PG 95, col. 209
καὶ αὐτός ἐστι πρὸ πάντων, καὶ ἐν αὐτῷ τὰ πάντα A est ante omnia, et omnia in ipso constunt. Et ipse
συνέστηκε· καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τῆς Ἐκκλη-
σίας, ὅς ἐστιν ἀπαρχὴ, πρωτότοκος ἐκ νεκρῶν, ἵνα
γένηται ἐν πᾶσιν αὐτὸς πρωτεύων. » Ἰδοὺ γὰρ, ἰδοὺ
καλὰ καὶ μάλα σαφῶς, τὴν εἰκόνα τοῦ ἀοράτου Θεοῦ,
τὸν πρωτότοκον πάσης κτίσεως, ὀρατῆς καὶ ἀορά-
του, τὸν διʼ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἐν ῷ τὰ πάντα, κεφα-
λὴν δίδοσθαι τῆς Ἐκκλησίας φησίν· εἶναι δὲ καὶ
νεκρῶν πρωτότοκον, « ὅς ὑπέμεινεν σταυρὸν αἰσχύ-
νης καταφρονήσας. » Οὐ γὰρ ἄνθρωπον ἀπλῶς, συν-
αφείᾳ τῇ πρὸς αὐτὸν, οὐκ οἶδʼ δπως λέγετε, τετι-
μημένον, ὑπὲρ ἡμῶν δεδόσθαι φαμέν· ἀλλʼ ἔστιν ὁ
τῆς δόξης Κόριος ἐσταυρωμένος. « Εἰ ἔγνωσαν,
φησὶν, οὐκ ἄν τὸν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρω-
σα. »
λξ. Πῶς οὗν αὐτὸς πέπονθε; εἰ γὰρ δλως οὐ κt. B 57. Quo igitur modo passus est? cum enim nul-
πονθε ὡς Θεὸς, καὶ πεπονθέναι λέγεται, πῶς ἂν εἴη
Θεός; Οὐκοῦν ὁ παθὼν νοοῖτο μόνος, ὁ ἐκ σπέρματος
Δαβίδ· καίτοι πῶς οὐκ ἀδρανοῦς διανοίας ταῦτα
φάναι; Οὐ γὰρ κοινὸν ἄνθρωπον δέδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν
ὁ Πατὴρ, σχετικῇ συναφείᾳ καὶ υἱοθεσίᾳ τετιμημέ-
νον· γράφει γὰρ ὧδε· « Οὕτως ἡγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν
κόσμον, ὥστε τὸν ἰὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν·
ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. »
Ἐπειδὴ οὗν ἤθελε διὰ τὴν τοῦ κόσμου σωτηρίαν
παθεῖν· ἀδύνατον δὲ τοῦτο δίχα σαρκὸς, διὰ τὸ εἶναι
αὐτὸν φύσει ἀπαθῇ· ὡς Θεὸς, τὴν τοῦ παθεῖν δε-
κτικὴν ἔλαβε σάρκα, καὶ Θεὸς ὡν, γέγονε καὶ ἄν-
θρωπος, ἵνα δύναιτο παθεῖν· ὥστε ἄμφω προσῆν
αὐτῷ· σαρκὶ μὲν, τὸ παθεῖν, θεότητι δὲ, τὸ μὴ πα- obnoxiam assumpsit; et cum esset Deus, etiam
θεῖν· ἦν γὰρ αὐτὸς Θεός τε ὀμοῦ καὶ ἄνθρωπος s taetus est homo, ut pati posset. Ambo itaque hæc
αὐτός. Ἀσθενὴς οὗν πᾶσα παραδειγμάτων ἐπίνοια,
πρός γε τρανὴν τοῦ μυστηρίου ἐξεικόνισιν· ὅμως
γέτοι πρὸς ἰσχνὴν φαντασίαν τάδε φαμέν· ὥσπερ
σίδηρος, ἤγουν ἐτέρα τις ὕλη τοιαύτη, ταῖς τοῦ
πυρὸς προσομιλήσασα προσβολαῖς, εἰσδέχεται μὲν
αὐτοῦ καὶ κατωδίνει τὸν φλόγα· εἱ δὲ πλήττοιτο
τυχὸν ὑπὸ τοῦ παίοντος, δέχεται μὲν ἡ ὕλη τὸ βλά-
βος, ἀδικεῖται δὲ δλως πρὸς τοῦ παίοντος οὐδὲν ἡ
τοῦ πυρὸς φύσις· οὕτω νοήσεις καὶ ἐν τῷ σαρκὶ
λέγεσθαι τὐ παθεῖν, θεότητι δέ αὴ παθεῖν τόν
7όν.
λη. Ἐπιὶ δὲ τάς τε προφητικὰς καὶ ἀποστολικὰς
περὶ Χριστοῦ φωνὰς, πῇ ὡς περὶ ἀνθρώπου, πῆ δὲ Christo voces, modo uti de homine dictas invenia-
ὡς περὶ Θεοῦ, πτῆ δὲ ὡς περὶ Θεοῦ ἅμα καὶ ἀν- ID mus, modo ut de Deo; nliquando etiam ut de Don
θρώπου διαλεγομένας εὐρίσκομεν, τίνα τρόπον μὴ
ἐναντιολογεῖσθαι ταύτας φήσομεν, εἰ μή που τὸν φύ-
σει ἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν εἴποιμεν, φύσει γεγε-
νῆσθαι ἄνθρωπον, εἶναί τε μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν,
ττὸν αὐτὸν Θεόν τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπον; Οὕτω γὰρ,
« Εἰ καὶ ἐσταυρώθη ἐξ ἀσθενείας σαρκὸς, » κατὰ
τὸν Ἀππόστολον, « ἀλλὰ ζῇ ἐκ δυνάμεως Θεοῦ. » Καὶ
ἐγήγερται παρὰ τοῦ Πατρὸς, καὶ ἑαυτὸν ἐξανέστησε,
καὶ ἀνείληπται, καὶαὐτεξουσίως ἄνεισι, καὶ κεκάθικεν
«ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς ἐν τοῖς οὐρανοῖς,ὑπεράνω πά-
σης Ἀρχῆς, καὶ Ἐξουσίας, καὶ Κυριότητος, καὶ παν-
τὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου.»
Coloss., 15I7. ¹ Hebr. X, 2. ?⁶ ICor. i, 8
συνέστηκε· καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τῆς Ἐκκλη-
σίας, ὅς ἐστιν ἀπαρχὴ, πρωτότοκος ἐκ νεκρῶν, ἵνα
γένηται ἐν πᾶσιν αὐτὸς πρωτεύων. » Ἰδοὺ γὰρ, ἰδοὺ
καλὰ καὶ μάλα σαφῶς, τὴν εἰκόνα τοῦ ἀοράτου Θεοῦ,
τὸν πρωτότοκον πάσης κτίσεως, ὀρατῆς καὶ ἀορά-
του, τὸν διʼ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἐν ῷ τὰ πάντα, κεφα-
λὴν δίδοσθαι τῆς Ἐκκλησίας φησίν· εἶναι δὲ καὶ
νεκρῶν πρωτότοκον, « ὅς ὑπέμεινεν σταυρὸν αἰσχύ-
νης καταφρονήσας. » Οὐ γὰρ ἄνθρωπον ἀπλῶς, συν-
αφείᾳ τῇ πρὸς αὐτὸν, οὐκ οἶδʼ δπως λέγετε, τετι-
μημένον, ὑπὲρ ἡμῶν δεδόσθαι φαμέν· ἀλλʼ ἔστιν ὁ
τῆς δόξης Κόριος ἐσταυρωμένος. « Εἰ ἔγνωσαν,
φησὶν, οὐκ ἄν τὸν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρω-
σα. »
λξ. Πῶς οὗν αὐτὸς πέπονθε; εἰ γὰρ δλως οὐ κt. B 57. Quo igitur modo passus est? cum enim nul-
πονθε ὡς Θεὸς, καὶ πεπονθέναι λέγεται, πῶς ἂν εἴη
Θεός; Οὐκοῦν ὁ παθὼν νοοῖτο μόνος, ὁ ἐκ σπέρματος
Δαβίδ· καίτοι πῶς οὐκ ἀδρανοῦς διανοίας ταῦτα
φάναι; Οὐ γὰρ κοινὸν ἄνθρωπον δέδωκεν ὑπὲρ ἡμῶν
ὁ Πατὴρ, σχετικῇ συναφείᾳ καὶ υἱοθεσίᾳ τετιμημέ-
νον· γράφει γὰρ ὧδε· « Οὕτως ἡγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν
κόσμον, ὥστε τὸν ἰὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν·
ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. »
Ἐπειδὴ οὗν ἤθελε διὰ τὴν τοῦ κόσμου σωτηρίαν
παθεῖν· ἀδύνατον δὲ τοῦτο δίχα σαρκὸς, διὰ τὸ εἶναι
αὐτὸν φύσει ἀπαθῇ· ὡς Θεὸς, τὴν τοῦ παθεῖν δε-
κτικὴν ἔλαβε σάρκα, καὶ Θεὸς ὡν, γέγονε καὶ ἄν-
θρωπος, ἵνα δύναιτο παθεῖν· ὥστε ἄμφω προσῆν
αὐτῷ· σαρκὶ μὲν, τὸ παθεῖν, θεότητι δὲ, τὸ μὴ πα- obnoxiam assumpsit; et cum esset Deus, etiam
θεῖν· ἦν γὰρ αὐτὸς Θεός τε ὀμοῦ καὶ ἄνθρωπος s taetus est homo, ut pati posset. Ambo itaque hæc
αὐτός. Ἀσθενὴς οὗν πᾶσα παραδειγμάτων ἐπίνοια,
πρός γε τρανὴν τοῦ μυστηρίου ἐξεικόνισιν· ὅμως
γέτοι πρὸς ἰσχνὴν φαντασίαν τάδε φαμέν· ὥσπερ
σίδηρος, ἤγουν ἐτέρα τις ὕλη τοιαύτη, ταῖς τοῦ
πυρὸς προσομιλήσασα προσβολαῖς, εἰσδέχεται μὲν
αὐτοῦ καὶ κατωδίνει τὸν φλόγα· εἱ δὲ πλήττοιτο
τυχὸν ὑπὸ τοῦ παίοντος, δέχεται μὲν ἡ ὕλη τὸ βλά-
βος, ἀδικεῖται δὲ δλως πρὸς τοῦ παίοντος οὐδὲν ἡ
τοῦ πυρὸς φύσις· οὕτω νοήσεις καὶ ἐν τῷ σαρκὶ
λέγεσθαι τὐ παθεῖν, θεότητι δέ αὴ παθεῖν τόν
7όν.
λη. Ἐπιὶ δὲ τάς τε προφητικὰς καὶ ἀποστολικὰς
περὶ Χριστοῦ φωνὰς, πῇ ὡς περὶ ἀνθρώπου, πῆ δὲ Christo voces, modo uti de homine dictas invenia-
ὡς περὶ Θεοῦ, πτῆ δὲ ὡς περὶ Θεοῦ ἅμα καὶ ἀν- ID mus, modo ut de Deo; nliquando etiam ut de Don
θρώπου διαλεγομένας εὐρίσκομεν, τίνα τρόπον μὴ
ἐναντιολογεῖσθαι ταύτας φήσομεν, εἰ μή που τὸν φύ-
σει ἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Θεὸν εἴποιμεν, φύσει γεγε-
νῆσθαι ἄνθρωπον, εἶναί τε μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν,
ττὸν αὐτὸν Θεόν τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπον; Οὕτω γὰρ,
« Εἰ καὶ ἐσταυρώθη ἐξ ἀσθενείας σαρκὸς, » κατὰ
τὸν Ἀππόστολον, « ἀλλὰ ζῇ ἐκ δυνάμεως Θεοῦ. » Καὶ
ἐγήγερται παρὰ τοῦ Πατρὸς, καὶ ἑαυτὸν ἐξανέστησε,
καὶ ἀνείληπται, καὶαὐτεξουσίως ἄνεισι, καὶ κεκάθικεν
«ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς ἐν τοῖς οὐρανοῖς,ὑπεράνω πά-
σης Ἀρχῆς, καὶ Ἐξουσίας, καὶ Κυριότητος, καὶ παν-
τὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου.»
Coloss., 15I7. ¹ Hebr. X, 2. ?⁶ ICor. i, 8