PL 148, col. 1391
Chronicon (Bernaldus Constantiensis), J. P. Migne
judicium super inimicos sanctae aecclesiae mirabiliter
exercuit. Nam totam pene Italiam, in qua potissimum
excommunicati furebant, tam magna fames
obtinuit, ut homines non tantum immunda quaeque,
set etiam humanam carnem manducarent; quam
famem tam inaudita mortalitas subsecuta est, ut nec
tertia pars hominum remaneret, set deficiente colono
maxima pars terrae in solitudinem redacta est.
Padus quoque fluvius Longobardiae ripas suas excedens
multa castella, villas, immo circa jacentes regiones
penitus submersit et inhabitabiles reddidit.
Ipsa etiam capita scismaticorum eo tempore, heu!
misere in locum suum abiere, videlicet Parmensis,
et Regiensis exepiscopi, Theodaldus Mediolanensis
non archiepiscopus set antichristus
,
Adelbertus et Reginherius marchiones, et
comes Boso, et alii innumerabiles, quorum factione
tota pene Italia contra domnum papam et sanctum
Petrum se erexit. Hi quoque Mathildam, prudentissimam
ducem et fidelissimam sancti Petri militem,
multis injuriis affecerant in Italia. Illis autem
divina animadversione de medio sublatis,
ipsa suam potestatem recuperavit, et sanctae Dei
aecclesiae in omnibus adminiculari non cessavit;
sicque ejus prudentia Mutinensi aecclesiae, et Regiensi,
atque Pistoriensi catholici pastores ordinati
sunt. Sed jam Deus omnipotens famulum suum
Gregorium papam nolens diutius laborare, immo
pro laboribus suis digne remunerare, de hujus
vitae ergastulo cum evocavit ( Mai, 25).
Nam aliquanto tempore graviter corpore
infirmatus, sed in defensione justiciae
usque ad mortem firmissimus, Salerni diem
clausit extremum; de cujus obitu omnes religiosi
utriusque sexus, et maxime pauperes, doluerunt.
Erat enim catholicae religionis ferventissimus institutor,
et aecclesiasticae libertatis strennuissimus
defensor. Noluit sane ut aecclesiasticus ordo manibus
laicorum subjaceret, sed eisdem et morum
sanctitate et ordinis dignitate praemineret; quod illum
latere non poterit, quicumque ejusdem apostolici
regestum diligenter perlegerit. Postquam autem
in gubernatione sedis apostolicae, immo totius aecclesiae,
duodecim annos et unum mensem legitime
decertavit, tandem ex hac luce anno dominicae
incarnationis 1085, indictione octava, 8. Kal. Junii
subtractus, supernae vocationis bravium accepisse
non dubitatur, sepultus Salerni in aeclesia
sancti Mathei, quam ipse eodem anno dedicavit. Sed
Guibertus heresiarcha multum de obitu ejus letabatur,
licet parum prosperitatis suae parti in eo
exercuit. Nam totam pene Italiam, in qua potissimum
excommunicati furebant, tam magna fames
obtinuit, ut homines non tantum immunda quaeque,
set etiam humanam carnem manducarent; quam
famem tam inaudita mortalitas subsecuta est, ut nec
tertia pars hominum remaneret, set deficiente colono
maxima pars terrae in solitudinem redacta est.
Padus quoque fluvius Longobardiae ripas suas excedens
multa castella, villas, immo circa jacentes regiones
penitus submersit et inhabitabiles reddidit.
Ipsa etiam capita scismaticorum eo tempore, heu!
misere in locum suum abiere, videlicet Parmensis,
et Regiensis exepiscopi, Theodaldus Mediolanensis
non archiepiscopus set antichristus
,
Adelbertus et Reginherius marchiones, et
comes Boso, et alii innumerabiles, quorum factione
tota pene Italia contra domnum papam et sanctum
Petrum se erexit. Hi quoque Mathildam, prudentissimam
ducem et fidelissimam sancti Petri militem,
multis injuriis affecerant in Italia. Illis autem
divina animadversione de medio sublatis,
ipsa suam potestatem recuperavit, et sanctae Dei
aecclesiae in omnibus adminiculari non cessavit;
sicque ejus prudentia Mutinensi aecclesiae, et Regiensi,
atque Pistoriensi catholici pastores ordinati
sunt. Sed jam Deus omnipotens famulum suum
Gregorium papam nolens diutius laborare, immo
pro laboribus suis digne remunerare, de hujus
vitae ergastulo cum evocavit ( Mai, 25).
Nam aliquanto tempore graviter corpore
infirmatus, sed in defensione justiciae
usque ad mortem firmissimus, Salerni diem
clausit extremum; de cujus obitu omnes religiosi
utriusque sexus, et maxime pauperes, doluerunt.
Erat enim catholicae religionis ferventissimus institutor,
et aecclesiasticae libertatis strennuissimus
defensor. Noluit sane ut aecclesiasticus ordo manibus
laicorum subjaceret, sed eisdem et morum
sanctitate et ordinis dignitate praemineret; quod illum
latere non poterit, quicumque ejusdem apostolici
regestum diligenter perlegerit. Postquam autem
in gubernatione sedis apostolicae, immo totius aecclesiae,
duodecim annos et unum mensem legitime
decertavit, tandem ex hac luce anno dominicae
incarnationis 1085, indictione octava, 8. Kal. Junii
subtractus, supernae vocationis bravium accepisse
non dubitatur, sepultus Salerni in aeclesia
sancti Mathei, quam ipse eodem anno dedicavit. Sed
Guibertus heresiarcha multum de obitu ejus letabatur,
licet parum prosperitatis suae parti in eo