PG 9, col. 645
παρακελεύεται τῆς ἡμέρας ἐκάστης ὁ Κύριος ἀφιέναι 1 quidem nobis etiam Deus præcipit, ut pœnitentibus
τοῖς ἀδελφοῖς μετανοοῦσιν. Εἰ δὲ ἡμεῖς πονηροὶ ὄντες
ἴαμεν ἀγαθὰ δόματα διδόναι, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ
τῶν οἰκτιρμῶν, ὁ ἀγαθὸς Πατὴρ πάσης παρακλήσεως,
ὁ πολυεύσπλαγχνος καὶ πολυέλεος πέφυκε μακροθυ-
μεῖν, τοὺς ἐπιστρέψαντας περιμένειν; Ἐπιστρέψαι
δέ ἐστιν ὄντως ἀπὸ τῶν ἀμαρτημάτων τὸ παύσασθαι,
καὶ μηκέτι βλέπειν εἰς τὰ ὀπίσω.
M. Τῶν μὲν οὖν προγεγενημένων Θεὸς δίδωσιν
ἄφεσιν, τῶν δὲ ἐπιόντων αὐτὸς ἕκαστος ἑαυτῷ. Καὶ
τοῦτʼ ἔστι μεταγνῶναι, τὸ καταγνῶναι τῶν παρῳχη-
μένων, καὶ αἰτήσασθαι τούτων ἀμνηστίαν παρὰ Πα-
τρὸς, ὅς μόνος τῶν ἀπάντων οἶός τε ἐσττὶν ἄπρακτα
ποιῆσαι τὰ πεπραγμένα, ἐλέῳ τῷjπαρʼ αὐτοῦ, καὶ sericordia sua, infecta facere quæ facta sunt, ac
δρόσῳ Πνεύματος ἀπαλεῖψαι τὰ προημαρτημένα. Spiritus rore abolere superioris vitæ delicta. « In
« Ἐφʼ οἶς (42) γὰρ ἂν εὕρω ὑμᾶς,φησὶν, ἐπὶ τούτοις
καὶ κρινῶ· » καὶ παρʼ ἕκαστα βοᾷ τὸ τέλος πάντων.
λστε καὶ τῷ τὰ μέγιστα εὖ πεποιηκότι κατὰ βίον,
ἐπὶ δὲτοῦ τέλους ἐξοκείλαντι πρὸς κακίαν, ἀνόητοι (43)
πάντες οἱ πρόσθεν πόνοι, ἐπὶ τῆς καταστροφῆς τοῦ
δράματος ἐξάθλῳ γενομένῳ· τῷ τε χεῖρον καὶ ἐπισε-
συρμένως βιώσαντι πρότερον ἔστιν ὕστερον μετανοή-
σαντι πολλοῦ χρόνου πολιτείαν πονηρὰν ἐκνικῆσαι τῷ
μετὰ τὴν μετάνοιαν χρόνῳ. Ἀκριβείας δὲ δεῖ πολλῆς,
ὥσπερ τοῖς μακρᾷ νόσῳ πεπονηκόσι σώμασι διαίτης
χρεία καὶ προσοχῆς πλείονος. Ὁ κλέπτης, ἄφεσιν
βούλει λαβεῖν; Μηκέτι κλέπτε. ʼὉ μοιχεύσας, μηκέτι
πυρούσθω. Ὁ πορνεύσας, λοιπὸν ἀγνευέτω. Ὁ ἀρπά-
σας, ἀποδίδου καὶ προσαποδίδου. Ὁ ψευδομάρτυς, ἀλή-,, sine furari. Qui adulter est, non amplius libidinis
θειαν ἄσκησον. ʼὉ ἐπίορκος, μηκέτι ὄμνυε, καὶ c3 faces admittat. Qui fornicarius et constuprator,
ἄλλα πάθησύντεμνε,όργὴν, ἐπιθυμίαν, λύπην, φόβον, deinceps caste vivat. Qui raptor es, redde, et quid-
ἵνα εὐρεθῇς ἐπὶ τῆς ἐξόδου πρὸς τὸν ἀντίδικον ἐνταῦθα piam plus addito. Τestis falsus, verax esse discito.
διαλελῦσθαι φθάνων. Ἐστι μὲν οὖν ἀδύνατον ἴσως Perjurus, juramento abstine, atque alios alffectus
ἀθρόως ἀποκόψαι πάθη σύντροφα, ἀλλὰ μετὰ Θεοῦ vitiaque præcide, iram, cupiditatem, animi mœsti-
δυνάμεως, καὶ ἀνθρωπείας ἰκεσίας, καὶ ἀδελφῶν tiam, timorem, ut sub excessum cum adversario te
ββοηθείας, καὶ εἰλικρινοῦς μετανοίας, καὶ συνεχοῦς transegisse eique reconciliatum esse, interim dum
μελέτης κατορθοῦνται.
em inolitos confestim simulque præcidere impossibile forte est; Dei tamen virtute et humaanis pre-
cibus fratrumque auxilio; necnon vera pœnitentia assiduaque meditatione res præstari potest.
ΜΑ. Διὸ δεῖ πάντως σε τὸν σοβαρὸν καὶ δυνατὸν XXII. Quapropter necessarium omnino est, ut
καὶ πλούσιον ἐπιστήσασθαι ἑαυτῷ τινα ἄνθρωπον Θεοῦ superbus et potens ac dives aliquem tibi Dei ho-
καθάπερ ἀλείρτην (44) καὶ κυβερνήτην. Αἰδοῦ κὰν minem pæficias, qui te virtutis studio animet, ti-
ἕνα, φοβοῦ κἂν ἕνα. Μελέτησον ἀκούειν κἂν ἐνὸς παῤ- bique ille rector ac gubernator exsistat. Habeas
ῥησιαζομένου καὶ στύφοντος ἀμα καὶ θεραπεύοντος. r uaum saltem quem verearis, vel unum habe quem
Οὐδὲ γὰρ τοῖς ὀφθαλμοῖς συμφέρει τὸν ἀεὶ χρόνον ἀκο- timeas. Assuesce vel unum audire libere loquentem,
λάστοις μένειν, ἀλλὰ καὶ δακρῦσαι καὶ δηχθῆναί ποτε qui acrimonia sua simul et mordeat, et molliore
ὑπὲρ τῆς ὑγιείας τῆς πλείονος. Οὕτω καὶ ψυχῇ διη- cultu deliniat. Neque enim conducit oculis semper
νεκοῦς ἡδονῆςοὐδὲν ὀλεθριώτερον· ἀποτυφλοῦνται(4ῦ) lascive intueri, sed et lacrymas aliquando fundere,
γὰρ ἀπὸ τῆς τήξεως, ἐὰν ἀκίνητος τῷ παῤῥησιαζο- et acrioribus pungi pro majori valetudine. Sic et
s P. ts EEo. pooTTEIR. s Mattb. V, 14. ὶ Luc. X, 13. In Evang. apocr. Matth. », 14.
(42) Ἐφʼ οἰς. Justinus martyr in Dialogo cum (4έ) δἈλείπτην. Simili sensu verbum ἀλείφειν
7rgpnone Judæο, p. 26 ed. Paris.: Διὸ καὶ ὁ ἡμέτε- adhibet Stromat. n, pag. ἐἐ4 : Πάσης τοίνυν ἀρετης
ρος Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἶπεν· Ἐν οἶς ἂν ὐμᾶς μεμνημένος ὁ θεῖος νόμος, ἀλείφει μάλιστα τὸν ἄν- t.
καταλάβω, ἐν τούτοις καὶ κρινῶ. « Quocirca et Do- θρωπον τὴν ἐγκράτειαν. « Omnis ergo virtutis cum
minus noster Jesus Christus dixit : In quibus vos meminerit lex divina, hominem maxime exercet ad
deprehendo, in eis etiam judicabo. » Conf. quæ ad- continentiam.
notavit CI. Grabius in Spicileg. sæc. , p. 327.
num. et paulo superius κατορθοῦται.
(43) Ἀνόητοι. Scribe ἀνόνητοι, « inutiles. »
τοῖς ἀδελφοῖς μετανοοῦσιν. Εἰ δὲ ἡμεῖς πονηροὶ ὄντες
ἴαμεν ἀγαθὰ δόματα διδόναι, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ
τῶν οἰκτιρμῶν, ὁ ἀγαθὸς Πατὴρ πάσης παρακλήσεως,
ὁ πολυεύσπλαγχνος καὶ πολυέλεος πέφυκε μακροθυ-
μεῖν, τοὺς ἐπιστρέψαντας περιμένειν; Ἐπιστρέψαι
δέ ἐστιν ὄντως ἀπὸ τῶν ἀμαρτημάτων τὸ παύσασθαι,
καὶ μηκέτι βλέπειν εἰς τὰ ὀπίσω.
M. Τῶν μὲν οὖν προγεγενημένων Θεὸς δίδωσιν
ἄφεσιν, τῶν δὲ ἐπιόντων αὐτὸς ἕκαστος ἑαυτῷ. Καὶ
τοῦτʼ ἔστι μεταγνῶναι, τὸ καταγνῶναι τῶν παρῳχη-
μένων, καὶ αἰτήσασθαι τούτων ἀμνηστίαν παρὰ Πα-
τρὸς, ὅς μόνος τῶν ἀπάντων οἶός τε ἐσττὶν ἄπρακτα
ποιῆσαι τὰ πεπραγμένα, ἐλέῳ τῷjπαρʼ αὐτοῦ, καὶ sericordia sua, infecta facere quæ facta sunt, ac
δρόσῳ Πνεύματος ἀπαλεῖψαι τὰ προημαρτημένα. Spiritus rore abolere superioris vitæ delicta. « In
« Ἐφʼ οἶς (42) γὰρ ἂν εὕρω ὑμᾶς,φησὶν, ἐπὶ τούτοις
καὶ κρινῶ· » καὶ παρʼ ἕκαστα βοᾷ τὸ τέλος πάντων.
λστε καὶ τῷ τὰ μέγιστα εὖ πεποιηκότι κατὰ βίον,
ἐπὶ δὲτοῦ τέλους ἐξοκείλαντι πρὸς κακίαν, ἀνόητοι (43)
πάντες οἱ πρόσθεν πόνοι, ἐπὶ τῆς καταστροφῆς τοῦ
δράματος ἐξάθλῳ γενομένῳ· τῷ τε χεῖρον καὶ ἐπισε-
συρμένως βιώσαντι πρότερον ἔστιν ὕστερον μετανοή-
σαντι πολλοῦ χρόνου πολιτείαν πονηρὰν ἐκνικῆσαι τῷ
μετὰ τὴν μετάνοιαν χρόνῳ. Ἀκριβείας δὲ δεῖ πολλῆς,
ὥσπερ τοῖς μακρᾷ νόσῳ πεπονηκόσι σώμασι διαίτης
χρεία καὶ προσοχῆς πλείονος. Ὁ κλέπτης, ἄφεσιν
βούλει λαβεῖν; Μηκέτι κλέπτε. ʼὉ μοιχεύσας, μηκέτι
πυρούσθω. Ὁ πορνεύσας, λοιπὸν ἀγνευέτω. Ὁ ἀρπά-
σας, ἀποδίδου καὶ προσαποδίδου. Ὁ ψευδομάρτυς, ἀλή-,, sine furari. Qui adulter est, non amplius libidinis
θειαν ἄσκησον. ʼὉ ἐπίορκος, μηκέτι ὄμνυε, καὶ c3 faces admittat. Qui fornicarius et constuprator,
ἄλλα πάθησύντεμνε,όργὴν, ἐπιθυμίαν, λύπην, φόβον, deinceps caste vivat. Qui raptor es, redde, et quid-
ἵνα εὐρεθῇς ἐπὶ τῆς ἐξόδου πρὸς τὸν ἀντίδικον ἐνταῦθα piam plus addito. Τestis falsus, verax esse discito.
διαλελῦσθαι φθάνων. Ἐστι μὲν οὖν ἀδύνατον ἴσως Perjurus, juramento abstine, atque alios alffectus
ἀθρόως ἀποκόψαι πάθη σύντροφα, ἀλλὰ μετὰ Θεοῦ vitiaque præcide, iram, cupiditatem, animi mœsti-
δυνάμεως, καὶ ἀνθρωπείας ἰκεσίας, καὶ ἀδελφῶν tiam, timorem, ut sub excessum cum adversario te
ββοηθείας, καὶ εἰλικρινοῦς μετανοίας, καὶ συνεχοῦς transegisse eique reconciliatum esse, interim dum
μελέτης κατορθοῦνται.
em inolitos confestim simulque præcidere impossibile forte est; Dei tamen virtute et humaanis pre-
cibus fratrumque auxilio; necnon vera pœnitentia assiduaque meditatione res præstari potest.
ΜΑ. Διὸ δεῖ πάντως σε τὸν σοβαρὸν καὶ δυνατὸν XXII. Quapropter necessarium omnino est, ut
καὶ πλούσιον ἐπιστήσασθαι ἑαυτῷ τινα ἄνθρωπον Θεοῦ superbus et potens ac dives aliquem tibi Dei ho-
καθάπερ ἀλείρτην (44) καὶ κυβερνήτην. Αἰδοῦ κὰν minem pæficias, qui te virtutis studio animet, ti-
ἕνα, φοβοῦ κἂν ἕνα. Μελέτησον ἀκούειν κἂν ἐνὸς παῤ- bique ille rector ac gubernator exsistat. Habeas
ῥησιαζομένου καὶ στύφοντος ἀμα καὶ θεραπεύοντος. r uaum saltem quem verearis, vel unum habe quem
Οὐδὲ γὰρ τοῖς ὀφθαλμοῖς συμφέρει τὸν ἀεὶ χρόνον ἀκο- timeas. Assuesce vel unum audire libere loquentem,
λάστοις μένειν, ἀλλὰ καὶ δακρῦσαι καὶ δηχθῆναί ποτε qui acrimonia sua simul et mordeat, et molliore
ὑπὲρ τῆς ὑγιείας τῆς πλείονος. Οὕτω καὶ ψυχῇ διη- cultu deliniat. Neque enim conducit oculis semper
νεκοῦς ἡδονῆςοὐδὲν ὀλεθριώτερον· ἀποτυφλοῦνται(4ῦ) lascive intueri, sed et lacrymas aliquando fundere,
γὰρ ἀπὸ τῆς τήξεως, ἐὰν ἀκίνητος τῷ παῤῥησιαζο- et acrioribus pungi pro majori valetudine. Sic et
s P. ts EEo. pooTTEIR. s Mattb. V, 14. ὶ Luc. X, 13. In Evang. apocr. Matth. », 14.
(42) Ἐφʼ οἰς. Justinus martyr in Dialogo cum (4έ) δἈλείπτην. Simili sensu verbum ἀλείφειν
7rgpnone Judæο, p. 26 ed. Paris.: Διὸ καὶ ὁ ἡμέτε- adhibet Stromat. n, pag. ἐἐ4 : Πάσης τοίνυν ἀρετης
ρος Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἶπεν· Ἐν οἶς ἂν ὐμᾶς μεμνημένος ὁ θεῖος νόμος, ἀλείφει μάλιστα τὸν ἄν- t.
καταλάβω, ἐν τούτοις καὶ κρινῶ. « Quocirca et Do- θρωπον τὴν ἐγκράτειαν. « Omnis ergo virtutis cum
minus noster Jesus Christus dixit : In quibus vos meminerit lex divina, hominem maxime exercet ad
deprehendo, in eis etiam judicabo. » Conf. quæ ad- continentiam.
notavit CI. Grabius in Spicileg. sæc. , p. 327.
num. et paulo superius κατορθοῦται.
(43) Ἀνόητοι. Scribe ἀνόνητοι, « inutiles. »