PL 159, col. 577
Liber de excellentia Virginis Mariae (Eadmerus Cantuariensis), J. P. Migne
qui Deum suum incessanter offendebat, ministrare
ac subdi sine intermissione cogebantur. Duravit autem
haec in rerum substantiis injuria quousque venit
in carnem illa, de qua loquimur, beata Virgo Maria.
At ubi venit ipsa, et in se Filium Dei incorporavit,
et pristinam dignitatem in Deo, qui nascebatur,
humana natura recuperavit, nihil ultra confusionis,
aut injuriam alicui rerum speciei resedit, imo libertatem
primae creationis suae confestim recipere
meruit. Nam ipsa, cui juxta legem suae conditionis
jus libertatis maximum erat, obsequendi videlicet
illi quem ad Dei imaginem conditum noverat, cum
ipsum in Creatoris sui similitudinem, quam peccando
in se corruperat, per bona opera redire conspexit,
non mirum si deinceps obsequendo dominatui
ejus, contumeliosae jugum servitutis excussit.
CAPUT XI. De eodem.
Alio item modo, si placet, consideremus qualiter
omnis creatura ad utilitatem hominis sit creata, et
quemadmodum eadem utilitas ob peccatum primi
hominis quodammodo evanuerit, quove pacto per
beatam Dei matrem virginem Mariam, primam suae
utilitatis dignitatem recuperaverit. Certe homo qui
mentis ratione subsistens carnis fragilitate deprimitur
ad hoc conditus erat ut contemplationis oculo
formae sui Creatoris jugiter intenderet. Sed quia ipse
Conditor ejus incircumscriptus spiritus est, et nemo
unquam carnis corruptibilitate vallatus in magnitudinis
ejus notitiam, vel admirandae divinitatis illius,
speculationem, sicuti est, pertingere potest,
proposita illi aliarum rerum existentia est,
quatenus earum consideratione sublimitas ejus, quae
per se nequit videri, ab ipso intellecta conspiceretur.
Verum ubi post primorum hominum peccatum
generationis humanae propago in desideria
cordis sui prolapsa per vitia sorduit, non solum
Creatoris contemplatio, sed et rerum creatarum
mirificae dispositionis salutifera meditatio ab ea
procul evanuit. Vides ergo quali modo in lapsu
hominis ruit dignitas rerum. In consideratione enim
illarum homo resurgere debuit in agnitionem Dei, et
sic quasi quidam ei gradus fieri debuerunt pertingendi
ad Creatorem ipsius et sui; sed haec in eis
dignitas periit, quando qui ea digne uteretur nullus
exstitit. Nec ullatenus, ex quo primus homo corruit,
receperunt amissam eminentiam tanti boni, donec
ille Agnus qui peccata mundi tolleret in persona Dei
et hominis prodiit mundo per Mariam. Verum, in
cognitionem Dei homine per hunc Agnum revocato,
omnis etiam alia creatura in statum suae conditionis
et honore proprii congenitique decoris est revocata.
ac subdi sine intermissione cogebantur. Duravit autem
haec in rerum substantiis injuria quousque venit
in carnem illa, de qua loquimur, beata Virgo Maria.
At ubi venit ipsa, et in se Filium Dei incorporavit,
et pristinam dignitatem in Deo, qui nascebatur,
humana natura recuperavit, nihil ultra confusionis,
aut injuriam alicui rerum speciei resedit, imo libertatem
primae creationis suae confestim recipere
meruit. Nam ipsa, cui juxta legem suae conditionis
jus libertatis maximum erat, obsequendi videlicet
illi quem ad Dei imaginem conditum noverat, cum
ipsum in Creatoris sui similitudinem, quam peccando
in se corruperat, per bona opera redire conspexit,
non mirum si deinceps obsequendo dominatui
ejus, contumeliosae jugum servitutis excussit.
CAPUT XI. De eodem.
Alio item modo, si placet, consideremus qualiter
omnis creatura ad utilitatem hominis sit creata, et
quemadmodum eadem utilitas ob peccatum primi
hominis quodammodo evanuerit, quove pacto per
beatam Dei matrem virginem Mariam, primam suae
utilitatis dignitatem recuperaverit. Certe homo qui
mentis ratione subsistens carnis fragilitate deprimitur
ad hoc conditus erat ut contemplationis oculo
formae sui Creatoris jugiter intenderet. Sed quia ipse
Conditor ejus incircumscriptus spiritus est, et nemo
unquam carnis corruptibilitate vallatus in magnitudinis
ejus notitiam, vel admirandae divinitatis illius,
speculationem, sicuti est, pertingere potest,
proposita illi aliarum rerum existentia est,
quatenus earum consideratione sublimitas ejus, quae
per se nequit videri, ab ipso intellecta conspiceretur.
Verum ubi post primorum hominum peccatum
generationis humanae propago in desideria
cordis sui prolapsa per vitia sorduit, non solum
Creatoris contemplatio, sed et rerum creatarum
mirificae dispositionis salutifera meditatio ab ea
procul evanuit. Vides ergo quali modo in lapsu
hominis ruit dignitas rerum. In consideratione enim
illarum homo resurgere debuit in agnitionem Dei, et
sic quasi quidam ei gradus fieri debuerunt pertingendi
ad Creatorem ipsius et sui; sed haec in eis
dignitas periit, quando qui ea digne uteretur nullus
exstitit. Nec ullatenus, ex quo primus homo corruit,
receperunt amissam eminentiam tanti boni, donec
ille Agnus qui peccata mundi tolleret in persona Dei
et hominis prodiit mundo per Mariam. Verum, in
cognitionem Dei homine per hunc Agnum revocato,
omnis etiam alia creatura in statum suae conditionis
et honore proprii congenitique decoris est revocata.