PG 98, col. 744
ἐξειληφότες, ὡς ὑπετλήφαμεν, παρακελευόμενον ἡμῖν
τὴν θείαν Εραφὴν ἀμέλγειν οἶόν τι γάλα, καὶ παρ-
εξετάζειν πρεπόντως πρὸς βουτύρου πῆξιν καὶ με-
ταποίησιν, ἐπὶ τῷ Ἐκκλησιαστῇ χρῆναι καλῶς ψή-
θημεν ἀποπληρῶσαι τὴν παρακέλευσιν· οὐκ εἰς πλῆ-
θος ἀφορῶντες τῆς ἰδίας σοφίας (οὐδὲν γὰρ τοιοῦτον
ἡμῖν πρόσεστιν), ἀλλʼ εἰς τὰς ἀψευδεῖς καὶ θείας
ἐπαγγελίας τοῦ φήσαντος· « Ἀνοιξον τὸ στόμα σου,
καὶ πληρώσω αὐτό· » καὶ πάλιν, « Τῷ ἀνθρώπῳ
πρόθεσις καρδίας, καὶ παρὰ Κυρίου ἀπόκρισις γλώτ-
της.» Ἀρχεται τοίνυν, καί φησι·
Pιήματα Ἐκκληαιιαστοῦ 7οῦ ἐαὶδ βαοαιλεύει
ἐπὶ Τερουσαλήμ.
Καλῶς ἄγαν μετὰ διαστολῆς ἔφησε, ῥήματατ τὰ
γὰρ νοήματα σημαινόμενα διὰ τῶν τῆς γλώττης
ῥημάτων τῆς θείας πάντως χάριτος ἦσαν· χρησα-
μένη τοῦ Σολομῶντος ὡς καλάμῳ τῇ γλώττῃ, διʼ
αὐτῆς τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων ἐξεῖπεν· ὡς εἶναι
μὲν ποιητικὸν αἴτιον τῶν τοιούτων ῥημάτων τὴν
ἄνωθεν χάριν, ὀργανικὸν δὲ τοῦ Σολομῶντος τὴν
γλῶτταν. Καθʼ ὁ σημαινόμενον ἴδια ἔφησεν εἶναι
ταῦτα τὰ ῥήματα· κατὰ δὲ τὸ πρότερον σημαινόμενον
ἐν τῇ βίβλῳ τῶν Παροιμιῶν οὕτω φησί· « Οἱ ἐμοὶ
λόγοι εἴρηνται ὑπὸ Θεοῦ. » Nῦν γὰρ καὶ τὸ προσεχὲς
αἴτιον, ἤγουν τὸ ὀργανικὸν, καὶ τὸ πόῤῥω, τοῦτʼἔστε
τὸ ποιητικὸν, ἐναργέστερον ἀνέφηνε· καὶ λόγους αὐ-
τοῦ τὰ λελεγμένα καλέσας, καὶ εἰρῆσθαι παρὰ τοῦ
Θεοῦ προδήλως ἀποφηνάμενος. Οὐκοῦν οὐχ ὡς ττῦ
Σολομῶντος ἀπλῶς ῥήμασι προσέχειν ὀφείλομεν, ἀλλʼ
ὡς καὶ τοῦ Θεοῦ πολλῷ μᾶλλον, τοῦ διʼ ἐκείνου ταῦ-
τα λαλήσαντος. Εἶτά φησιν, Ἐκκλησιαστοῦ.
Περὶ τῆς πάντων σχεδὸν τῶν ὄντων καὶ φαινομέ-
νων φυσικῆς ἀκολουθίας καὶ καταστάσεως μέλλων
διαλαμβάνειν· εἶτα καὶ τῆς προαιρετικῆς τῶν ἀν-
θρώπων ἀρετῆς καὶ κακίας, πάντας ἀνθρώπους
ἀγείρει πρὸς τὴν ἀκρόασιν διὰ τῆς προσηγορίας τοῦ
Ἐκκληαιιαστοῦ. Τὸ γὰρ ὄνομα τοῦτο προβαλλόμε-
retur aut vitio vertat, si Græcis articnlis τῶν rr
Latinos e Vulgatis nostris non apponimus, sed sin-
gulos potius, ut sonant, reddimus , eum enim
Gregorius verba 1.XX Iuterpretum fere sequatur,
ea ipsa in translatione repræsentare necesse fuit,
ne deutidem commentarius illis minus responudere
videretur.
(8) Negabat hoc Τheodorus Mopsuestenus, e
rujus scriptis in concilio m Constantinopolitano,
cum ala multa, et faisa et impia, excerpta prola-
taque sunt,tum hæc quoque: etsi Lυatina tantum
ad nos pervenere. « His, » aiebat ille, « quæ pro
doctrina honinum scripta sunt, et Salomonis lbri
connumerandi sunt, id est Proverbia et Ecclesista,
quæ ipse ex suaa persona ad alorum utlitatem
composuit, cum prophetiæ quidem gratiam non
accepisset, prudentiæ vero gratiam, quæ evdenter
altera est p æter illam, secundum beati Apostoli
vocem. » (Collat. Iν, nn. β3). Quæ a Patrbus com-
muni censensu rejecta damnataque sunt. At veru
Grotius aliamu inivit viam. Is, cum llbi Ecclesiastæ
argumuentum exposuisset, atecit: « Ego tamen So-
lumonis esse non puto, sed scrptum serius sub
illius regis tanquam puænitcntta ducti nomuu. s
τὴν θείαν Εραφὴν ἀμέλγειν οἶόν τι γάλα, καὶ παρ-
εξετάζειν πρεπόντως πρὸς βουτύρου πῆξιν καὶ με-
ταποίησιν, ἐπὶ τῷ Ἐκκλησιαστῇ χρῆναι καλῶς ψή-
θημεν ἀποπληρῶσαι τὴν παρακέλευσιν· οὐκ εἰς πλῆ-
θος ἀφορῶντες τῆς ἰδίας σοφίας (οὐδὲν γὰρ τοιοῦτον
ἡμῖν πρόσεστιν), ἀλλʼ εἰς τὰς ἀψευδεῖς καὶ θείας
ἐπαγγελίας τοῦ φήσαντος· « Ἀνοιξον τὸ στόμα σου,
καὶ πληρώσω αὐτό· » καὶ πάλιν, « Τῷ ἀνθρώπῳ
πρόθεσις καρδίας, καὶ παρὰ Κυρίου ἀπόκρισις γλώτ-
της.» Ἀρχεται τοίνυν, καί φησι·
Pιήματα Ἐκκληαιιαστοῦ 7οῦ ἐαὶδ βαοαιλεύει
ἐπὶ Τερουσαλήμ.
Καλῶς ἄγαν μετὰ διαστολῆς ἔφησε, ῥήματατ τὰ
γὰρ νοήματα σημαινόμενα διὰ τῶν τῆς γλώττης
ῥημάτων τῆς θείας πάντως χάριτος ἦσαν· χρησα-
μένη τοῦ Σολομῶντος ὡς καλάμῳ τῇ γλώττῃ, διʼ
αὐτῆς τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων ἐξεῖπεν· ὡς εἶναι
μὲν ποιητικὸν αἴτιον τῶν τοιούτων ῥημάτων τὴν
ἄνωθεν χάριν, ὀργανικὸν δὲ τοῦ Σολομῶντος τὴν
γλῶτταν. Καθʼ ὁ σημαινόμενον ἴδια ἔφησεν εἶναι
ταῦτα τὰ ῥήματα· κατὰ δὲ τὸ πρότερον σημαινόμενον
ἐν τῇ βίβλῳ τῶν Παροιμιῶν οὕτω φησί· « Οἱ ἐμοὶ
λόγοι εἴρηνται ὑπὸ Θεοῦ. » Nῦν γὰρ καὶ τὸ προσεχὲς
αἴτιον, ἤγουν τὸ ὀργανικὸν, καὶ τὸ πόῤῥω, τοῦτʼἔστε
τὸ ποιητικὸν, ἐναργέστερον ἀνέφηνε· καὶ λόγους αὐ-
τοῦ τὰ λελεγμένα καλέσας, καὶ εἰρῆσθαι παρὰ τοῦ
Θεοῦ προδήλως ἀποφηνάμενος. Οὐκοῦν οὐχ ὡς ττῦ
Σολομῶντος ἀπλῶς ῥήμασι προσέχειν ὀφείλομεν, ἀλλʼ
ὡς καὶ τοῦ Θεοῦ πολλῷ μᾶλλον, τοῦ διʼ ἐκείνου ταῦ-
τα λαλήσαντος. Εἶτά φησιν, Ἐκκλησιαστοῦ.
Περὶ τῆς πάντων σχεδὸν τῶν ὄντων καὶ φαινομέ-
νων φυσικῆς ἀκολουθίας καὶ καταστάσεως μέλλων
διαλαμβάνειν· εἶτα καὶ τῆς προαιρετικῆς τῶν ἀν-
θρώπων ἀρετῆς καὶ κακίας, πάντας ἀνθρώπους
ἀγείρει πρὸς τὴν ἀκρόασιν διὰ τῆς προσηγορίας τοῦ
Ἐκκληαιιαστοῦ. Τὸ γὰρ ὄνομα τοῦτο προβαλλόμε-
retur aut vitio vertat, si Græcis articnlis τῶν rr
Latinos e Vulgatis nostris non apponimus, sed sin-
gulos potius, ut sonant, reddimus , eum enim
Gregorius verba 1.XX Iuterpretum fere sequatur,
ea ipsa in translatione repræsentare necesse fuit,
ne deutidem commentarius illis minus responudere
videretur.
(8) Negabat hoc Τheodorus Mopsuestenus, e
rujus scriptis in concilio m Constantinopolitano,
cum ala multa, et faisa et impia, excerpta prola-
taque sunt,tum hæc quoque: etsi Lυatina tantum
ad nos pervenere. « His, » aiebat ille, « quæ pro
doctrina honinum scripta sunt, et Salomonis lbri
connumerandi sunt, id est Proverbia et Ecclesista,
quæ ipse ex suaa persona ad alorum utlitatem
composuit, cum prophetiæ quidem gratiam non
accepisset, prudentiæ vero gratiam, quæ evdenter
altera est p æter illam, secundum beati Apostoli
vocem. » (Collat. Iν, nn. β3). Quæ a Patrbus com-
muni censensu rejecta damnataque sunt. At veru
Grotius aliamu inivit viam. Is, cum llbi Ecclesiastæ
argumuentum exposuisset, atecit: « Ego tamen So-
lumonis esse non puto, sed scrptum serius sub
illius regis tanquam puænitcntta ducti nomuu. s