PG 89, col. 861
Ηρ-ίι Deus terram et ra~lum , seu centrum, et tunc Α in suo ordine collocata et. inclusa in sua congre-
ι-ςιΓι principium et causam circuli. nempe centrum
seu terram, ct magis quam contra. Si autem ii eon-
titeantur omne centrum figi super aliquod stabile et
solidum, et sic circumscribi eircumferentiam, non
autem aliter : [lcum autem agnoscant super aquas
qua: nulli resistunt concussioni, sed statim fundun-
tnr ct circumfluunt, non solum iujccisse id quod
est densum ac grave, sed etiam in his humidis soli-
dare multitudinem ι quemadmodum non concesse-
rint eum excitare cwhnn tauquam fornicem etiam
absque centro; nam qua: apud homines sunt ejus-
modi ut fieri non possint, apttd Deum possunttieri.
Sed ad aliam cundum est seriem, et postnlamlunt
est a superna sapientia quze dat onmibus prout
recte petunt, nt nobis revelet mysticum sensum
qui est intra litteram, nempe quomodo per univer-
sam se: dierum creationem, prius constituit etpr:e-
figuravit liguram et imaginem Ecclesia' Christi. Sic
enim dicit: In principio fecit Deus uelum et terram.
(lmlum quidem simul comprehendendo nominat
omnes cmlestcs et intelligentes , sanctarum virtu—
tum et intelligentis mundi constitutiones; ut intel-
ligas superuum mundum prius fuisse fabricatum ,
congruenter voci theologi qua: dicit : Primum qui-
dem mente cogitavit angelicas virtutes et cmlcstes,
et cogitatio opus fuit. Nunc autem rursus hunc
mundqu sensilem et 861 qui cernitur,simul com-
plexus, cum ipso caelo etiam omnia quae super ter-
ram cum homine facta sunt et sunt, res, inquam,
animatas et inanimas. Nam eum dixit : In principio
fecit Deus calum, sustulit tuentem tuam ad creatio.
nem superni ordinis. Deinde cum subjunxitzEt
terram, dimisit mentem tuam ad posituram inferni
adimplcmenti, cujus universam exhibuit compre-
hensionem a parte, nempe a terra : docens te non
solum nosse terram, sed etiam coelum quod eam
ambit ac continet :synecdochice veluti quodam
termino complexus per duas dictiones opificium et
creationem mundi qui aspicitur et mundi qui intel-
ligitur, quem in principio fecit Deus: in principio,
inquam, paterno,nempe ratione seu Verbo : In ipso υ quidem sull'ocata aquis qua: ei sunt imposita}, par-
cuim et per ipsum omnia facta sunt “.
Cum hucusque constituisset cmlestium et terre-
strium omnium creationem, qui eum Mose loque-
batur Dei angelus transit ad mysticam Ecclesiae
rationem. Quam quidem rursus aliam appellat ter-
ram, etdicit de ejus ignoratione et errore qui erat
in initio, terra autem erat invisibilis et incomposita,
et tenebra: super abyssum, et Spiritus Dei ferebatur
super aquam. Quaerendum est autem: Nunquid
cum caelum et terra sint ordinata et sint in suo
loco, et przrterea habeant medium suum interval-
lum ab abysso repletum, postquam ea quoque fuit
⁸⁸ Coloss. ι, l6.
ι-ςιΓι principium et causam circuli. nempe centrum
seu terram, ct magis quam contra. Si autem ii eon-
titeantur omne centrum figi super aliquod stabile et
solidum, et sic circumscribi eircumferentiam, non
autem aliter : [lcum autem agnoscant super aquas
qua: nulli resistunt concussioni, sed statim fundun-
tnr ct circumfluunt, non solum iujccisse id quod
est densum ac grave, sed etiam in his humidis soli-
dare multitudinem ι quemadmodum non concesse-
rint eum excitare cwhnn tauquam fornicem etiam
absque centro; nam qua: apud homines sunt ejus-
modi ut fieri non possint, apttd Deum possunttieri.
Sed ad aliam cundum est seriem, et postnlamlunt
est a superna sapientia quze dat onmibus prout
recte petunt, nt nobis revelet mysticum sensum
qui est intra litteram, nempe quomodo per univer-
sam se: dierum creationem, prius constituit etpr:e-
figuravit liguram et imaginem Ecclesia' Christi. Sic
enim dicit: In principio fecit Deus uelum et terram.
(lmlum quidem simul comprehendendo nominat
omnes cmlestcs et intelligentes , sanctarum virtu—
tum et intelligentis mundi constitutiones; ut intel-
ligas superuum mundum prius fuisse fabricatum ,
congruenter voci theologi qua: dicit : Primum qui-
dem mente cogitavit angelicas virtutes et cmlcstes,
et cogitatio opus fuit. Nunc autem rursus hunc
mundqu sensilem et 861 qui cernitur,simul com-
plexus, cum ipso caelo etiam omnia quae super ter-
ram cum homine facta sunt et sunt, res, inquam,
animatas et inanimas. Nam eum dixit : In principio
fecit Deus calum, sustulit tuentem tuam ad creatio.
nem superni ordinis. Deinde cum subjunxitzEt
terram, dimisit mentem tuam ad posituram inferni
adimplcmenti, cujus universam exhibuit compre-
hensionem a parte, nempe a terra : docens te non
solum nosse terram, sed etiam coelum quod eam
ambit ac continet :synecdochice veluti quodam
termino complexus per duas dictiones opificium et
creationem mundi qui aspicitur et mundi qui intel-
ligitur, quem in principio fecit Deus: in principio,
inquam, paterno,nempe ratione seu Verbo : In ipso υ quidem sull'ocata aquis qua: ei sunt imposita}, par-
cuim et per ipsum omnia facta sunt “.
Cum hucusque constituisset cmlestium et terre-
strium omnium creationem, qui eum Mose loque-
batur Dei angelus transit ad mysticam Ecclesiae
rationem. Quam quidem rursus aliam appellat ter-
ram, etdicit de ejus ignoratione et errore qui erat
in initio, terra autem erat invisibilis et incomposita,
et tenebra: super abyssum, et Spiritus Dei ferebatur
super aquam. Quaerendum est autem: Nunquid
cum caelum et terra sint ordinata et sint in suo
loco, et przrterea habeant medium suum interval-
lum ab abysso repletum, postquam ea quoque fuit
⁸⁸ Coloss. ι, l6.