺς παύειν, κριτὴν καθίσας σὺν τοῖς
ἀπὸ τοῦ κλήρου, εἰς ἄμιλλαν ἀμφοτέρους ἤγαγεν.
Ὡς δὲ συμμβαίνειν φιλεῖ περὶ τὰς ἔριδας τῶν λόγων,
ἐκάτερος ἐπειρᾶτο νικᾷν. Συνίσταται δὲ Ἀρειος μὲν
τοῖς παρʼ ἀὐτοῦ εἰρημένοις· οἱ δὲ, ὡς ὀμοούσιος
καὶ συναῖδιός ἐστιν ὁ Υἱὸς τῷ Πατρί. Συνεδρίου δὲ
πάλιν γενομένου, τοσαύτας διαλέξεις ἀνακινήσαντες,
οὐ συνέβησαν ἀλλήλοις. Ἀμφηρίστου δὲ τῆς ζητή-
σεως ἔτι δοκούσης εἶναι, πέπονθέ τι καὶ Ἀλέξανδρος
ταπρῶτα, πῆ μὲν τούτους, πῆ δὲ ἐκείνους ἐπαινῶν.
Τελευτῶν δὲ, τοῖς ὀμοούσιον καὶ συναῖδιον εἶναι τὸν
rἰὸν ἀποφαινομένοις ἔθετο· καὶ τὸν Ἀρειον ὀμοίως
φρονεῖν ἐκέλευσε, τῶν ἐναντίων λόγων ἀφέμενον.
Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἔπεισεν, ἤδη δὲ πολλοὶ τῶν ἀμφʼ αὐτὸν,
τῶν ἐπισκόπων καὶ τοῦ κλήρου, λέγειν ὀρθῶς τὸν
Ἀρειον ἐνόμιζον, ἀπεκήρυξε τῆς Ἐκκλησίας αὐτόν
τε καὶ τοὺς συμπράττοντας αὐτῷ περὶ τὸ δόγμα
κληρικούς. Συνέπραττον δὲ αὐτῷ τῆς Ἀλεξανδρέων
παροικίας. πρεσβύτεροι μὲν, Ἀειθαλᾶς καὶ Ἀχιλλᾶς,
καὶ Καρπώνης τε καὶ Σαρμάτης καὶ Ἀρειος· διά-
κονοι δὲ, Εὐζώῖος καὶ Μακάριος (5) Ἰούλιος καὶ
Μηνᾶς καὶ Ἐλλάδιος. Ἐντεῦθεν δὲ καὶ τοῦ λαοῦ οὐκ
ὀλίγη μοῖρα μετέθεντο πρὸς αὐτοὸς, οἱ μὲν ὁμοίως
χρῆναι περὶ Θεοῦ νομίζειν ἡγούμενοι· οἱ δὲ, τοῦτο
δὴ τὸ τοῖς πολλοῖς συμβαῖνον, ὡς ἠδικκημένους ἐλεοῦν-
sunt, quippe quæ citantur ab imperatore Justi-
niano in Oratione ad Mennam patriarcham contra
errores Origenis, licet verbis aliquantulum immu-
tatis. Mirum tamen est, nec Alexandrum in sua
synodica, nec Athanasium, hujus excommunica-
tonis Arii mentione n ullam fecisse.
(57) Διάκονοι δὲ Εὐζῶ ος καὶ Mακριός.In codice
uhetiano scriptum est, καὶ Μακάριος. Nullus ta-
o Πέπονθέ τι καὶ Ἀλέξανδρος ταπρῶτα.
Alexander, ut erat mitis et pacis amans, primuum
Ieniter Arium coarguit, monetque a pravis opinio-
nibut absistat: tum suam pse doctrinam ex sacris
Iitteris sinceram comprobat, Arianam veroimpiam
et exsecrandam. læc leitas vitio a quibus-
Prruoε. G. IX 1II.