PL 157, col. 361
Flores epitaphii sanctorum (Thiofridus Efternacensis), J. P. Migne
cum illa summa illa sempiterna majestas, crucis
non abhorruit scandalum, et post gloriosissimum
mortis triumphum, in loco ubi mundi appensum
est pretium, et humanae captivitatis solutum est
vinculum, per tot annorum cursum, ipsa passionis
ignominia, et omni dedecore dolentius inaestimabili
patientia pertulerit opprobrium, spurcissimum videlicet
idololatriae cultum, et non commoverit terram pariter
et coelum [(Agg. II, 22)] , et per terrae hiatum, ut Dathan
et Abiron [(Num. XVI, 31)] , idololatras inimicos
suos non demerserit in abyssum; constat nimirum,
sanctos Dei, quorum factus est in pace locus, et habitatio
in Sion [(Psal. LXXV, 3)] ; quo non in auro
positi, nec thure sepulti perveniunt, videre suorum
ludibria et abjectiones pignerum, et floccipendere,
unde vel ubi absumatur; quod per primae praevaricationis
irreparabile dispendium, concessum et deputatum
est ventriculis vermium. Et verum procul
dubio est, quod humanam naturam dignitas longe
praecellat angelica, et nec vel comparari angelicae
subtilitati, et sapientiae humana possit ars, et quantacunque
in rebus excellentissimis excellens scientia.
Sed angelicis, ut religiose creditur, manibus, in
terris divina dispensatione constructa aedificia, nullis
mundi ornatibus, nulla architectorica, nulla
arte mecanica sunt conspicua; sed quantum ad visum
hominum, humanis constructionibus longe inferiora,
ac divinae virtutis operatione exaedificatis
auro et argento basilicis, omnimodo sunt excellentiora.
Nam longe vilioris est schematis in
monte Gargano Michaelis archangeli ecclesia; et inter
fluctivagas maris undas, egregii Clementis
papae et martyris templum, inaudito a saeculis
miraculo, angelico factum mysterio, ex suspensa
collo ejus mole saxea, quam Salomonis sapientissimi
hominum exstructa auri et argenti materia,
et lapidibus pretiosissimis, et lignis cedrinis et
thyinis domus typica. Sed licet illam impleret umbraticae
legis typus, nebula [(II Paral. V, 13)] ; in
his tamen quanto legali umbra praeclarior est evangelicae
lucis veritas et gratia; tanto excellentioribus
miraculis crebrior, et evidentior sempiternae divinitatis,
et angelicae visitationis exuberat magnificentia.
Igitur quae mens tantam divinae dispensationis
abyssum penetret, quis penset quam ordinatissima
provisione omnia dispenset ac ordinet? Abscondita
non abhorruit scandalum, et post gloriosissimum
mortis triumphum, in loco ubi mundi appensum
est pretium, et humanae captivitatis solutum est
vinculum, per tot annorum cursum, ipsa passionis
ignominia, et omni dedecore dolentius inaestimabili
patientia pertulerit opprobrium, spurcissimum videlicet
idololatriae cultum, et non commoverit terram pariter
et coelum [(Agg. II, 22)] , et per terrae hiatum, ut Dathan
et Abiron [(Num. XVI, 31)] , idololatras inimicos
suos non demerserit in abyssum; constat nimirum,
sanctos Dei, quorum factus est in pace locus, et habitatio
in Sion [(Psal. LXXV, 3)] ; quo non in auro
positi, nec thure sepulti perveniunt, videre suorum
ludibria et abjectiones pignerum, et floccipendere,
unde vel ubi absumatur; quod per primae praevaricationis
irreparabile dispendium, concessum et deputatum
est ventriculis vermium. Et verum procul
dubio est, quod humanam naturam dignitas longe
praecellat angelica, et nec vel comparari angelicae
subtilitati, et sapientiae humana possit ars, et quantacunque
in rebus excellentissimis excellens scientia.
Sed angelicis, ut religiose creditur, manibus, in
terris divina dispensatione constructa aedificia, nullis
mundi ornatibus, nulla architectorica, nulla
arte mecanica sunt conspicua; sed quantum ad visum
hominum, humanis constructionibus longe inferiora,
ac divinae virtutis operatione exaedificatis
auro et argento basilicis, omnimodo sunt excellentiora.
Nam longe vilioris est schematis in
monte Gargano Michaelis archangeli ecclesia; et inter
fluctivagas maris undas, egregii Clementis
papae et martyris templum, inaudito a saeculis
miraculo, angelico factum mysterio, ex suspensa
collo ejus mole saxea, quam Salomonis sapientissimi
hominum exstructa auri et argenti materia,
et lapidibus pretiosissimis, et lignis cedrinis et
thyinis domus typica. Sed licet illam impleret umbraticae
legis typus, nebula [(II Paral. V, 13)] ; in
his tamen quanto legali umbra praeclarior est evangelicae
lucis veritas et gratia; tanto excellentioribus
miraculis crebrior, et evidentior sempiternae divinitatis,
et angelicae visitationis exuberat magnificentia.
Igitur quae mens tantam divinae dispensationis
abyssum penetret, quis penset quam ordinatissima
provisione omnia dispenset ac ordinet? Abscondita