PG 94, col. 1511
reor, ut Verbi ac Spiritus sancti causa naturalis sit Pater. At tu nec malum ex bono, nec rursus bonum
ex malo ortum habere dicis.
5. Quod autem fieri nequeat, ut duo vestra prino
cipia temporis ratione principio careant, ad hunc
modum cognoscemus. Quod ortum non habuit, im-
mutabile est. Nam st mutatum est, haud omnino
ortu caret. Etenim cum ab incorporeo in corpus,
aut ab informi in formam, aut ab immobili ad mo-
tum, auta quiete et tranquillitate in dlssidium
mutatur, incipit fieri id quod ante non erat : eoque
. fit ut neque-principio careat, eo quod cum prius
initii expers esset, mutetur in hoc quod esse inci.
pit. Nam quod initium sumit et incepit, principio
non caret. MAN. Quid igitur? Tuus ille Deus,
annon cum Filium genuit, ac Spiritum produxit,
mutationem subiit? OBTH. Minime. Neque enim
dico, cum prius Pater non esset, 532 postea Pa-
trem esse factum: sed, semper Verbum suum ex se genitum, et per Verbum suum Spiritum suum ex
se procedentem habuiSse.
6. MAN. Cum posthac universa creavit, annon
mutatus est, conditor rerum lactus? ORTH. Nulla-
tenus. MAN. Eccur tandem istud? ORTH. Quoniam
id omne quod condidit, non ex substantia sua, sed
sua voluntate ex nihilo produxit. MAN. At vero
eum res conditas exsistere voluit, annon mutatus
’ est, cum id, quod antea non volebat , velle coepit?
ORTH. Neutiquam. Non enim cum prius noluisset,
postea voluit : sed semper boc voluit, ut creaturae
flerent, quo ipse tempore constituerat.
7. Jam quod ne quidem duo esse possint, qui
principio secundum locum careant, hoc modo
perspiciemus. Duo ista, aut alterum in altero erunt
(at impossibile est ut lux et tenebrae simul exsi-
stant; cum lucis praesentia tenebras pellat), aut
utrumque seorsim in loco proprio est. Utrumque
igitur suo loco circumscribetur, atque unius termi-
nus, alterius initium erit. Verum fieri non potest
quin lumen tenebris admisceatur, nisi aliquid sit
interiectum, quod utriusque coniunctionem im-
pediat. Opus itaque fuerit, tum lucem ipsiusque
locum, tum tenebras ipsarumque locum esse; ac
denique itl quod interiectu suo utriusque regionem
dirimit et secernit. ltajam, non duo, sed quinque
principia erunt.
.8. MAN. Quid igitur? annon eadem in tuum
quoque Deum, ejusque Filium, atque ipsius Spiri-
tum cadent? 08TH. Minime. Neque enim ego
Deum in loco esse dico. Quantitatis enim est ex-
pers, atque incomprehensus : nec tres personas
inter se disjunctas esse assero. Verum, uti sermo
qui ex mente gignitur, ab ea. non excedit, nec se-
iungitur, sed in ipsa est : ad eumdem quoque mo-
dum Filius et Spiritus sanctus ex Patre et in‘ Patre
sunt. Una enim substantia cst, nec a sc invicem
personae separantur; quemadmodum nec mentis,
facultates ab ea distrahi. queunt. Modo siquidem
ex malo ortum habere dicis.
5. Quod autem fieri nequeat, ut duo vestra prino
cipia temporis ratione principio careant, ad hunc
modum cognoscemus. Quod ortum non habuit, im-
mutabile est. Nam st mutatum est, haud omnino
ortu caret. Etenim cum ab incorporeo in corpus,
aut ab informi in formam, aut ab immobili ad mo-
tum, auta quiete et tranquillitate in dlssidium
mutatur, incipit fieri id quod ante non erat : eoque
. fit ut neque-principio careat, eo quod cum prius
initii expers esset, mutetur in hoc quod esse inci.
pit. Nam quod initium sumit et incepit, principio
non caret. MAN. Quid igitur? Tuus ille Deus,
annon cum Filium genuit, ac Spiritum produxit,
mutationem subiit? OBTH. Minime. Neque enim
dico, cum prius Pater non esset, 532 postea Pa-
trem esse factum: sed, semper Verbum suum ex se genitum, et per Verbum suum Spiritum suum ex
se procedentem habuiSse.
6. MAN. Cum posthac universa creavit, annon
mutatus est, conditor rerum lactus? ORTH. Nulla-
tenus. MAN. Eccur tandem istud? ORTH. Quoniam
id omne quod condidit, non ex substantia sua, sed
sua voluntate ex nihilo produxit. MAN. At vero
eum res conditas exsistere voluit, annon mutatus
’ est, cum id, quod antea non volebat , velle coepit?
ORTH. Neutiquam. Non enim cum prius noluisset,
postea voluit : sed semper boc voluit, ut creaturae
flerent, quo ipse tempore constituerat.
7. Jam quod ne quidem duo esse possint, qui
principio secundum locum careant, hoc modo
perspiciemus. Duo ista, aut alterum in altero erunt
(at impossibile est ut lux et tenebrae simul exsi-
stant; cum lucis praesentia tenebras pellat), aut
utrumque seorsim in loco proprio est. Utrumque
igitur suo loco circumscribetur, atque unius termi-
nus, alterius initium erit. Verum fieri non potest
quin lumen tenebris admisceatur, nisi aliquid sit
interiectum, quod utriusque coniunctionem im-
pediat. Opus itaque fuerit, tum lucem ipsiusque
locum, tum tenebras ipsarumque locum esse; ac
denique itl quod interiectu suo utriusque regionem
dirimit et secernit. ltajam, non duo, sed quinque
principia erunt.
.8. MAN. Quid igitur? annon eadem in tuum
quoque Deum, ejusque Filium, atque ipsius Spiri-
tum cadent? 08TH. Minime. Neque enim ego
Deum in loco esse dico. Quantitatis enim est ex-
pers, atque incomprehensus : nec tres personas
inter se disjunctas esse assero. Verum, uti sermo
qui ex mente gignitur, ab ea. non excedit, nec se-
iungitur, sed in ipsa est : ad eumdem quoque mo-
dum Filius et Spiritus sanctus ex Patre et in‘ Patre
sunt. Una enim substantia cst, nec a sc invicem
personae separantur; quemadmodum nec mentis,
facultates ab ea distrahi. queunt. Modo siquidem