PL 179, col. 1257

esse denegabat. Jamque scatebat omnis Gallia ejus
doctrina, per egenos scholares (quos ipse quotidiana
stipe sollicitabat) disseminata. Unde soliditati
catholicae timens, sanctae memoriae Leo papa,
Vercellis contra eum instituto concilio, tenebras
nebulosi erroris evangelicorum testimoniorum fulgure
depulit; sed cum post obitum ejus virus haereseos,
diu in sinibus quorundam nebulonum confotum,
iterum erumperet, Hildebrandus cum archidiaconus
esset Turonis, mox papa Romae, adunatis
conciliis, convictum ad dogmatis sui anathema
compulit; quae scripta suis locis, qui desiderat, inveniet.
Responderunt ei libris Lanfrancus archiepiscopus,
sed praecipue et fortiter Guimundus,
prius monachus de sancto Leufredo Normanniae,

postea episcopus Aversanus Apuliae, nostri temporis
eloquentissimus. Porro, licet Berengarius primum
calorem juventutis aliquarum haeresium defensione
infamaverit, aevo austeriore ita resipuit ut
sine retractatione a quibusdam sanctus habeatur,
innumeris bonis; maximeque humilitate et eleemosynis,
approbatus; largarum possessionum dispertiendo 463
dominus, non abscondendo et adorando
famulus; foemineae venustatis adeo parcus, ut nullam
conspectui suo pateretur admitti, ne formam
videretur delibasse oculo quam non pruriebat animo.
Non aspernari pauperem, non adulari divitem;
secundum naturam vivere; habens victum et vestitum,
juxta apostolum, his contentus esse. Unde

eum laudat Cenomanensis pontifex Hildebertus, in
primis versificator eximius; cujus verba propterea
inserui, ut praedicabilis episcopi affectum in magistrum
ostendam, simul et doctrina ejus erit exemplo
posteris quo quomodo vivi debeat instituit, etsi
fortasse metas verae laudis amore incitatus transilierit.
Quem modo miratur, semper mirabitur orbis,
Ille Berengarius non obiturus obit.
Quem, sacrae fidei fastigia summa tenentem,
Jam quinta dies abstulit, ausa nefas.
Illa dies damnosa dies, et perfida mundo,
Qua dolor et rerum summa ruina fuit;
Qua status ecclesiae, qua spes, qua gloria cleri,
Qua cultor juris, jure ruente, ruit.
Quicquid philosophi, quicquid cecinere poetae,
Ingenio cessit eloquioque suo.
Sanctior et major sapientia, majus adorta,
Implevit sacrum pectus et ora Deo.
Pectus eum voluit, vox protulit, actio prompsit,
Singula Factori sic studuere suo.
Vir sacer et sapiens, cui nomen crescit in horas;
Quo minor est quisquis, maximus est hominum.
Cui sensus peperit, partos servavit honores;
Cui potior pauper divite, jusque lucro.
Cui nec desidiam nec luxum res dedit ampla,
Nec tumidum fecit multus et altus honos.
464 Qui nec ad argentum nec ad aurum lumina flexit;